Fotoğraflar: Willem Velthoven & Ekim Tan

İstanbul'un kentsel yayılımını kim yönetiyor? Kentin kuzey gelişmelerinin arkasındaki güçler neler? Bu gruplar uzlaşmalarını nasıl şekillendirip çatışmalarını nasıl yönetiyor? Yerel yönetimler, su havzalarını, ormanları ve İstanbul'un siluetini bu kontrol edilemez kentsel gelişmelerden koruyabilir mi? Bu konuda Hollanda'nın Green Heart* mekansal politikalarından ders alınabilir mi?

The Responsive City [TReC]'in araştırması bu sorularla, 3. Köprü ve Marmaray bağlantısı ile İstanbul'un kuzeye doğru yayılma eğilimine ve aynı zamanda kentsel büyüme karşısında kuzey ormanları ve temiz su kaynakları gibi doğal kaynakların korunması konularına odaklanıyor. Bu çerçevede, TReC, TU Delft'in Public Building/Design as Politics kürsüsü için IABR [International Architecture Biennale Rotterdam] tarafından görevlendirilerek, Henk Ovink'in küratörlüğünde bir tasarım stüdyosu yürütüyor.



Public Building/Design as Politics Stüdyosu'ndan 12 öğrenci Ekim Tan ile İstanbul'un kuzey çeperleri üzerine yoğun bir arazi çalışması gerçekleştirdi. Grup 4 günlük bir İstanbul atölyesi gerçekleştirdi:

1. Gün: "Managing The Unmanagable" Sempozyumu
2. Gün: Müge Yorgancı rehberliğinde Arnavutköy Gezisi
3. Gün: Bilgi Üniversitesi'nde Ekim Tan ve Cem Çalışkan tarafından yönetilen workshop çalışması
4. Gün: "Self-service City İstanbul" kitabının yazarı Orhan Esen ile kent gezisi

"MANAGING THE UNMANAGABLE" [Yönetilemeyeni Yönetmek] başlıklı konferans Murat Güvenç, Wouter Vanstiphout, Ayşe Çavdar, Ulaş Akın ve Asu Aksoy gibi saygın konuşmacılara ev sahipliği yaptı. Konferansta Güvenç, İstanbul üzerine geçekleştirdiği kapsamlı haritalama çalışmasını sundu. Ekim Tan'ın "Ya hükümetin iddialı gelişme odaklı planları Şangay'ın yeni yerleşimlerinde incelediğimiz gibi gayrimenkul başarısızlıklarına dönüşürse?" sorusuna Güvenç şu yanıtı verdi: "Genellikle toplumlar kodlanmış bilgiden öğrenmek yerine deneyimlerinden öğrenmeyi tercih eder. Umarım politikacılarımızın İstanbul'un değerli ormanları ile bu deneye kalkışmazlar."

Bahar Aksoy, İstanbul Park Formula 1 Alanı, güvenlikli siteler ve Olimpiyat Stadı'ndaki kaçak yerleşimlere kadar, İstanbul'un kuzey çeperlerindeki yayılma üzerine gerçekleştirdiği araştırmasını paylaştı. Asu Aksoy küreselleşen bir kentte yerel yönetimlerin gücü ve güçsüzlüğü üzerine görüşlerini sundu ve IABR'nin test alanlarından olan Arnavutköy üzerine bir sunuş gerçekleştirdi. Ulaş Akın, İstanbul'un kentsel gelişiminde görünür ve gizli (f)aktörleri haritalayarak 2008 yılında yapılan İstanbul'un İl Çevre Düzeni Planı'na odaklandı.

Sempozyum Ayşe Çavdar'ın İslami Getto'su isimli araştırması ile noktalandı. Çavdar sosyolojik çalışmaları için Başakşehir'de yaşıyor.

Sempozyumun videolarını çok yakında www.theresponsivecity.org adresinde bulabilirsiniz.

* Green Heart; Randstad Bölgesi'nin görece az yoğun bir alanı. Rotterdam, Den Haag, Leiden, Haarlem, Amsterdam ve Utrecht arasındaki bu bölge çevresindeki kentsel alanlarla zıt bir şekilde kırsal karaktere sahip. Tarım, rekreasyon ve doğa Green Heart Bölgesi'ndeki ana işlevler. Hollanda planlama pratikleri içerisinde önemli bir konu olan bölge günümüzde gelişme baskısı altında ve çalışma kapsamında İstanbul'un kuzey ormanları ve Randstad- Green Heart arasında karşılaştırmalar yapılıyor.