“Toplumlar, Kentler, Mekânlar” temalı uluslararası proje atölyesi, dört yıldan bu yana farklı ülkelerin çeşitli kentlerinde çalışmalarını sürdürüyor. İstanbul’dan MSGSÜ, İTÜ, YTÜ’nin mimari tasarım yüksek lisans programları ile İKÜ’nin mimarlık lisans programının yanı sıra, yurtdışından Fransa’dan Grenoble ve Nancy Ulusal Yüksek Mimarlık Okulları, Yunanistan’dan Aristoteles Üniversitesi Mimarlık Okulu, Portekiz’den Porto Üniversitesi Mimarlık Okulu'nun katıldığı etkinlik kapsamında, 2005 yılında Strasbourg ve İstanbul - Galata Liman alanlarında "Kentselliği Yeniden Oluşturma", 2006’da Grenoble - Secteur Sud ve İstanbul -Topkapı Bölgesi’nde "Yeterli Kent / Sürdürülebilir Kent", 2007’de ise İstanbul Kasımpaşa’da "Eşitlikçi Kent / Sürdürülebilir Kent" temalarında çalışmalar gerçekleştirildi.
Disiplinlerarası (şehircilik, mimarlık, restorasyon) nitelikte ve “Ölçeklerarası Kentsel Projeler” çerçevesinde sürdürülen uluslararası ortak atölye çalışmasının önemli bir ayağını da yerel yönetimler oluşturuyor. Yerel yönetimler her yıl çalışmanın teknik ve organizasyon kısmına destek oluştururken, projelerin tartışılması aşamasında da sürece katılarak tamamlayıcı bir rol üstleniyorlar.
Bu yıl İstanbul - Beykoz’da "Doğa - Kültür - Kent: Sürdürülebilirlik İçin Dengeler" temasıyla gerçekleştirilecek olan ortak atölye çalışması, şu kurguyla gerçekleşecek:
Farklı okullardan gelen yüksek lisans ve master öğrencileri yöntem olarak bir dönem boyunca atölyelerinde projelerini çalışırken, dönemin başlarında on gün boyunca yerinde çalışma yapıyor. Bu süreçte bilgi toplama, gözlem ve saptamalar yapma, konuyla ilgili düzenlenen konferanslara katılma, farklı okulların öğrencilerinden oluşan karma gruplarla alana yönelik bir atölye çalışmasına katılarak kısa sürede çözüm oluşturma gibi etkinlikler gerçekleştiriliyor. Daha sonra öğrenciler kendi okullarına geri dönerek proje çalışmalarına devam ediyor, dönem sonunda ise tamamladıkları projeleri ortak jüri tarafından değerlendirilmek üzere ikinci kez çalışmanın yapıldığı ülkeye gelerek yerel yönetim temsilcilerinin de katıldığı bir platformda sunuyor.
Beykoz’un bu yıl proje alanı olarak seçilme nedenlerini metropoliten ölçekteki stratejik konumu, bir Boğaz yerleşmesi olarak geçmişten bugüne ulaşan özgün mekânsal yapısı, günümüzde Beykoz’da atıl durumdaki endüstri alanlarının kent için kullanılabilir ve yeniden kazanılabilir mevcut stok alanlar oluşturması, gerek endüstri alanları çevresinde gerekse kent merkezi ve çeperinde yer alan çeşitli kentsel dokuların varlığı, ilçe genelindeki köylerin farklı kırsal karakterleri, Beykoz’un hem kendisi hem de metropol bütünü için son derece önemli olan doğal potansiyellere sahip olması belirledi.
