Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde Avusturya’dan getirtilen eserlerle ilgili basın toplantısı düzenledi. Koç, yaptığı konuşmada, tarihi eserlerin getirtilmesi çalışmalarının, ülkelerin konuya göstereceği duyarlılık ölçüsünde mümkün olduğunu belirterek, “Bunun en güzel örneğini Avusturya’da yaşadık” dedi. Kültür varlığı kaçakçılığında en çok zorlanılan konuların başında tüm tedbirlere rağmen “kaçak kazılar” olduğunu ifade eden Koç, kaçak kazıların tespiti ile kaçırılan eserlerin detaylı bilgilerine ulaşılmasındaki zorluklara değindi. Bakan Koç, “Interpol seviyesinde ve ülkemizle bağlantılı olarak yurt dışında yakalanan eserlerimizin ülkemizden kaçırıldığını ispatlayıcı somut deliller bulunmadığından etkili ve önleyici tedbirler alınamamaktadır” diye konuştu. Bültenlerle aratılan eserler dışında, değişik nedenlerle yurt dışında bulunan eserler hakkında ilgili bakanlıklar ile iş birliği kurulduğunu ve ülkeler nezrinde tahkikatlar başlatıldığını belirten Koç, eserlerin iadesi için ülkelere istinade örnekleri gönderildiğini kaydetti.
“Çalışmalarımız sürüyor”
Koç, şöyle devam etti: “Ülkemizden yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılmış eserlerimizin ülkemize iadesiyle ilgili çalışmalarımız yerli ve yabancı müzayede kataloglarının, web sayfası, yayınların takip edilmesi, ihbarların araştırılması, İçişleri, Dışişleri ve Adalet bakanlıkları ile uluslararası kuruluşlarla yapılan iş birliği ile gerçekleştirilmektedir.” Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Orhan Düzgün de gazetecilerin soruları üzerine, 316 eserden 2’sinin de imitasyon olduğunu söyledi. İmitasyonların yakalandığı anda fark edildiğini ifade eden Düzgün, eserlerin maddi değerlerine ilişkin soruya da “tarihi değer olması nedeniyle eserlerin kıymeti takdir edilemeyecek kadar yüksek, 100 milyon dolarlarla ifade edilebilecek eserler” cevabını verdi.
Yurt dışındaki eserlerimiz
Öte yandan, verilen bilgiye göre, yurt dışına kaçak kazı ve yasa dışı yollarla götürülen tarihi eserlerin iadesi, 1970 UNESCO sözleşmesi ve ikili görüşmelerle yapılıyor. Yurt dışında bulunan ve iadesi yönünde çalışmalar yapılar eserler şöyle: İtalya’daki Lidya yazıtı, ABD’deki Herakles Heykeli’nin üst yarısı, Fransa’daki Sultan II. Selim Türbesi’nin girişi için yapılan çiniler, Rusya’daki Türkiye kökenli üç tarihi eser, Almanya’daki Tatarlı Tümülüsü’nün ahşap firiz parçaları.
Interpol bültenleri aracılığıyla arattırılan ve iadesi istenen eserler ise şöyle: İzmir’deki Agora deposundan 2004’te çalınan mermer erkek heykel başı, Marmara Balıkesir Saraylı beldesindeki açık hava müzesinden çalınan mermer imparator heykel başı, Kocaeli Müzesi’nden çalınan heykel başı, Laodikya’dan çalınan bir heykele ait el.