Kaynak: www.flickr.com

Çalık Holding, 16 Mart 2007’de ihaleye çıkan Tarlabaşı Kentsel Dönüşüm projesi kapsamında projenin birinci ayağı olan 278 tarihi binayı rehabilite edecek. Bina sahiplerine %42 ile en iyi teklifi veren firma olan Çalık Holding’in inşaat işlerini yürüten GAP İnşaat tarafından, projenin dönüşüm değil bir “yenileme” projesi olduğunun altı çiziliyor.

Kent merkezinde bulunan bu tür alanlara özel çıkarılan 5366 sayılı kanun kapsamında Bakanlar Kurulu tarafından belediyelere özel yetkiler veriliyor. Tarlabaşı bölgesi için de geçerli olan yenileme alanı ile ilgili kanun belediyelere vatandaş adına karar verip, bu tür bölgelere toptan proje yapma ve eğer vatandaşın yeterli maddi gücü yoksa, buraya yatırımcı davet etme ve bu yatırımcı ile oradaki maliyetleri bir masaya oturtup anlaştırma yetkisi veriyor. Aynı kanun, anlaşamayanların yerlerini de hızlı şekilde kamulaştırıp, mallarını belediyenin almasına imkan tanıyor.

GAP İnşaat Tarlabaşı’nın ardından 20 Nisan 2007 tarihinde ise Fatih Belediyesi'nin açtığı Fener - Ayvansaray Sahil Kesimi Yenileme Alanı ihalesini de aldı. 30 ay sürmesi öngörülen proje, yenilenecek alan Ayvansaray'dan başlayarak Fener iskelesine kadar olan sahil bölgesini kapsıyor.

GAP İnşaat yetkilileri proje aşamasında danışmanlarını belirledikten sonra projeyi kentin sorunlarını çok iyi bilen, bu sorunlardan nasiplerini almış ve bunları çözmek için yıllardır emek veren Türk mimarlar tarafından yapılmasını ve tasarlanmasını istediklerini belirtiyorlar. Bu alanlarda çalışma yapan mimarların birarada olduğu ve danışma kurullarının birebir iştirak ettiği bir toplantılar silsilesinden sonra projeyi oluşturduklarını belirten yetkililer ilk 1 – 2 ay kimsenin eline kağıt – kalem almadığını vurguluyor.

İstanbul'a özel bu alanlarda deneme yöntemiyle yeni bir “yenileme” formülü üretilmeye çalışılırken, 40 – 50 kişiden oluşan atölye çalışmalarında, projelerin şekillendirilip üst ölçekli kararların alındığı, daha sonra mimari grupların kendi mimari çözümlerini üretmeye başladıkları belirtiliyor.

Bölgede restorasyonu yapılacak binalar için belirlenen restorasyon yöntemi ise şöyle tanımlanıyor; önce sağlıklı bir bina envanteri, ardından binaların statik durum raporu ve binalarda varolan olumsuz koşullar belirleniyor, sonrasında ise alandaki mevcut morfolojiyi, dokuyu, gabarileri muhafaza etmek koşuluyla yeni bir formül üretiliyor.

Tarlabaşı ve Fener – Balat bölgelerinde parsel bazında farklı mimari gruplarla çalışılıyor. GAP İnşaat, üslup çeşitliliklerini olumlu bir etkiye dönüştürmek için ise atölye çalışmaları esnasında mimari ekiplerin birbirlerinin projelerine sundukları katkılar yoluyla sağlandığını belirtti.

Projeler için bir diğer tartışılan konu olan bölgedeki yapıların işlevlerinin ne olacağı sorusuna verilen yanıt ise şu; “Yeni bir işlev önermiyoruz, sadece proje alanı içerisinde bütün işlevleri doğru bir şekilde harmanlamaya çalışıyoruz. Bölgede yine konut olacak, yine insanlar burada yaşayacak, cadde üzerinde kimi noktalarda konaklama birimleri ve ticaret alanları olacak. Yani Nazım Plan Kararları’nın öngördüğü kararlar aynı şekilde devam ediyor.“

Bölgenin ulaşım şeması tekrar ele alınırken İBB tarafından kabul edilmiş Ulaşım Master Planı’na sadık kalan yetkililer proje üretirken bütün Master Planı tekrar sorgulamak yerine ona nasıl entegre olabiliriz diye kafa yorduklarını belirttiler. Hazırlanan projede bölgenin insanlarının ulaşabileceği bir mekân olmasını hedefleyen yetkililer, yaya ve araç ulaşımını yeniden kurgulayarak danışman hocaların da katkılarıyla proje alanının çevresiyle kurduğu ilişkiler anlamında doğru bir ulaşım şemasına kavuştuğunu düşünüyor.

