Time’ın sanat eleştirmeni Robert Hughes tarafından “ütopik dehşet” olarak adlandırılan, Brezilya’nın modern mimarlık yapılarının mimarı Oscar Niemeyer eleştirilerle yine  ateş altında.

45 yıl sonra Niemeyer’in binaları ve anıtları Brezilya’nın en önemli simgeleri haline geldi; Brezilya’nın ovalarının kırmızı kilinden oyulan başkente hükümet Niemeyer’in tasarladığı kubbeli bir müze yaptırıyor.

Gabriela Izar dos Santos gibi eleştirmenler müzenin hemen yakınındaki katedrali cüceleştirdiğinden bahsediyorlar. Müzenin 13,700 m²’lik kubbesi Senato’nun yarım küre şeklindeki çatısından çok daha büyük ve bu müzeyi haketmediği biçimde değerli gösteriyor. Müzenin konstrüksiyonu, 97 yaşındaki Niemeyer’in hala şehrin siluetini kontrol etme isteği taşıyıp taşımadığı tartışmalarını da alevlendirdi.

“Gelişmemizi engelleyen nostaljik bir tarz içine sıkışmış durumdayız” diyor UniCEUB’da profesör olan dos Santos bir röportajında. “Neden Niemeyer’in Brezilya’daki yeni binaları yapan tek mimar olduğunu anlamıyorum. Tasarlamaya hevesli ve mimarlığımızı güncelleyecek yüzlerce mimar var.”

Kendini komünist olarak tanıtan, Rio de Janeiro’da Copacabana Sahili’ne bakan ofisinde fulltime çalışan Niemeyer, 1991 yılında tasarladığı müzeyle ilgili yapılan kritiklere çok da sabırla yaklaşmıyor.

“İnsanların ne söyledikleriyle ilgilenmiyorum,” diyor 11 Kasım günü Rio’da kendisiyle yapılan röportajda. “Zamanımı bu tip şeyleri tartışarak harcamayacağım. Mimarlık hakkında bir şey bilmeyen insanlarla bu konuda tartışmayacağım.”

``50 years in five'' Planı ve Müze
Brezilya’nın kırsal bölgelerinin kalkınması amacıyla Başkan Juscelino Kubitschek, Rio’yu başkent olmaktan çıkarıp merkezi Brezilya kentine taşımaya karar verir ve bu karar sonucunda başkent Brezilya’nın ortasındaki kurak savanalara taşınır. Juscelino Kubitschek’in bu planı ilk olarak 18.yy’ın sonunda Portekiz’e karşı Brezilya’nın bağımsızlığı için savaşan entellektüeller tarafından yapılmıştı.

Latin Amerika’nın bu en büyük ülkesini ``50 years in five'' isimli modernize etme programında başkan Kubitschek Lucio, Lucio Costa’yı şehri tasarlaması için seçti. Costa ise öğrencisi Niemeyer’le kentin en önemli binalarını ve anıtlarını tasarlaması için çalışmaya başladı.

Niemeyer’in akıl hocası mimar Lucio Costa, 1957 yılında yaptığı planda katedralin tam yanına çok fazla eleştiri alan bu müze için bir alan ayırmıştı. Tasarım ve konstüriksiyon hükümet fon sağlayamayınca onlarca sene durdurulmuştu.

Komünizm
Mimarlık eleştirmenleri Niemeyer’in komünizm anlayaşının Brazilya’daki binalarına da yansıdığını iddia ediyorlar, onlara göre bu yapılar gösterişten uzak ve tedüzedir. İki tanesi dışında tüm binaları hükümet binası ve hepsi 9 katlı ve üçgen biçiminde.

Niemeyer 1940 yılında Yale Üniversitesi’nde kendisine önerilen bir teklifi Brezilya Federal Bölgesi’nin kamu arşivlerinden araştırma yapan Amerika Birleşik Devletleri’nin komünist olması sebebiyle vizesini iptal etmesinden dolayı geri çevirmek zorunda kaldı. 10 sene sonra, Brazilya’nın askeri diktatörlüğünden kaçmak için Paris’e kendini sürgün eden Niemeyer, Fransız Komünist Partisi için burada bir bina tasarladı.

Niemeyer daha sonra kendi politik inançlarını yansıtmadığını söylediği “Brezilya’nın Topraksız Kırsal İşçi Hareketi” isimli bir anıt tasarladı ve bu anıt onların sembolü haline geldi.

“Mimarlık birilerinin politik inançlarını saçabileceği bir şey değildir.” diyen Niemeyer yıllar önce belirttiği gibi mimarlıkta aradığı şeyin şehvetli çizgiler ve kıvrımlar olduğunu söylüyor.

“ Aradığım şey, Brezilya’nın tepelerinde, bir sevgilinin bedeninde gördüğüm kıvrımlar."