Sıra konut üretmeye gelince de alıcılara içinde keyifle yaşayabilecekleri evler yapabilmek için bir takım kriterlerin geliştirilmiş olması gerekiyor. Türkiye'de "ev projeleri" geliştirmenin belirli bir standartı yok. İngiltere'de iyi tasarlanmış ev ve çevre için ulusal anlamda geliştirilmiş standartlar geliştirilmiş. Belirlenen 20 soruya yanıt olumlu yanıt verildiği durumda ideal bir ev projesini tamamlandığı söyelenebilir.
Standartlara uygun ev yaparken 4 ana boyuta odaklanılıyor. Binanın karakteri, tasarım - inşaat, sokakların durumu ve çevre başlıkları değerlendiriliyor.
Evin Karakteri
1- Tasarım plana uygun mu?
İyi bir tasarım daha fazla efektif yaşama dair güçlü çözümler üretir. Bu binanın ya da konutun stilinden farklı bir konudur. Başarılı bir tasarım çeşitliliği, kimliği ve karakteri ile başarılı mekanlar oluşturarak değer yaratır.
2- Proje, çevre binalar, peysaj ve topografiden faydalanıyor mu?
Proje yerel anlamda belirgin olan özellikleri göz ardı etmeden, kültürel dokuyu kullanmalı.
3- Proje kendine özgü bir yer hissi uyandırıyor mu?
Başarılı yerlerin kendine özgü belirgin özellikleri olur. Bu sadece yüksek standarda sahip bir mimari çalışmayı değil güçlü çevre stratejisi gerektirir. Belirgin bir karakteri yansıtan evler güçlü fikirlerden beslenir.
4- Binalar ve yerleşim çıkış yollarını bulmamızı kolaylaştırıyor mu?
Ev projeleri geliştirilirken ziyaretçi ve sakinler açısından yalın olarak algılanabilmesine olanak sağlanmalı. Köşe binalar insanlara belirgin bir şekilde yön gösterebilmeli. Çevre gezileri ışıklandırma, işaretler, sanatsal çalışmalarla kolaylaştırılmalı.
5- İyi bir bina yerleşim yapılandırılmasıyla ile sokaklar tanımlanmış mı?
Başarılı bir yerleşim, ev blokları, açık alanlar ve diğerlerine birbiri arasında bağlantılı rotalarla özellik kazanır. Binalar düzenli ve sıralı şekilde bir çizgi üzerinde sıralanabilir. Genelde binalar kamusal alanların çevresinde ve bu mekanlar boyunca, mimari çeşitlilik sağlayacak şekilde ufak bloklar halinde konumlandırılabilir.
Çevre ve Toplum
6- Proje okul, park, oyun alanları, dükkan, kafe... vs gibi sosyal olanaklar sunuyor mu?
7- Yerel sakinlerin ihtiyaçlarını ve özlemlerini yansıtan yerleşim karmasına sahip mi?
Dengeli topluluklar yaratmak için geniş yelpazede çeşitli projeler geliştirilir. Çeşitli ev tipleri ile bekarlar, çekirdek aileler ve geniş ailelere yaşama alanları sağlanmalıdır. Yaşlı insanlar, gençler ve aileler arası yaşanabilecek gerginlikleri azaltmak için aktivite alanları yaratılabilir.
8- Proje yerel sakinlerin ihtiyaçlarını karşılayan kullanım karmasına sahip mi?
Proje farklı sosyo - ekonomik gruplara hitap edebilcek çevre olanağı sağlayabilmelidir. Sadece tek bir gruba hitap eden yapılaşmalar sosyal açıdan dengesizlik yaratır.
9- Proje toplu taşımaya ne kadar yakın?
10- Geliştirilen proje çevreye yapılan olumsuz etkileri ne ölçüde azaltıyor?
Küresel iklim değişimi tehlikesi ile projelerde alternatif enerji kullanımı, geri dönüşümün teşviki, sürdürülebilir kanalizasyon sistemleri, atık yönetimi gibi konular önem kazanıyor.
Sokaklar - Park ve Yaya Yolu
11- Bina yerleşimleri ana yolların hükmetmeyeceği şekilde mi yapılmış?
12- Arabaların park edilmesi sokaklarla iyi entegre edilmiş mi?
Arabaların park edilebilmesi konusu evin tasarlanması aşamasında en fazla zorlayacı olan noktalardan bir tanesidir. Ev ve sokak ilişkisinin arabalarla kesilmeyeceği bir şekilde planlama yapılmalıdır.
13- Sokaklar, yaya, bisiklet ve taşıt dostu mu?
14- Proje, sokaklar ve çevre yapısı ile entegre olabiliyor mu?
Yeni yapılan bir bina tek başına var olmayacaktır. Binanın çevresinin planından faydalanmak eski ve gelecek yeni binanın devamlılığı açısından önemlidir.
15- Kamuya açık alanlar ve yaya yolları iyi ve güvenli mi?
Tasarım ve İnşaat
16- Kamuya açık alan iyi dizayn edilmiş mi?
İyi bir aydınlatma, sokak mobilyaları, titiz detaylar ve yeşillendirme açık alanların kalitesini yansıtır.
17- Binalar mimari kaliteyi gösteriyor mu?
Estetik, işlevsellik ve sürdürülebilriliğin karması bir çalışma ortaya koyabilmek gerekiyor. Özellikle detaylara özen gösterilmeli, çatı çizgileri ile köşeler üzerinde titizlikle çalışmalı.
18- İç mekanlar dönüşüm ve genişleme için uygun mu?
Bir ev uzun vadede yaşam tarzı değişimlerine karşı esnek olabilmelidir. Sosyal, teknolojik ve ekonomik koşulların dönüşümüne duyarlı olabilmelidir.
19- Plan teknolojinin nimetlerinden faydalanıyor mu?
20- Binalar ve alanlar yasaların gerektirdiği asgari koşullardan daha iyi performans sergiliyorlar mı?
İyi bir ses yalıtım sistemi, enerji verimliliği, yaratıcı alanlar, günışığında iyi bir şekilde faydalanma bir evin popüleritesini artırabilir.
Kaynak:
CABE Delivering great places to live: 20 questions you need to answer
