|
Tarihin düşmanı insan
Türkiye çapında yapılan çalışmaya göre tarih tahribatının en önemli
nedenleri tarım, yapılaşma ve definecilik. 10 yıl önce başlayan Türkiye
Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi bittiğinde ülkenin arkeolojik fotoğrafı çekilecek.
Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi (TAY) kapsamında Türkiye çapında
60 bin kilometre yol kat edilerek 1500 arkeolojik yerleşme tarandı, 20 bin
fotoğraf ve 153 saatlik belgesel film çekildi. Sonuç: ''Arkeolojik yerleşmelerdeki
tahribat yaygın, yoğun ve sürekli. Tahribatın en önemli nedenleri tarım,
yapılaşma ve definecilik.''
TAY projesi, Türkiye'nin arkeolojik yerleşimlerine ait bir envanterin
olmamasından yola çıkarak 10 yıl önce arkeolog Oğuz Tanındı ve Savaş
Harmankaya tarafından başlatıldı.
Bugün 50-60 kişiye ulaşan ekibin içinde, arkeologların dışında bilim
insanları, müzeciler, yayımcılar hatta bir kaptan da bulunuyor. Projenin
koordinatörü Oğuz Tanındı, arkeolojik yerleşimler envanteri olmadığı için
neyin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu saptayamamalarından bu
bilimsel çalışmaya başladıklarını anlattı. Tanındı, ''Projede, dünyada
olmayan Türkiye'ye özgü bir envanterleme yöntemi geliştirdik ve
incelemelerimiz sonucunda tahribat raporları hazırladık'' dedi.
2000 yılında Marmara ve Ege Bölgesi'nin, 2001 yılında Akdeniz ve Güneydoğu
Anadolu Bölgesi'nin, 2002'de de İç Anadolu Bölgesi'nin tahribat raporlarını
yayımladıklarını belirten Tanındı, bu yıl Haziran ayından itibaren de
Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinin taranacağını söyledi. Tanındı, 7
bölge de tarandıktan sonra projenin ilk ayağının tamamlanacağını ve ''Türkiye'nin
arkeolojik fotoğrafının'' ortaya çıkacağını ifade etti. Projenin 18-19 yıl
daha sürmesini plandıklarını dile getiren Tanındı, ''Anadolu ve Trakya'yı
Osmanlı Dönemi'ne kadar incelemeyi hedefliyoruz. Çalışmalarımızda henüz
paleotik ve ilk tunç çağı arasını araştırdık. Bütün bölgelerde orta
tunç, son tunç çağı, Helenistik, Roma ve Bizans dönemleri de araştırılacak''
dedi.
Oğuz Tanındı, çalışmaları sonucunda geniş bir arşiv meydana
getireceklerini vurgulayarak asıl görevlerinin bilimsel veri toplamak ve
kamuoyuna açıklamak olduğunu bildirdi. Hazırladıkları tahribat raporlarının
yerli ve yabancı toplam 570 kişiye gönderildiğini kaydeden Tanındı, sözlerini
şöyle sürdürdü:
''Verilerimizi internet üzerinden tüm dünyaya bedava olarak sunuyoruz.
Ancak bugüne dek hiçbir yöneticiden bu konuda talep gelmedi. Fakat, Jandarma
Genel Komutanlığı konuya çok duyarlı. Geçen günlerde bizi Ankara'ya çağırdılar
onlara brifing verdik. Ama arkeoljik ve kültürel değerlerimizi korumak ne Kültür
Bakanlığı'nın ne de kolluk kuvvetlerinin görevi. Sahip çıkmak yörede yaşayan
insanların görevi."
Cumhuriyet
|
