Yüzyıllardır aynı topraklarda huzur içinde yaşayıp aynı acıları, sevinçleri paylaşan farklı dinden üç grupla yapılan çalışmadan anlamlı sonuçlar çıktı. Fatih Üniversitesi'nin 6 ay boyunca 200 gayrimüslimle yaptığı araştırma, İstanbul'un Kültür Başkentliği'ni hak ettiğini, azınlıkların ibadetlerini özgürce yapabildiğini ve İstanbul'da yaşamaktan memnun olduklarını ortaya koydu.

İstanbul'da yaşayan en büyük üç gayrimüslim topluluğun sosyo-kültürel özelliklerinin incelendiği araştırmadan ilginç sonuçlar çıktı. Fatih Üniversitesi Coğrafya Bölüm Başkanı Doç. Dr. Mehmet Karakuyu başkanlığında 6 ay boyunca yürütülen anket çalışması, İstanbul'un 'Avrupa Kültür Başkenti' sıfatını hak ettiğini gösterdi. 97'si Yahudi, 55'i Ermeni ve 48'i Rum olmak üzere toplam 200 kişiye uygulanan anket sonuçları, İstanbul'da yaşayan gayrimüslimlerin ibadetlerini özgürce yapabildiklerini, kendilerini İstanbullu ya da Türkiyeli olarak tanımladıklarını, İstanbul'da yaşamaktan çok memnun olduklarını ortaya koydu.

Calışmayı yürütürken cemaatler, kiliseler, yerel gazete ve muhtarlardan yardım aldıklarını belirten Doç. Dr. Karakuyu, İstanbul'da yaklaşık 2 bin 500 Rum, 20 bin Yahudi ve 47 bin Ermeni vatandaşın yaşadığını aktardı.

Ankette yer alan 'Düğün, bayram ve cenazenize katılan Müslüman dostlarınız var mı?' sorusunu, Ermeni cemaatinin yüzde 81'i, Yahudi cemaatinin yüzde 74'ü, Rum cemaatinin ise yüzde 70'i 'evet hep var' şeklinde cevapladı. 'Müslüman dostlarınızın iyi ve kötü günlerinde yanlarında olur musunuz?' sorusuna Ermeni cemaatinin yüzde 67'si, Rum cemaatinin yüzde 65'i, Yahudi cemaatinin yüzde 62'si olumlu cevap verdi.

Avrupa Kültür Başkenti Projesi çerçevesinde yapılan çalışmada 'İbadetlerinizi rahatlıkla yapabiliyor musunuz?' sorusu da soruldu. Cemaatlerin hemen hepsi yüksek oranda 'Evet yapabiliyoruz.' derken Ermeni cemaatinin yüzde 22'si, Yahudi cemaatinin yüzde 13'ü, Rum cemaatinin yüzde 6'sı 'Bazen problem yaşıyorum.' dedi. 'Problem yaşıyorsanız sebebi nedir?' sorusuna verilen cevaplar, üç cemaat genelinde de çok az oranda 'Dışarıdan rahatsız ediliyorum.' ya da 'Kilise, havra çok uzak.' şeklinde oldu. Doç. Dr. Karakuyu, İstanbul'da 120'den fazla kilise, 25 kadar sinagog ve 60 civarında gayrimüslim mezarlığı bulunduğunu belirtiyor.

İstanbul'un 'Kültür Başkenti' seçilmesinin haklılığını gösteren araştırmada 'Ne zamandan bu yana İstanbul'da yaşıyorsunuz?' sorusuna karşılık Rumların yüzde 96'sı, Yahudilerin yüzde 91'i, Ermenilerin yüzde 82'si doğma büyüme İstanbullu olduğunu söyledi. Cemaatlere İstanbul'da yaşamaktan memnun olup olmadıkları sorusu da yöneltildi. Ermeni cemaatinin yüzde 34'ü soruyu 'Fark etmez.' diye cevapladı ancak yüzde 66'sı memnun olduklarını belirtti. Rum cemaati ise yüzde 81 oranında İstanbul'da yaşamaktan memnun iken yüzde 19'luk kesim 'Fark etmez.' veya 'Memnun değilim.' dedi. İstanbul'da yaşamaktan en memnun olan cemaat yüzde 85 ile Yahudiler oldu. Ermeni cemaatinin yüzde 65'i kendisini Türkiyeli olarak tanımlarken Rum cemaatinin yüzde 40'ı kendisini İstanbullu olarak değerlendirdi. Yahudi cemaatinde bu soruya cevap veren 95 kişinin 48'i de Türkiyeli olduğunu kaydetti.

Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girmesi konusunda düşünceleri alınan cemaat üyelerinden Yahudiler ve Ermenilerin yüzde 85'i Türkiye'nin AB'ye girmesini desteklerken Rum cemaati ortaklığa yüzde 71 oranında destek verdi.