Yenileme alanlarına çok inandıkları için bu ihalelere katıldıklarını söyleyen yetkililer bölgede oluşacak olan dinamiğin etrafını da etkileyeceğini düşündüklerini ve mal sahipleri ve yatırımcıların zamanla kentin bu terkedilmiş alanlarına dönmeleri gerektiğinin de altını çiziyorlar.

Tarlabaşı Projesi’nde Görev Alan Mimari Gruplar ve Danışmanlar
Projelere başlarken öncelikle Danışma Kurulu’nu oluşturan GAP İnşaat çalıştığı mimari grupları seçerken dikkate aldığı özellikleri ise şöyle sıralıyor; restorasyon ve renovasyon deneyimleri olması, yeni bina deneyimleri olması ve modern mimariyi çok iyi uygulayabilir olmaları.

Danışmanlar
Beykent Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölüm Başkanı Prof.Dr. Sercan Özgencil Yıldırım, Dr. Sinan Genim, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Şehircilik Bölüm Başkanı Prof.Dr. Güzin Konuk, Prof.Dr. Haluk Gerçek ve Orhan Demir.

Mimari Gruplar
Tülin Hadi – Cem İlhan (TE – CE Mimarlık), Mehmet Alper (TURES Mimarlık), Hasan Çalışlar – Kerem Erginoğlu (Erginoğlu & Çalışlar Mimarlık), Yavuz Selim Sepin (Sepin Mimarlık), Han Tümertekin (Mimarlar Tasarım), Hasan Kıvırcık (MTM Mimarlık) ve Nuran Karakaş (Duru Mimarlık).



Fener – Balat Projesi
Binlerce yıldır yaşamın devam ettiği alanlardan olan Fener – Balat bölgesi ele alınırken dikkat edilmesi gereken hususların farkında olduklarını belirten yetkililer bu bölgede yeraltındaki katmanlara zarar vermeden ve surlarla ilişki kurarak yeni bir formül üretmeleri gerektiğini söylediler. Bölgedeki bir diğer sorun ise Haliç’e arkasını dönmüş olan yaşamı Haliç’e döndürerek kıyıdaki yeşil alanla ilişkiyi en doğru şekilde sağlamak.

Fener – Balat Projesi’nde Görev Alan Mimari Gruplar ve Danışmanlar
Danışmanlar
Yrd.Doç.Dr. Zeynep Kuban, Dr. Sinan Genim, Prof.Dr. Güzin Konuk, Prof.Dr. Sercan Özgencil Yıldırım, Prof.Dr. Murat Güvenç , Prof.Dr. Hülya Turgut, Arife Deniz Oktaç.

Mimari Gruplar
Sevim Aslan, Deniz Aslan, Arda İnceoğlu, İpek Yürekli (Trafo Mimarlık) , Yılmaz Kuyumcu (Net Mimarlık), Can Çinici (Çinici Mimarlık), Yakup Hazan (Hazan Mimarlık), Yavuz Selim Sepin (Sepin Mimarlık), Mehmet Kütükçüoğlu - Ertuğ Uçar (Teğet Mimarlık), HF Mimarlık ve Serhan Sarıpınar (Ütopya Mimarlık).

GAP İnşaat yetkilerinin verdiği bilgilere göre; Tarlabaşı Projesi şu anda Yenileme Kurulu’nun onayını bekliyor ve onay alındıktan sonra mülkiyet görüşmeleri başlayacak, ardından da uygulama projeleri çizilmeye başlanacak. Fener – Balat Projesi’nin ise 1,5 – 2 ay sonra kurula sunulması bekleniyor.