MOb_LAb (Mobility Laboratory) Uluslararası Sergi
Eskiden uzak ülkelerden Rotterdam limanına getirilen ve buradan Avrupa'ya dağıtılacak olan yiyecek malzemelerine depo olan Las Palmas ve Pakhuis Meesteren, bugünlerde dünyanın çeşitli coğrafyalarından 1. Uluslararası Rotterdam Mimarlık Bienali'ne katılan fikirlere ve projelere evsahipliği yapıyor. Üniversitelerin katılımıyla gerçekleştirilen NAi'deki sergilerin aksine, bu iki binadaki 'Mobility Laboratory (Devingenlik Laboratuvarı)' sergileri, mimarlık mesleğinin uygulamasını yapanların devingenlik hakkındaki fikirlerini yansıtmak amacıyla yapılmış.
Personal Analogy - Grace Reaidy
Mekan Las Palmas
'Open Biennale (Açık Bienal)', mimarların, planlamacıların, tasarımcıların ve sanatçıların katılımıyla gerçekleştiriliyor. Adından da anlaşılabileceği gibi bu sergi, dünyanın farklı köşelerinden gelen ve devingenliğin nasıl geniş boyutlarda algılanabileceğini gösteren birçok pojeyi kapsıyor. Hollanda'dan UN Studio, West 8, FCAP, OMA, Maxwan, Artgineering, Urban Affairs, LofversVanBergenKolpa, De Architecten Cie ve MVRDV, Hollanda dışından da Richard Horden, Tenet & Arrighetti Architectes, Atelier Hapsitus, Phillippe Samyn, fat ltd, Bolles & Wilson, Odile Decq, Dominique Perrault, Markus Pasing gibi mimarlık bürolarının katılımıyla gerçekleşen sergide yaklaşık doksan proje yeralıyor. Bienal'in açık çağrısı üzerine gönderilen üçyüzden fazla proje arasından seçilip sergilenen bu projelerde zaman zaman kurgu ile gerçek birbirinin içine geçiyor.
Katılımların çok geniş içerikte olması nedeniyle projeler yedi farklı tema başlığı altında toplanıyor. Tema başlıkları ve içerikleri ise sırasıyla şöyle: 'From here to there?', devingenliğin kullanımı, şematiği ve organizasyonu ile ilgili projeleri, 'Alongside the route?', yollarla birebir ilişkide olan yapıları, 'Panorama from the route?', yollarla birebir ilişkide olmasa da yoldan görünebilen ve 'manzaraya' etkisi olan yapıları, 'Transfers, stopovers?', kesişen yolları ve bu kesişme noktalarına eklenebilecek yeni anlamları/programları, 'New urban concepts?', otoyolların kenarında kurulabilecek yeni yerleşim bölgelerini , 'Route in progress?', devingenlik için önerilen altyapısal çözümleri ve 'Dreams? Deeds?', gerçekleştirilmesi şimdilik mümkün olmayan projeleri ve ütopyaları kapsıyor.
FileKit
Açık Bienal'in koordinatörü Fransje Hoimeijer'in de söylediği gibi bazı bürolar olumsuzlukları bir olumluluk gibi ele alıp tasarımlarda bulunuyor. İlginç örneklerden biri Artgineering D+.NL ve feld 72 bürolarının FileKit (File; Hollandaca trafik demek) adlı projesi. Proje, trafik sorununa bir çözüm önermek yerine, trafikte geçen zamana başka anlamlar katmayı amaçlıyor. 9 Mayıs günü trafiğin en yoğun olduğu saatlerde Rotterdam çevreyolunda, iki motorla dört kişi tarafından dağıtılan 'FileKit' adlı bu takım çantası, içerisinde trafikte sıkışıp kalmış bir kimsenin 'sahip olması gerekenleri' barındırıyor. Bu 'alet çantasının' içinde bir sürücünün duygularını, sinirlilik, yalnızlık, sıkıntı gibi, sembolize eden çeşitli malzemeler bulunmakta; mesela bir yaz günü çantanın içindeki su tabancasını alıp trafikteki komşunuzu / kurbanınızı ıslatabiliyor, bu 'saldırgan' tutumunuzdan pişman olduğunuzda bir başka malzeme ile üzüntünüzü anlatabiliyorsunuz.
Bienal süresince 'Public Dialogues (Halk Konuşmaları)' adı altında düzenlenen haftasonlarında, Açık Bienal'e katılımda bulunan mimarlar ve sanatçılarla tanışma imkanı da bulmak mümkün.
'Space for Mobility (Devingenlik için Mekan)' sergisi, Hollanda hükümetinin devingenlik kavramına bakış açısını gösteren bir sergi. Akıllı altyapı çözümlemelerinden, hükümetin açtığı 'otoyol evi' yarışmasının sonuçlarına, 'A12' otoyolunun tasarımından, 'High Speed Railway (Yüksek Hızlı Demiryolu)' projesine kadar hükümetin uğrastığı bütün projeler burada halka sunuluyor. Bu sergideki ilginç pavyonlardan biri de 'Dutch Panorama (Hollanda Panoraması)'. 1998 yılında başlatılan bu projede, yapılan altyapısal projelerin aynı noktadan, farklı zamanlarda çekilen fotoğrafları sergileniyor. 2007 yılına kadar sürecek bu proje ile hem altyapısal projelerin gelişimine, hem de bu projeler sayesinde / yüzünden çevrenin nasıl değiştiğine tanık oluyoruz.
Mekan Pakhuis Meesteren / Rotterdam Pavyonu
'Rotterdam Cakewalk' sergisinde, ana tema şehrin farklı perspektiflerden nasıl farklı algılandığı. Bir şehrin caddelerinde patenle kayarak dolaşan bir kişi ile şehrin otobanında saatte 100 km. hızla giderken şehre bakan kişi, şehri çok farklı açılardan algılayacaklardır. Bu sergide, Rotterdam'da ulaşımını metro, araba, tramvay, nehir taksisi, bisiklet, paten, özürlü kişilerin kullandığı scootmobile adlı yavaş elektrikli araba ile veya yaya olarak gerçekleştiren kişilerin şehri nasıl gördükleri, sokakları sembolize eden mekanda sergileniyor. Ayrıca sergi 'hep bilmek istedikleriniz' adlı bölümde, şehre ait merak edilen; "Rotterdam'da kaç bisiklet var?", "Bir paten ne kadar hızla gider?", gibi sorulara sayısal cevaplar veriyor.
Las Palmas'daki 'Open Biennale', 'Space for Mobility' ve Pakhuis Meesteren'daki Rotterdam Pavyonu'nun yanısıra, bu iki mekanda, Bienal için özel hazırlanmamış ve daha önceden sergilenmiş ama şehir planlamasına değişik boyutlar kattığı için Bienal kapsamına alınan, sergileri de görmek mümkün.
Emine Yılmazgil