1948 yılında kurulan UIA, bugün beş kıtada yüzü aşkın ülkedeki mimarlık meslek örgütlerinin üye olduğu, bir milyondan fazla mimarı bünyesinde toplayan uluslararası bir kuruluştur. UIA’nın amacı ve işlevleri, tüzüğünde şöyle tanımlanmaktadır:
- Ulusal ve siyasal sınırları gözetmeksizin, tüm dünya mimarlarını demokratik bir temel çerçevesinde birleştirmek ve bütün ülkelerin, farklı ekol ve felsefelerden gelen mimarları arasındaki mesleki bağları güçlendirmek,
- Mesleği uluslararası düzeyde temsil etmek ve uygun durumlarda hükümetlerin dikkatine resmi görüşler sunmak,
- Mimarların işlevlerinin söz konusu olduğu durumlarda uluslararası kuruluşlara faaliyetlerinde yardımcı olmak,
- Üyelerinden en yüksek düzeyde ahlaki ve mesleki standartlar talep ederek kamuoyunun mimarların yetkinliğine ve dürüstlüğüne olan güvenini korumak,
- Mimarlık, çevre ve kent planlaması alanlarında yenilikçi fikirler geliştirmek ve bunların kamu yararına kullanılmasını sağlamak,
- Mimarlık örgütlerinin yapı ve planlama alanındaki diğer meslek grupları ve meslek disiplinleri ile bağlantı kurmasını teşvik etmek,
Gelişmekte olan ülkelerin mimarlık örgütlerine mümkün olan her türlü desteği sağlamak ve özellikle bu ülkelerdeki mimarların farklı işlevlerini değişik şekilleri ile yerine getirebilmeleri için gerekli koşulların sağlanmasında yardımcı olmak,
Mimarlık eğitiminin bütün yönleri ile gelişmesini savunmak ve teşvik etmek ve mimarlar, araştırmacılar ve öğrenciler arasında uluslararası düzeyde değişim ve iletişim kurulmasını sağlamak.
UIA Örgütlenmesi
UIA’ya bağlı Ulusal Kesimler, üyeliği güncel olan resmi mimarlık örgütleridir ve birliğin ana yapısını oluştururlar.. UIA Ulusal Kesimleri, Batı Avrupa (I.Bölge), Doğu Avrupa ve Orta Doğu (II. Bölge), Kuzey ve Güney Amerika (III. Bölge), Uzak Doğu (IV. Bölge) ve Afrika (V. Bölge) olmak üzere beş bölgede toplanmıştır.
Türkiye’nin içinde yer aldığı II. Bölge, UIA’nın en renkli kültürel mozağini oluşturur ve şu ülkeleri kapsar: Azerbaycan, Baltık Ülkeleri, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Ermenistan, Güney Kıbrıs, Filistin, Gürcistan, Hırvatistan, Israil, Kazakistan, Lübnan, Macaristan, Makedonya, Özbekistan, Polonya, Romanya, Rusya, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, Suriye, Türkiye, Yugoslavya, Yunanistan.
Birliğin Uluslararası Konumu
UIA, başta Birleşmiş Milletler organları olmak üzere, çeşitli hükümetlerarası kuruluşlarda “danışmanlık statüsü”ne sahiptir: ECOSOC, UNESCO, ILO, WHO, UNICEF, UNDP, UNEP, UNIDO, UNCH, WIPO ve Avrupa Konseyi. Birlik, 1956 yılında UNESCO tarafından uluslararası mimarlık ve şehircilik yarışmalarının düzenlenmesi, denetlenmesi, bu yarışmalara ilişkin kuralların konması ve yarışma açacak kurum ve kuruluşlara yardım sağlanması ile görevlendirilmiştir. UIA’nın resmi dilleri İngilizce, Fransızca, İspanyolca ve Rusça’dır.
UIA’nın Faaliyetleri
UIA, faaliyetlerini her dönem başında Genel Kurul’a sunulan ve ayrıntıları Konsey tarafından onaylanarak yürürlüğe konan üç yıllık bir program çerçevesinde, bölgesel veya uluslararası düzeyde kurulan daimi ve süreli Çalışma Programları, Komiteler ve Komisyonlar aracılığı ile yürütür. Birliğin üç yıllık çalışma dönemi tüm dünyadan binlerce mimarı bir araya getiren Dünya Mimarlık Kongresi, ve bu Kongrenin hemen ardından toplanan Genel Kurul’la son bulur.
UIA Kongreleri





