Bu seçim sonuçları bir kez daha seçmenin partilere ders verdiği ve en büyük dersi iktidar partisi AK Parti'ye ve en çok da onun "tek adam tavırlı" genel başkanına verdiğini gösterdi. Bunun yanında seçmen, CHP merkez yönetiminden, diğer bütün partilerin yönetimlerine de çeşitli dersler verdi. Seçmenin verdiği dersleri iyi okuyanlar genel seçimlere kendilerine çekidüzen vererek hazırlanırlarken, doğru okumayanlar mutlaka kayba uğrayacaklardır.

Seçimin güzelliği, her zaman ders verici olmasıdır. Her seçim öncesindeki beklentiler ile seçim sonrasında karşılaşılan tablo arasındaki farklılık, birilerine "kendine çeki düzen ver" dedirtir.

Bu seçimde en büyük dersi AK Parti almalıdır. AK Parti Güneydoğu dışında CHP ve MHP ile çatışma kültürüne dayanan bir politika izledi. Güneydoğu ve Doğu'da ise DTP karşıtı bir politika ortaya koydu. Kendi elindeki illerden hiç birini kaybetmeyeceği hesabıyla, DTP kalelerinden, başta Diyarbakır olmak üzere bir kısmını kazanacağını Başbakan, söylemiyle ortaya koydu. İki ilde kendi adaylarına adaylık vermeyerek birinin bağımsız, diğerinin başka partiden seçime girmesiyle hem Şanlıurfa'yı, hem de Adana'yı kaybetti. AK Parti CHP'nin kalelerini de başta İzmir olmak üzere düşürebileceği düşüncesindeydi. Sadece geçen seçimi kıl payı kaybettiği Trabzon'da belediye başkanlığını geri aldı. Buna karşılık birçok ilde ve ilçede seçim kaybettiği gibi, açık ara kazandığı birçok ilde de kayba uğradı. 2004 yılında 12 büyükşehir, 46 il ve 483 ilçede belediye başkanlığı kazanan AK Parti, 2009 seçimlerinde 10 büyükşehir, 36 il ve 445 ilçede oyların yüzde 69'unun sayıldığı sırada önde gözüküyordu. Bu sonuç, 2 büyükşehir, 10 il ve 40 ilçede seçimi kaybetmiş olduğunu ortaya koyuyor. AK Parti bu seçimde aday seçimlerine ve kişiliklerine önem vermeden genel başkanının karizmasının önde durduğu bir politika izledi. Bu da ders alması gereken önemli bir sonuç ortaya koydu. Seçmen en büyük dersi bu seçimlerde AK Parti'ye verdi.

CHP'nin il genel meclisinde aldığı oylar yüzde 25'lerin üzerine çıkarak önemli bir kazanım elde etti. Bunda Adana'da Ümit Özgümüş, Ankara'da Murat Karayalçın, İstanbul'da Kemal Kılıçdaroğlu, Antalya'da Mustafa Akaydın gibi isimleri aday göstermiş olması ve keza İzmir'de de Aziz Kocaoğlu'nu tekrar aday göstermesi ve bunların bütününde genel merkezin çatışma kültürünün dışında bir politika izlemesi etken oldu. CHP'nin bu büyükşehirlerdeki adayları yerel ağırlıklı politikalar izlediler ve çatışma dışında kaldılar. Bu da alınan oyların ve kazanılan belediye başkanlıklarının hem aday seçimleri, hem de izlenen yerel politikalar açısından irdelenerek dersler çıkarılmasına yol açmalıdır. AK Parti karşıtlığı yerine yerel açılımların getirdiği sonuçlardan yeni politikalar üretilmelidir. CHP merkez yönetiminin oy artışlarını ve kazanımlarını sadece kendi merkez politikalarına dayandırmamalı, gelişmelerden gereken dersi çıkarmalıdır. Gırtlak yırtan, bağırmaya dayanan söylemlerle, sakin politikaların sonuçları da iyi değerlendirilmelidir.

MHP'de bu seçimde belli kazanımlar elde eden bir parti oldu. O da özel çalışma yaptığı ve iyi aday seçimi yaptığı alanlarda ya seçimi kazandı, ya da oylarını artırdı. MHP'nin de seçmenin verdiği bu dersleri iyi okuması ve yeni politikalar üretmesi gerekiyor.

DTP bölge hakimiyetini ortaya koymasına karşın, Türkiye genelinde kendisini barajı aşarak kendi adına parlamentoya girebilecek çoğunluğu elde edemeyeceğini gösteriyor. Bu nedenle ona da bu seçimde seçmen bazı dersler verdi.

Kısa bir süre önce Numan Kurtulmuş'un genel başkanlığa gelmesiyle politikasını yenileyen Saadet Partisi, beklediği oranda belediye başkanlığı alamasa da genel seçim açısından gösterge olan il genel meclisi oylarında oranını 5.4'e çıkardı. Bu da iyi bir çalışmayla Saadet'in parlamentoya girme barajını aşabilecek bir konuma geleceğini gösterdi. Seçmenin onlara da verdiği ders, sakin ve projeli bir politikanın onları yükseltebileceği yolunda.