İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın (İSMMMO) hesaplamalarına göre, belediyelerin seçimler için harcadığı para milyarlarca lirayı buldu. Ancak bütçelerde bu rakamlar daha düşük gösteriliyor. Gerçek rakamlara ulaşmak ise neredeyse imkansız. İSMMMO'nun "Belediyelerin Reklama Kapalı Yüzü" başlıklı araştırması, Türkiye'de bu tür bilgiye erişimin zorluğunu da ortaya koyuyor. İlgili yerlerin internet sitelerini tarayarak ve tek tek arayarak bilgiye erişmeye çalışan İSMMMO, bu çalışma çerçevesinde, 81 il belediyesine ulaştı. Araştırmada halktan toplanan vergiler ile yönetilen belediyelerin bütçelerini açıklama konusundaki ketumluğu dikkati çekti. Üstelik birçok belediye gelir ve gider bütçesini paylaşmak istemedi.

Sayılarla sözler birbirini tutmuyor
İSMMMO araştırmalarında 64 il belediyesinin sadece gelir rakamlarına ulaşılabildi. Buna göre iştirakler dahil, bağışlar hariç, 16 büyükşehir belediyesinin gelir bütçesi 34.5 milyar. Nüfus yoğunluğuna göre 16 büyükşehirin dışında kalan 48 ilin gelir bütçesi rakamları da 5 milyar TL dolayında hesaplandı.

Bütçe rakamlarındaki belirsizlikler seçim harcamalarında da izleniyor. AKP seçim bütçesi için toplam 100 milyon TL, CHP 60 milyon TL ve MHP 30 milyon TL bütçe ayırdıklarını söylüyor. Oysa sadece 4 büyük ilin seçim harcamasının 2 milyar TL'ye yaklaştığı hesaplanıyor. İstanbul'da mevcut belediye başkanı Kadir Topbaş, seçim harcamasının 60 milyon TL olduğunu açıklasa da seçim için harcanan rakam, dolaylı giderlerle 600 milyon TL'ye yaklaşıyor.

Ortalama fiyatlara göre, sadece billboard reklamları için İstanbul'da harcanan rakam 40 milyon TL'ye ulaşıyor. Billboardların haftalık kirası 150 dolar, 12 haftalık sürede yaklaşık 6 bin 500 billboard için gözden çıkarılması gereken para 20 milyon TL'ye ulaşıyor. Seçim otobüslerinin kirası 8-10 bin TL olarak veriliyor. Seçim otobüsleri içinde en iyimser tahminle 10 bin araca ödenen rakam 1 aylık 3 milyon TL olarak hesaplanıyor. Broşürler, dağıtılan eşantiyonlar ve yapılan yardımlar ise hesaplanamayan kalemler arasında yer alıyor. 1 tanıtım kitabı için harcanan rakamın 2 milyon 500 bin TL olduğu göz önüne alınırsa seçim için harcanan bedel ilan edilen 60 milyon TL'yi çoktan aşıyor.

Araştırmaya göre, yine Kocaeli ve İzmir için 300'er milyon, Ankara için ise 400 milyon TL'lik seçim harcaması dikkat çekiyor. Seçim harcamalarında en büyük pay reklam ve halkla ilişkilere ayrılıyor. Belediyeler internet sitelerine reklam veriyor, gazetelerde boy boy ilanlar yayınlanması, belediye şirketlerinin özel bir firmaya kiraladığı kent içindeki billboardları kullanması ve yardım harcamalarıyla söz konusu seçim bütçesi milyarlarca lirayı buldu.

Destek katılımcılığı esas alan adaylara
İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, belediyelerin hesaplarını halktan gizlemelerinin demokratik yönetimlere yakışmadığını ifade ederek, "Mart ayının başında mesleğimize mensup ve hemen hepsi farklı partilerden adaylarımızla bir araya geldik. Araştırmayı yapan arkadaşlarımız iktidarda olan partinin adaylarından Meclis'te olan, olmayan bütün muhalefetteki partilerin adaylarına kadar bütün muhasebeci, mali müşavir adaylara da talip oldukları belediyelerin bütçelerini sordu. Verilen yanıtlar ilginç, ‘Bilmiyoruz ya da bildiğimiz rakam gerçeği yansıtmıyordur' yönünde. Meslek mensubu adaylarla bir araya gelmemiz, şeffaflığın peşine düşmemiz bazı kesimleri rahatsız etse de biz parti ayrımı yapmaksızın ilkeli, temiz, katılımcılığı esas alan, kent sakinlerine söz hakkı tanıyan adaylarımızı destekliyoruz. Bir araya geldiğimiz her adayımıza beklentilerimizi aktardık. Bu unsurları ön planda tutan adaylarımıza desteklerimizi açıkladık" açıklamasında bulundu.