|
Çevre felaketleri
kapıda
Kyoto Protokolü dün yürürlüğe girdi. Nedir bu Kyoto Protokolü, bilen kaç
kişi, Türkiye'nin imza attığı bu anlaşmayla istenenlere bir hazırlığı var mı?
Kyoto, Japonya'da bir kent. Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve
Sözleşmesi 1997'de Kyoto'da görüşülmüş ve 16 Şubat 2005'te yürürlüğe girmesi
kararlaştırılmış. Protokole imza atan 134 ülke var.
Özellikle sanayileşmiş toplumlarda birtakım gazlar yerkürenin üzerini sararak
sera (greenhouse) etkisi yaratıyor ve gezegenin ısısını artırıyor. İşte bu Kyoto
Protokolü sanayileşmiş ülkelerin sera gazı salımlarını 2012 yılına kadar 1990
yılı düzeyine çekmelerini, yani yüzde 5.2 oranında azaltmalarını istiyor. Bu
sera gazlarının artması sonucu 21. Yüzyıl'ın sonuna kadar yerküre ortalama 1.4
ile 5.8 derece ısınacak. Bu ısı farkının 2 dereceyi geçmesi çevre felaketlerine
yol açacak. Deniz suları yükselecek, okyanus dibindeki akıntıların yönü
değişecek, şiddetli kuraklık veya su baskınları görülecek, tabii sonuç olarak da
gıda üretimi etkilenecek. Ucunun nerelere kadar gidebileceğini düşünebiliyor
musunuz? Şu anda bile dünyanın en geniş petrol rezervlerinin bulunduğu Alaska'da
kış sıcaklıkları 6 derece artmış ve bahar artık Alaska'ya 8 gün önce geliyor.
Dünyanın ısısını değiştirmekten en çok sorumlu tutulan gelişmiş ülkeler ne
gibi önlemler almalı? Nükleer enerji ve fosil enerjilerinden uzak durmalı, onun
yerine derhal geri dönüşebilir rüzgar ve güneş enerjileri gibi temiz enerjilere
yönelmeli, karayolu trafiğine yükleneceğine toplu taşımacılığı artırarak egzoz
gazlarının bir şemsiye gibi yerküresinin üzerini sarmasını engellemeli, süratle
yeni ağaçlar dikip orman alanlarını genişletmeli. Daha birçok önlemler...
2012 yılına kadar geçerli bu anlaşmanın bağlayıcı olabilmesi için, dünyayı
kirletip iklim değişikliğine neden olan ve gaz salımlarının en az yüzde 55'inden
sorumlu tutulan devletlerin anlaşmayı imzalaması gerekliydi. ABD, 2001 yılında
bu anlaşmanın ekonomisine ciddi zarar vereceğini söyleyerek çekildi. Neyse,
birkaç ay önce kasımda Rusya imza attı da %55 sınırına ulaşılabildi. Uzmanların
dediğine göre Türkiye, 'teorik olarak hala küresel ısınmayı 'araştırma'
safhasında.'
Akşam - Serfiraz Ergun |
