2 Haziran 2005 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Türk Mühendis ve Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği” nin “mesleki denetim, askeri ücret tarifesi, büro tescil belgesi ve mimarlık hizmet alanları” ile ilgili hükümlerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle kurumsal olarak Türk Serbest Mimarlar Derneği ve İstanbul Serbest Mimarlar Derneği, kişisel olarak da Levent Aksüt, Yaşar Marulyalı, Neşet Arolat, Murat Artu, Sinan Genim, Haydar Karabey, Ersen Gürsel, Doğan Hasol, Mehmet Affan Yatman, Salih Zeki Pekin, Bora Akçay TMMOB ‘ye karşı dava açtı.

Tartışmalı Süreç
“TMMOB Mimarlar Odası Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği.” Mimarlar Odası'nın uzun süredir uzerinde çalıştığı yönetmelik.

Bu yönetmeliğin taslağı 20-21 Kasım 2004 tarihli Nevşehir'de yapılan 30. Olağanüstü Genel Kurulda son şekline kavuşmuş ve Nevşehir'in yerel özelliklerinden de esinlenilerek "Kapadokya Yönetmeliği" olarak anılmaya başlanmıştı.
Yönetmelik onaylanmak üzere TMMOB'a gönderilmişti.

TMMOB Yönetim Kurulu 12 Mart günü toplandı ve kendilerine gönderilen yönetmelik üzerinde bazı değişiklikler yaparak Resmi Gazete'de yayımlanması sürecini başlatan son kararı aldı.

Mimarlık mesleğinin alt disiplini kabul edilen ancak daha sonra TMMOB bünyesinde kendi meslek örgütlerini oluşturan alt disiplinler dikkate alınınca, son dakikada yapılan değişiklik ile yönetmeliğin 5. maddesindeki mimarlık tanımının çerçevesi daraltıldı ve; "mimari iç mekan düzenleme ve donanımı tasarımı hizmetleri, mimari çevre tasarımı hizmetleri, kentsel tasarım, koruma amaçlı imar planları ve imar planlama çalışmaları ile inşaat yönetimi ve yapı denetimi" konuları mimarlık mesleğinin kapsamından çıkarıldı.

Serbest Mimarlık çalışmalarına büyük ölçüde kısıtlama getiren, katkıda bulunmadığı çabalardan vize harcı ile rant sağlamayı amaçlayan bu yönetmeliğin iptali için TSMD, İSMD ve yönetim kurulu üyeleri birlikte Danıştay’a dava açıldı.
Diğer yandan yönetmeliğin TMMOB yönetim kurulundaki onaylanması sırasında: daha önce mimarlık hizmetleri içinde belirtilen; “mimari iç mekan düzenleme ve donanımı tasarım hizmetleri - mimari çevre tasarımı hizmetleri, kentsel tasarım, koruma amaçlı imar planları ve imar planı çalışmaları, inşaat yönetimi, yapı denetimi, çalışma alanları” mimarlık hizmetinden çıkartılarak Resmi gazetede ilan edildi.

Mart ayı sonunda "TMMOB ve mimarlık hakkında açık mektup" adıyla yayınlanan bildiride;
TMMOB Yönetim Kurulu; mimarlık mesleğine darbe vurmakla, Amerikancı politikalara alet olmakla, TMMOB geleneğini ve tarihini hiçe saymakla, mimarlık mesleği alt disiplinleri ile kimi başka meslek disiplinlerine rant sağlamaya çalışmakla suçlanıyor.

TMMOB Yönetim Kurulu 2 Nisan günü toplandı, Mimarlar Odası'nın 30.03.2005 tarih ve 03/698 sayılı yazısı ile TMMOB Yönetim Kurulu'na hitaben yazılmış "Açık mektup" değerlendirildi, karşı metin hazırlandı.

Metinde, Mimarlar Odası Yönetim Kurulu'ndan dar meslekçi anlayış, yayınladıkları bildiriden küfürname diye bahsediliyor, Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu, "meslek örgütlerini ucuz siyasete basamak etmekle" suçlanıyor.
Ve toplantı sonunda, Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin tümü hakkında yasal işlem başlatılıldı.

Dilekçesini geri alan mimarlar
Salih Zeki Pekin ve Bora Akçay “TMMOB Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği” nin “mesleki denetim, askeri ücret tarifesi, büro tescil belgesi ve mimarlık hizmet alanları ile ilgili hükümlerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle davalı olan, daha sonra dava dilekçesini geri alan isimlerden.

Yönetmeliğin açıklaması
Yönetmeliğin 6. maddesinde; Mimarlık hizmetleri içerisinde tanımlanan; mimari proje hizmetleri, rölöve, restitüsyon, restorasyon çalışmaları, İmar planlama çalışmaları, Koruma amaçlı imar planları, mimari mesleki kontrollük hizmetleri, mimari fenni mesuliyet hizmetleri; serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi’ne tabi mimarlık hizmetleridir diyerek Büro Tescil Belgesi olmaksızın yapılamayacak mimarlık hizmetleri tanımlanıyor.

Yönetmeliğin 7. maddesinde; Kendi adına çalışan serbest mimarın Mimarlar Odasına tescil ve tescil yenilemesinin yapılması ve serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile serbest mimar mührünün verilmesi için gerekli koşullar; 8.maddesinde Adi ortaklıklarda mimarların tescili ve tescil yenilemeleri ile iligili esaslar; 9. maddesinde de sermaye şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetleri verebilmenin koşulları tanımlanıyor. 

Son durum
"Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği"nin yeni biçiminin içerdiği bazı olumsuzlukları gidermek için Danıştay'a açılan dava devam edilyor.

Davalı mimarlar, "Oda" ya karşı olmadıklarını, mesleki denetim yapılmasına karsı olmadıklarını ama anayasal haklara karşı gösterilen müdahaleye karşı olduklarını belirtiyorlar. Mimarlık mesleğinin geleceğini korumaya çalıştıklarını söylüyorlar. Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu Başkanı Oktay Ekinci'ye göre bu, birbiriyle iç içe iki kurum arasındaki kavga değil, mimarların mesleklerine sahip çıkma savaşı.

MYK’nın aldığı karara göre kişisel olarak adı geçen mimarların, Oda çevresinde "bazı hak ve görevlerin gözden geçirilmesi" söz konusu.

İki kurum arasındaki büyük boyutlardaki gerginliğin, 50 yıllık birlikteliği nasıl etkileyeceğini, Mimarlar Odası’nın alacağı tavrı ve TMMOB yönetiminin izleyeceği politikayı merak ediyoruz.