Haydarpaşa Tren İstasyonu İstanbul’un Asya yakasındaki Kadıköy Liman Bölgesi’nde bulunuyor. Görkemli bir Neo-klasik yapı olan bina, Asya ile Anadolu arasındaki tren yolculuklarının başlangıç noktası. Otto Ritter ve Helmuth Cuno tarafından 1909 yılında inşa edilen Haydarpaşa, Kayzer Wilhelm tarafından Sultan 2. Abdülhamit’e bir hediye. Bu hediyenin durduğu yerde Boğaz’ın suları Marmara Denizi’ne karışır, Avrupa yakasına bakıldığındaysa hepsi UNESCO tarafından dünya mirası ilan edilmiş olan Tarihi Yarımada’da inşa edilmiş olan Sultanahmet Cami, Aya Sofya ve Topkapı Sarayı görülür. Antik zamanlardan bu yana Karadeniz’e ve Akdeniz’e bağlanan Boğaz, dünyadaki en yoğun ve en güzel gemi yollarından biri olmuştur. Boğaz, İstanbul’un iki kıtasını; Batı medeniyetleri ile Doğu medeniyetlerinin kaynaştığı noktaları birleştirir.

Haydarpaşa’nın kuzeyindeki alanda Kırım Savaşı’nda askeri hastane olarak kullanılmış olan Selimiye Kışlası uzanır. Kadıköy’ün öne çıkan bu tarafında ayrıca 1900’de Raimondo D’Aronco tarafından tasarlanmış olan Haydarpaşa Lisesi ve İstanbul’un daha bir çok büyük binası bulunur. Şu anda bu bölge Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne ev sahipliği yapmaktadır. İngiliz Kırım Savaşı mezarlığı ve geniş Karaca Ahmet Mezarlığı bu bölgeye çok yakın konumlanmaktadır.

2000’lerin sonunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi burası için tek kademeli ulusal bir yarışma açtı. Yarışma Kadıköy, Haydarpaşa ve Harem’i birbirine bağlayan 2 kilometrelik alanın yeniden yapılanması içindi. Amaç bir ulaşım merkezi olarak Kadıköy Meydanı’na eski mevkini ve tarihi, kültürel kimliğini de yeniden kazandırmaktı. Yarışmaya 60 proje katıldı ve kazanan proje 2001 Haziran’ında açıklandı. Ancak tüm bunlardan sonra kazanan proje çöpe atıldı; projenin yerine gizlilikle saklanan bir tasarım getirildi ve daha sonra tasarımın Brüksel’deki Şefik Birkiye’ye ait olduğu anlaşıldı.

Bu yeni tasarımla 350 metre yüksekliğindeki devasa gökdelenler Haydarpaşa’nın çevresindeki tarihi alanı bastıracak ve gölgelendirecek. Tren yolu artık işlemeyecek ve Boğaz’ın altındaki metro işlemeye başladığında ana ulaşım merkezi olacak olan istasyon binası Söğütlüçeşme’nin 3 kilometre ötesine taşınacak. Ancak bazılarının umduğu gibi Haydarpaşa’yı bu hafif raylı sistemle bağlama fikri projede yok.

Öyle gözüküyor ki şu andaki hükümet gözgöre göre çirkin planlarını ilerletiyor. İstanbul’daki iki büyük belediyeden biri olan Kadıköy Belediyesi projeye karşı; ancak belediyenin bu konudaki yetkileri geçersiz kılındı. Projeyi reddeden Anıtlar Kurulu bu gidişatı durdurmak için hukuksal yöntemlere başvurmayı planlıyor, ancak endişelendirici olan şey Anıtlar Kurulu davayı kazanana kadar gökdelenlerin oraya dikilebilme ihtimalinin olması. Geçen Temmuz ayında İstanbul’da 7000’den fazla mimarın katılımı ile gerçekleşen UIA Kongresi’nde Mimarlar Odası hiddetli bir biçimde bu canvarca projenin durdurulmasını sağlayabilecek imzalar topluyordu. Ancak projenin sorumluluğunu İstanbul Büyüşehir Belediyesi’nden alıp Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na veren yeni yasa 21 Eylül 2004 tarihinde çıkarılmıştı bile. Bu bir geceyarısı oldu; projenin herhangi biri tarafından mahkemeye verilmesini engelleyecek biçimde, basından saklanarak, İstanbul Beledeyesi’nin bu konu karşısındaki güçsüzlüğü kullanılarak.

İstanbul halkı yapılmakta olan, kentin tarihsel siluetini bozan bu rezalet projeye çok acil bir biçimde dur demeli. Şimdiye kadar sadece bir gökdelen, illegal biçimde inşa edilen Park Otel, kendisine komşu olan Alman Konsolosluğu’nun diplomatik baskıları ile durduruldu. Daha yakın zamanda, halkın protestoları ve devasa insani zincir İstanbul’un Avrupa yakasında bulunan, ismi şu anda Ritz Carlton olan ancak tepesindeki obje yüzünden Gökkafes olarak bilinen, çirkin binanın yapmını durdurmaya yetmedi.

Öyle gözüküyor ki Boğazın tarihi girişini ve İstanbul’un Asya yakasını mahfedecek olan bu Manhattan stili kulelerinin durdurulması için çok daha fazla ses çıkaran, daha güçlü protestolara çok acilen ihtiyaç duyuluyor.

Eğer bu proje devam ederse, şimdiye kadar hiçbir kentin başına gelmediği biçimde İstanbul Dünya Mirası Listesi’nden çıkarılabilir. Ve belki bu statünün kaybedilebilme tehdidi bu rezilliği durdurabilir.

YorumlarYorum Sayısı: Henüz hiç yorum yapılmamışBütün yorumları forumda okuyun!
Bütün yorumları forumda okuyun!