|
15 milyar dolarlık
baraj krizi
 DSİ
ile Türkiye Elektrik Üretim A.Ş. arasında 15 milyar dolarlık baraj kavgası
çıktı. Enerji Piyasası Düzenleme Kanunu'na göre, DSİ'nin kendisine bağlı
42 hidroelektrik santralını TEÜAŞ'a devretmesi gerekiyor. DSİ, bu barajlar
için 15 milyar dolar istedi, iki kurumun arası bozuldu.
Enerji Piyasası Düzenleme Kanunu'na göre, Devlet Su İşleri'nce (DSİ) Türkiye
Elektrik Üretim A.Ş'ye (TEÜAŞ) devredilmesi gereken baraj ve hidroelektrik
santrallar (HES), iki kurum arasında ciddi gerginliğe yol açtı. TEÜAŞ'ın
hiç para vermeden almak istediği 42 baraj için, DSİ 15 milyar dolar talep
edince, ipler kopma noktasına geldi.
Yılda 35.2 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üreten barajların devri için,
DSİ, TEÜAŞ ile Hazine yetkililerinden oluşan Komisyon, yasal sürelerin
dolmasına rağmen soruna çözüm bulamadı.
Yatırımlarını ve inşaatlarını tamamen DSİ'nin yapıp tamamladığı
HES'ler TEÜAŞ tarafından işletiliyor. Bu HES'Lerin ürettiği elektriği
satan TEÜAŞ, elektrik gelirlerinden DSİ'ye herhangi bir pay aktarmıyor.
Yasa ne diyor
Barajların devredilememesi, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı Yusuf
Günay'ın sözünü ettiği ‘elektrikteki gerçek maliyetler’in
belirlenmesini geciktiriyor. Yasaya göre DSİ'nin inşa ederek işletmeye aldığı
HES'lerin enerji üretimiyle ilgili bölümleri ile taşınmazlarının
saptanacak bedel üzerinden TEÜAŞ'a devredilmesi gerekiyor. Anlaşmazlık,
HES'lerin devir bedelinin nasıl saptanacağı konusundaki maddede çıktı.
Yasanın ilgili maddesi şöyle:
‘‘Bu tesislerin tespit edilecek bedelleriyle, Hazine Müsteşarlığı tarafından
temin edilerek, DSİ'ye tahsis edilen dış kaynaklı proje kredilerinden doğan
mali yükümlülükler ve Kamu Ortaklığı Fonu ödemeleri dikkate alınarak
tespit edilecek bedelleri üzerinden TEÜAŞ'a devredilir.’’
‘İz bedel'e' bakalım
DSİ yetkilileri, bu hükmün ‘rayiç bedel’ anlamına geldiği gerekçesiyle,
42 barajın tahmini proje tutarını çıkardı. DSİ, 13.3 milyar dolar olarak
saptadığı bu bedeli, bir defada istemediğini bildirerek, 20 yıllık bir sözleşme
altında, faizleriyle birlikte yılda 750 milyon dolar formülünü getirdi. DSİ
halihazırda yürütülen 33 proje bulunduğunu, 42 barajın devir bedeliyle bu
projelere finansman sağlayacağını bildirdi.
Buna karşılık TEÜAŞ, bütçe ve yatırım terminolojisinde ‘iz
bedel’ olarak geçen bedeli önerdi. ‘‘İz bedel' bütçede, ne zaman yapılacağı
belli olmayan bu nedenle, ihmal edilebilecek kadar küçük miktardaki paraların
‘başlangıç' niyetine konulduğu projeler için kullanılıyor. DSİ, ‘iz
bedel'in ‘bedava' ile aynı anlama geldiğini savunarak, bu koşullarda mülkiyetindeki
santralları devretmeyeceğini bildirdi.
Hürriyet
|
