Kaynak:www.birgun.net

AKM binası 2005 yılından beri artık büyük bir tartışma platformu.

Yıkılsın mı, yeniden mi yapılsın, sadece onarılsın binaya hiçbir müdahalede bulunulmasın mı, özelleştirilsin mi? Pek çok karar alınıyor, tartışmalar, polemikler yaşanıyor ve belirli bir noktaya gelinmeye çalışılıyor.

11 Ağustos tarihinde Mimarlar Odası'nda AKM'nin yenileme projesine gelen yürütmeyi durdurma kararı ile ilgili mesleki kuruluşlar ve STK'lardan oluşan bir grup basın toplantısı düzenledi. Toplantıya pek çok mimar ve sanatçı da katıldı. Farklı disiplinlerden ve altyapıdan gelen katılımcıların, böylesi bir karar neticesinde verdikleri tepki ve öneriler de farklı oldu tabii...

Toplantıyı TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Başkanı Eyüp Muhcu yürüttü.

Bu noktaya kadar gelinen sürece bakacak olursak: AKM, 1999 yılında Kültür Bakanlığı İstanbul 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından "1. sınıf kültür varlığı" olarak tescillendi. 14 Şubat 2007 yılında ise yine Kültür Bakanlığı tarafından tescilin kaldırılması istenince, bu sürece girilmiş oldu. Aynı yıl içinde STK'lar ve sanatçılar bir araya gelip bir çalışma komitesi kurdular ve tescilin kaldırılması konusuna tepki olarak bir rapor hazırladılar. 9 Nisan 2007 tarihinde AKM'nin Rami Kışlası ile birlikte "2010 Avrupa Kültür Başkenti Kanun Tasarısı" kapsamından çıkarılacağı duyuruldu. Böylece yenileme projesi sürecine kafa yorulmaya başlanmış oldu. AKM parselinin yanındaki hazine ve İBB arazileriyle de birleştirilerek, yeni alanda yeni bir AKM binası yapılması önerildi. Bu avan projenin tanıtım toplantısı yapılarak, proje, 1 tadilat, 2 avan proje halinde 21 Ekim 2008'de onaylandı.

Verilen bu onay kamuoyunda, meslek odaları ve STK'larda yeni tartışmalara yol açtı ve konu yargıya kadar götürüldü. Kültür Sanat Sendikası'nın AKM'ye ait avan proje tadilatına ilişkin avan projelerin iptali ve yürütmenin durdurulması istemli talepleri yerinde bulundu ve İstanbul 9. İdare Mahkemesi tarafından yürütmeyi durdurma kararı verildi.

Bu karar sonucunda da geçtiğimiz Salı günü Mimarlar Odası'nda konuyla ilgili toplanıldı.

Tiyatro sanatçısı Nedim Saban, "Kültür başkenti olmuş şehirde opera yok, bale yok, tiyatro yok. Opera binası yapmazlar, Starbucks yaparlar" diyerek sanatın Türkiye'de yalnız bırakılmasını eleştirdi.

Uluslararası Plastik Sanatçılar Derneği Başkanı Bedri Baykam da AKM ile ilgili gelinen süreci "2010 Avrupa Kültür Başkenti" başlığı altında eleştirdi. "2010 bir ihaleler sinsilesi, bir rant modeli sanki... Sadece ticari açıdan bakılıyor. Sanata ve mimarlığa saygı gösterilmiyor." diye ekledi.

Tiyatro Oyuncuları Meslek Birliği İstanbul Temsilcisi Orhan Kurtuldu, hukuka göre AKM'nin özgün yapısının değiştirilemeyeceğini, bu kuralların bireysel isteklere göre değiştirildiğinde hukuk devleti olamayacağımızı belirtti.

2010 Ajansı tarafından göreve getirilen Mimar Korhan Gümüş AKM'nin Cumhuriyet tarihinin en önemli simgesi olduğunu vurguladı. AKM'nin esas kullanıcılarının halk olduğunun, bu durumun sadece mimarlar tarafından tartışılmasının doğru olmadığının ve şeffaf bir kamusal programı dahilinde, halkın da bu sürece katılması gerektiğinin altını çizdi.

AKM'yi kullanan sanatçılar konuyla ilgili aşırı korumacı bir tavır sergilerken, binanın yıkılması durumunda gerekirse buldozerlerin altına yatacaklarını ifade ettiler. Bazı mimarlar ise, modern yenilemelerle, hatta ek yapılarla binanın kalitesinin arttırılması yönünde bir yaklaşımda bulundular.
Ayrıca toplantıda AKM'nin, İstanbul 2010 kapsamında değerlendirilerek, bu zamana kadar yetiştirilmesi kaygısının taşındığı ve duruma bu açıdan bakıldığı da vurgulandı.

Farklı kullanıcı grupları, farklı uzmanlık alanları ve önümüzde yine koskocaman bir AKM... Sanatçı, tarihçi, mimar ve kullanıcı olarak halkın, AKM'den algıladığı da farklı, getirebilecekleri çözüm önerileri de... AKM artık içinde mimari, sanatsal, kültürel, tarihsel kavramlar barındıran bir olgu. Cumhuriyet tarihinin en önemli yapısı. İstanbul 2 milyonluk bir şehirken de var olan, 15 milyonluk şehirken de elimizde olan tek opera binası... AKM'yi elimizde tutmak, içinde yaşanabilir ve performans yapılabilir bir mekan haline getirmek, tekrar İstanbul'a kazandırmak da, bu kamusal binayı derecelendirmek ve politik, bürokratik süreçlere girerek bu süreci uzatmak ve binanın uzun süre kullanılamamasına neden olmak da elimizde.

Her şeyden önce sağlıklı bir tartışma platformu oluşturulması gerekiyor ki, süreçteki gelişmelerin ortasında kendimize "Biz şimdi neyi tartşalım?" diye sormayalım.