Hazine tarafından vatandaşların kullanımından alınarak müze müdürlüğüne devredilen peribacaları birer birer yıkılıyor. Yıllarca insanların, barınak başta olmak üzere birçok ihtiyaçlarını karşılayan peribacaları çökmeye başladı.
Göreme Belediye Başkanı Fevzi Günal, tarihî mekânların vatandaşların kullanımından alınması ile birlikte göçük olaylarında hızlanma gözlendiğini dile getirdi. Peribacalarının yerel yönetimlere veya vatandaşlara tahsisi ile korunabileceğine inandıklarını bildiren Günal, “Peribacalarının Hazine tarafından alınarak kullanım hakları müze müdürlüğüne devredilmeden önce içinde oturan veya işyeri açan kişiler kendi imkanları ile koruyordu. Doğa harikası şekillerin üzerine yağmur suyu gelince, suyun yönünü değiştiriyor, çatlama oluyorsa onarıyordu. Ancak şimdi boş duran peribacaları ile kimse ilgilenmiyor.” diye konuştu. Zelve bölgesinde yaşayanlar göçükler nedeni ile 48 yıl önce bölgeyi boşaltmış ve Yeni Zelve olarak adlandırılan mevkiye yerleşmişti. Belediye Başkanı, aynı durumun şimdilerde Göreme için de söz konusu olduğunu kaydetti.
Peribacalarının tahsisi kendilerine verilen Nevşehir Müze Müdürü Halis Yenipınar da Günal’ı destekler mahiyette ifadeler kullanıyor. Yenipınar, peribacalarının doğa olaylarından korunamayacağını; ancak yapılacak onarımlarla çökmelerinin geciktirilebileceğini belirtiyor. Yenipınar, “Çatlaklar onarılıp zayıflayan yerlere gerekli desteklemeler yapılırsa bir yıl ömrü olan peribacası 50 yıl daha insanlığa hizmet edebilir.” ifadelerini kullanıyor. 382 adet peribacasının mülkiyetinin kendilerine verildiğini açıklayan Yenipınar, ödenek çıkartılması durumunda bunları onaracaklarını aktarıyor. Kapadokya bölgesine yılda ortalama 500 bin yerli, 600 bine yakın da yabancı turist olmak üzere yaklaşık bir milyon 100 bin civarında turistin geldiğini belirten Yenipınar, değerlerin korunamaması durumunda bu turist potansiyelinin kaybedilebileceğinin altını çiziyor.
Peribacaları, yaklaşık 60 milyon yıl önce volkanik bir dağ olan Erciyes’in püskürttüğü lavlardan çıkan küllerin tüf tabakası oluşturması ile meydana gelmiş. Göreme’deki peribacaları, UNESCO kayıtlarında dünyanın sayılı kültür varlıkları arasında yer alıyor. Bugüne kadar belirli aralıklarla çöken çok sayıda peribacasının bulunduğu belirtiliyor.