2010'da İstanbul'la birlikte Avrupa kültür başkenti olan Ruhr, 2500 proje içinden sadece 300'ünü kabul etti. Reddedilenler ise, 'Gerçekleşmeyen Projeler' adı altında birleşip, sponsor bularak kendilerini göstermeye karar verdi!

Otoban kapanacak
Ruhr 2010 etkinlikleri için 60 km'lik ana otoban, bir günlüğüne şenlik alanı olacak. Eski madenlerin üzerinde havalanacak helyum balonları hazır. Bir de 800 eserlik Ortaçağ sergisi hazırlandı.

‘Avrupa Kültür Başkenti 2010' unvanını İstanbul ve Peç ile birlikte taşıyan Ruhr Bölgesi'nde program açıklandı. ‘Kültürle Değişim, Değişimle Kültür' sloganını temel alan programda toplam 300 proje ve 2500 etkinlik bulunuyor. Bunun için 60 milyon avro ayrılmış. 1,5 milyon avro daha bekleniyor. Hedef, Ruhr.2010 ajansı başkanı Fritz Pleitgen'in sözleriyle, "kafalara Ruhr Bölgesi'nin yeni ve güçlü bir resmini yerleştirmek." Programın tanıtımı için Ruhr.2010 ekibi şu sıralar ‘Welcome Tour' adı altında Avrupa'da şehirden şehire dolaşıyor. Bu turların İstanbul ayağı 24 - 25 Kasım'da gerçekleşti.
Açılış 9 Ocak 2010'da, Ruhr Bölgesi'nin simgesi, Ruhr'un Eyfel Kulesi de denilen Essen Zeche Zollverein'da yapılacak. Yaklaşık 1200 kişinin katılacağı açılış kutlaması ZDF, WDR ve Deutsche Welle televizyon kanallarından naklen yayınlanacak.

Endüstriyel mirasın sorunları
Ruhr.2010 programında etkinlikler üç ana tema (Ruhr Efsanesi, Metropol Kurmak, Avrupa'yı Devindirmek) ve bunlara bağlı altı başlık (sergi, tiyatro, müzik, dil, yaratıcı ekonomi, festival) etrafında toplanarak belli bir dramatürji oluşturulmuş. ‘Ruhr Efsanesi', bölgenin tarihsel kimliğine, kültürel ve endüstriyel mirasına dikkat çekiyor. ‘Metropol Kurmak' başlığı kentsel dönüşüme ve mimari olasılıklara odaklanıyor. ‘Avrupa'yı Devindirmek' teması ise bölgenin toplumsal gelişimini ve göç olgusunu ele alan etkinliklere yer veriyor.

Programın büyük projelerinden söz edelim: Örneğin ‘SchachtZeichen'. 22-30 Mayıs arası 4000 kilometrekarelik bir alanda büyük bir enstalasyon gerçekleşecek. Eski maden kuyularının üzerinde kocaman helyum balonları 80 metreye yükselecek. Bölgenin siluetinin geçirdiği derin değişim gözler önüne serilmiş olacak böylece. Başka bir proje ise adı sadece ağır sanayi ile anılan Ruhr'un aslında ortaçağda da etkin bir rol oynadığını gösteren ‘AufRuhr 1225' sergisi. 800 parçalık bu sergi, bölgede bu konuda şimdiye kadar açılan en büyük sergi olma özelliğini taşıyor. ‘Emscherkunst 2010' dahilinde adı ‘Boklu Dere' olarak geçen, şimdilerde ıslahı ile uğraşılan Emscher nehrinin ortasındaki 34 kilometrelik ve 11 kilometrekarelik ada 29 Mayıs - 5 Eylül 2010 arası açık hava sergi salonu olarak kullanılacak.

5 Haziran 2010 günü şarkı günü olacak. ‘!Sıng day of song' çerçevesinde saat 12:00'de 41 farklı şehirde 300'den fazla koro sokaklarda aynı anda aynı şarkılar söyleyecek. Akşamında da Schalke Stadyumu'nda buluşacaklar ve Bobby McFerrin de aralarında olacak.

Tiyatro dalında ise ‘Odyssee Europa' öne çıkıyor. Bu tiyatro maratonunda seyirciler iki gün boyunca 6 yazarın kaleminden 6 tiyatro salonunda 6 oyun izleyecekler.

‘Twins2010', Ruhr Bölgesi'nin sınırlarından taşan bir proje. Kardeş şehirlerin işbirliğiyle oluşturulan 100 ayrı projeden oluşuyor. Bu kardeş şehirler arasında Gelsenkirchen-Büyükçekmece (3 Wishes), MersinW-Oberhausen (LitAward 2010 - Öykü Ödülü) var örneğin. ‘Melez' ise 100'den fazla ulustan insanın bir arada yaşadığı bölgenin çokkültürlü zenginliğini yansıtan bir festival. Ayrıca 18 Temmuz'da bölgenin omurgası niteliğindeki A40 otoyolu trafiğe kapanacak, 20.000 stand'ın yer aldığı 60 km'lik Avrupa'nın en büyük sokak festivali yapılacak.

Şunu da ekleyelim: 10-13 Mart 2010 tarihlerinde Fazıl Say Konzerthaus Dortmund'da ‘İstanbul Senfonisi' adlı eserini ilk defa seslendirecek. Almanya'nın en eski çağdaş sanat müzesi Karl Ernst Osthaus'da 2010 Mayıs ayında ‘Hüma Kabakçı Koleksiyonu' sergilenecek.

Tartışmalar başladı bile
Kafalarda programa dair, tabii ki, sorular var: ‘Hokus pokus, her şey değişecek mi bakalım?', ‘Acaba turist sayısı artacak mı?', ‘Kriz planları nasıl etkiledi?', ‘Para başka yerlere harcanamaz mıydı? 2010'a bu kadar para harcanırsa 2011 ne olacak?', ‘Kültür Başkenti' olmak Ruhr'daki yaşam kalitesini nasıl geliştirecek? Bunun yerel ekonomiye desteği ne ölçüde olacak?', ‘Sosyal gruplar arasındaki bağlar güçlenecek mi?' diye uzayıp gidiyor bu liste. ‘Sadece ekonomiye ve turizm endüstrisine hizmet ediyor, oluşturulan konseptler ile Ruhr Bölgesi'nin gerçekliği (yani nüfusun giderek azalması, göçmen nüfusun artması, bölgeyi oluşturan 53 şehir ve kasabanın tek tek yerel kimliğinin hala çok güçlü olması ve Ruhr sakinlerinin kendi imajını yine kendi zedeliyor oluşu) birbirini tutmuyor' diye eleştiri getirenler de var. Hayal kırıklığına uğrayanlar da! Ruhr.2010 ekibi kendilerine sunulan 2500'in üzerinde projeden 300'ünü seçebildiği için geriye kalanlardan söz ediyorum. Onlar vazgeçmemişler, ‘Unprojekte', yani ‘gerçekleşemeyen projeler' başlığı altında ‘2010'da her şeye rağmen biz de varız' diyerek projelerini para desteği olmadan gerçekleştirme kararı almışlar. www.unprojekte.de sitesini kurarak kendilerine bir platform yaratmışlar ve bu yolla iki sponsora ulaşmışlar bile.

Bakalım, Ruhr Bölgesi'nin altı yıllık sakini olarak ben de herkes gibi 2010 yılını merakla bekliyorum.