Program
10 Kasım 2008: İstanbul’a geliş
11 Kasım 2008
09:00 - 17:00: Proje alanı gezisi
17:00 - 18:30: İlk izlenimler, hayal edilen ve ziyaret edilen alanın karşılaştırılması, genel değerlendirme
Yer: Beykoz Belediyesi
19:30: Grup akşam yemeği
12 Kasım 2008
09:00 - 13:00: Eminönü’nden Taksim’e tarihi kent gezisi
14:00 - 17:30: Konferanslar
"İstanbul Metropoliten Gelişim Planı, Beykoz için Kazanımlar ve Sorunlar", Murat Diren
"Boğaziçi’nde Planlama Sürecine bir Bakış", Seher Sezer
Yer: İstanbul Mimarlar Odası, Yıldız Dış Karakol Binası
18.00 - 19.00: Sergi Açılışı
"Eşitlikçi Kent, Sürdürülebilir Kent: E-5 Kasımpaşa İstanbul"
Yer: İstanbul Mimarlar Odası, Yıldız Dış Karakol Binası
13 Kasım 2008
09:00 - 13:00: Çalışma alanına denizden yaklaşım ve Beykoz Kundura Fabrikası inceleme gezisi
14:00 - 18:00: Konferanslar
Açılış Konuşması: Nuharrem Ergül (Beykoz Belediye Başkanı)
"Kentin Yenilenmesi ve Gecekondu Mahalleleri", Şükrü Aslan
"Boğaziçi Sahil Şeridi ve Ön Görünüm Bölgesi’nde Güncel Planlama Mevzuatı", Sema Karagüler
"Beykoz’da Güncel Planlama Konuları", Gülhan Oğuz
Yer: Beykoz Belediyesi
14 Kasım 2008
09:00 - 17:00: Proje alanında çalışma (merkez ve çevre)
17:00 - 18:00: Genel değerlendirme
Yer: Beykoz Belediyesi
15 Kasım 2008
09:00 - 18:00: Workshop konusunun verilmesi, çalışma yerlerin belirlenmesi, konular ve gruplar
Yer: MSGSÜ Mimarlık Fakültesi Atölyeleri
16 Kasım 2008
09:00 - 23:00: Workshop
Yer : MSGSÜ Mimarlık Fakültesi Atölyeleri
17 Kasım 2008
09:00 - 15:00: Workshop
Yer : MSGSÜ Mimarlık Fakültesi Atölyeleri
15:30 - 18:30: Workshop çerçevesinde yapılan çalışmanın bitimi ve tartışma
Yer : Beykoz Belediyesi
19:30: Grup akşam yemeği
18 Kasım 2008: Teknik Gezi
19 Kasım 2008: Serbest Gün
20 Kasım 2008: Grenoble, Nancy, Selanik ve Porto’ya dönüş
Öğrenciler, kendi ülkelerindeki atölyelerinde çalışmalarını sürdürürken alana özgü şu amaçları da dikkate alması hedefleniyor:
- Endüstri yapılarının yenilenmesi ve önerilecek yeni fonksiyonlar ile bölge halkının kültürel ve ekonomik yaşantısına girdi sağlamak,
- Mevcut endüstri alanlarının yeniden işlevlendirilerek kentle bütünleşmesinin sağlamak,
- Endüstri mirasının korunarak gelecek nesillere kültürel yolla bilgi aktarmak,
- Kırsal üretim biçimleri ile bunu oluşturan sosyal ve fiziksel çevrenin birlikte koruyarak geliştirmek,
- Kentsel gelişim süreciyle koruma süreci dengelerini kurup, sürekli kılabilmek,
- Mekânsal yapıyı oluşturan ilişkiler sistemini ve özgün nitelikleri tanımlayıp uygulamaları bu çerçevede sürdürülebilir hale getirmek,
- “Kentsel / mimari proje” ölçekleri çerçevesinde çevre ve yaşam kalitesini yükseltici öneriler geliştirmek.
Bu ilkeler doğrultusunda bir dönem boyunca devam edecek olan çalışma, “kentsel/mimari proje” ölçekleri çerçevesinde farklı sorgulamalar yapmayı ve sonuçta hem akademik ortama hem de kentle ilgilenen çevrelere bir katkı yapmayı amaçlıyor. Aynı zamanda bu çalışmanın bölge sakinleri, üniversite çevresi ve yerel yönetimler arasında iletişim süreçlerini geliştirmek, bölge halkının yaşadığı yere ilişkin potansiyeller konusunda “farkındalığını” sağlamak gibi yararlarının olacağı öngörülüyor.