Satışının önünde engel oluşturduğu için İzmir Kuş Cenneti'nin koruma statüsünün kaldırılmasına neden olan Çamaltı Tuzlası, çevrecileri harekete geçirdi. Ege Tuz Sanayicileri Ortak Girişim Grubu, Billur Tuz, Petkim ve Alsancak Liman Hizmetleri özeleştirme için g ün sayarken çevreciler üç farklı dava açtı.
İzmir Kuş Cenneti ile iç içe bulunan Türkiye'nin en önemli tuzlalarından biri olan Çamaltı Tuzlası için büyük kavga çıktı. Çamaltı Tuzlası'nın özelleştirilebilmesi için İzmir Kuş Cenneti'nin 28 Mart'ta sessiz sedasız yaban hayatı koruma statüsü kaldırılması sivil toplum kuruluşlarını kızdırdı. Çamaltı Tuzla'sının, özelleştirilmesi halinde 238 ayrı kuş türünün yaşadığı yaban hayatının yok olacağını ileri süren Ege Doğa Derneği kararın iptali için İzmir İdare Mahkemesi'ne dava açtı. Tuzla ile yakından ilgili şirketler ise "yaban hayat yok olmaz" diyerek özelleştirmenin bir an önce yapılması gerektiği konusunda ısrar ediyor. "Kuş cenneti yaban hayatı koruma statüsü nedeniyle Orman Bakanlığı'nın görevlendirdiği elemanlar tarafından korunuyordu. Ama bu statüsü artık olmadığı için elemanlar çekildi. Kuş Cenneti yapılaşmaya açık hale geldiği gibi, kaçak avcıların da hedefi oldu" diyen Ege Doğa Derneği'nin yanı sıra Avukat Uğur Kalelioğlu ve Avukat Noyan Özkan da ayrı ayrı kişisel dava açtı.
100 yıldır Tekel işletiyordu
İzmir Çamaltı Tuzlası'nı yaklaşık 100 yıldır Tekel işletiyordu. Ancak 2006'da Tekel'in tuz işinden çekilme kararıyla tesisler de birer birer satılmaya başladı. Bu tesislerin en önemlilerinden biri de yıllık 550-600 bin tonluk kapasitesiyle İzmir Çamaltı Tuzlası. 27 yıl kiralama yöntemiyle özelleştirilmesi kararlaştırılan Çamaltı Tuzlası'nın, İzmir Kuş Cenneti ile iç içe olması, özelleştirilmesinin önünde engel oluşturuyordu. Çünkü Kuş Cenneti'nin üç ayrı koruma statüsü bulunuyor. Bu koruma zırhı içindeyken satılamayacağı için, Orman Bakanlığı 1982'de uygulamaya başladığı "Yaban Hayatını Koruma Alanı" statüsünü 28 Mart 2007'de kaldırdı. Böylece özelleştirmenin yolu da açılmış oldu. Kuş Cenneti, 1982'de Orman Bakanlığı'nın " Yaban Hayatını Koruma" statüsünden sonra, 1985'te de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından doğal SİT alanı olarak ilan edildi. 1998'de de Turizm Bakanlığı'nın başvurusuyla, "Sulak Alanların Korunmasına Dair Uluslararası RAMSAR Sözleşmesi" imzalanarak, uluslararası statü kazandı.
Bu özelliklerinden dolayı, Orman Bakanlığı görevlendirdiği elemanlarla her türlü dış etkene karşı koruma sağlıyordu. Artık koruma sağlanamadığından Kuş Cenneti yapılaşmaya açık hale geldiği gibi, kaçak avcıların da hedefi oldu. Satışın engellenmesi için hem hukuki mücadele, hem de kamuoyu baskısı oluşturmaya çalışan Ege Doğa Derneği yöneticileri, bugün İzmir'de basın açıklaması yaparak, kamuoyundan da destek isteyecek. Ege Doğa Derneği adına konuşan Avukat Yelda Kullap, satışın engellenmesiyle ilgili hukuki sürecin başladığını söyledi.
50 milyon dolar değer biçiliyor
Önümüzdeki günlerde Çamaltı Tuzlası'nın da satışının gerçekleştirilmesi planlanıyor. Tuzla için 50 milyon dolar değer biçiliyor. Toplam 63 milyon metrekare olan tuzlanın yaklaşık 15 milyon metrekarelik bölümü daha önce " İzmir Kuş Cenneti" olarak, yaban hayatı koruma statüsü kaldırılmadan önce Orman Genel Müdürlüğü'nde bulunuyordu. Yaklaşık 1000 kişi çalışan bölgede, yılda 2 ay çalışılıyor. Bu arada Çamaltı Tuzlası, şirketler açısından da cazip bir bölge. Bölgedeki 50 tuz şirketini temsilen Tuzla'ya talip olan Ege Tuz Sanayicileri Ortak Girişim Grubu, ihalenin açılmasını bekliyor. Yine tuzlanın kapasitesinin yarısını kullanan, en büyük müşteri durumundaki Petkim'in de özelleştirme ihalesine gireceği söyleniyor. Yine Billur Tuz da ihale gününü bekleyen şirketlerden birisi. Çamaltı Tuzlası'nın özelleştirme ihalesinde adı geçen diğer şirketler ise Ege Sanayiciler Holding ve Alsancak Liman Hizmetleri.
'Bakanlık arkadan hançerledi'
Kuş Cenneti ile tuzlanın iç içe olduğunu ve birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini söyleyen Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Araştırma Uygulama Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Mehmet Sıkı, "Orman Bakanlığı, Kuş Cenneti'rnin koruma statüsünü kaldırarak, bir zamanlar koruma altına aldığı Kuş Cenneti'ni arkadan hançerlemiş oldu. Son derece yanlış bir karardır. Bu statünün kaldırılmasıyla satışı mümkün olacağından, bu uygulama yapıldı. Umarım en kısa zamanda bu yanlıştan dönerler" dedi.
Çamaltı Tuzlası'nın en önemli müşterilerinden birisi de Billur Tuz. Tuzlanın satışının gerçekleşmesi için yaban hayatını koruma statüsünün kaldırıldığını belirten Billur Tuz Genel Müdürü Vefa Önal, "Tabiatı Koruma Kurulu özelleştirilmesi için izin verdi. Bütün çalışmalar tamamlandı ve önümüzdeki günlerde ihaleye çıkılmasını bekliyoruz. Özelleştirme İdaresi sadece tuz çıkartılmak şartıyla burayı satışa çıkarıyor. Aksi bir durum sözkonusu olamaz" dedi. Önal şöyle devam etti: "Burayı Tekel zaten 100 yıldır işletiyordu. Zarar ettiği için tuz işinden çekildi. Burası işletilirse ancak kuşların da yaşaması için uygun olur. Aksi halde sahipsiz kalıp kendi haline bırakılırsa işe yaramaz bataklığa dönüşür."
Özelleştirmede adı geçen firmalar
Ege Tuz Sanayicileri Ortak Girişim Grubu
Tepekule Holding
Ege Sanayicileri Holding
Billur Tuz
Petkim (TransCentralAsia Petrochemical Holding)
Alsancak Liman Hizmetleri