|
‘Doğu’daki fay
hatlarında enerji birikimi var’
Bingöl’de 2 gün arayla meydana gelen
5,7 ve 5,9 büyüklüğündeki iki ayrı deprem gözleri bölgeye çevirdi.
Dünkü sarsıntının aynı yerde ve
ilkinden daha büyük olması korkuya yol açarken, iki depremde de can kaybının
yaşanmaması sevindirdi. Uzmanlara göre, Kuzey Anadolu ile Doğu Anadolu fay hattı
birbirine yaklaşırken, bölgede büyük bir enerji birikimi var. Özellikle iki
fayın kesiştiği Karlıova ve Yedisu ilçeleri riskli alanları oluşturuyor.
Uzmanlar, Yedisu’da 221 yıldır enerji
sıkışması yaşandığına dikkat çekiyor. Bilim adamları, Bingöl’deki iki depremi
aynı fay üzerindeki kırıkların ürettiğini ve aktif haldeki başka kırıkların da
depreme yol açabileceğini belirtiyor. Bingöl’ün bu açıdan beklenilen bir durumla
karşılaştığı vurgulanırken, artçı sarsıntıların yoğun olarak yaşanacağı,
vatandaşların özellikle hasarlı binalara girmemeleri gerektiği dile getiriliyor.
Doğu Anadolu ile Kuzey Anadolu fay
hattının birleştiği nokta olan Kargapazarı’ndan Karlıova ve Erzincan’a 2 fay
hattı uzanıyor. Karlıova ile Erzincan arasında ise Yedisu bulunuyor.
İÜ Yer Bilimleri Araştırma Enstitüsü
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay Tüysüz, deprem ürettiği için kritik bir özellik
taşıyan bölgede ciddi zarara yol açacak bir depremin olabileceğini söyledi.
Tüysüz, yaşanan depremlerin, Yedisu’daki riski artırdığını düşünüyor. Boğaziçi
Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Ulusal Deprem
İzleme Merkezi Müdürü Dr. Doğan Kalafat da, sarsıntıların büyüklüklerinin
birbirine yakın ve aynı kırık parçası üzerinde olduğunun altını çizdi. “Fay
hatları içerisinde birçok farklı büyüklükte deprem üretebilecek kırıklar
mevcut.” diyen Kalafat, son depremlerin Kuzeybatı ve Güneydoğu istikametinde
olduğunu, ancak birbirinin öncüsü ya da artçısı denemeyeceğini kaydetti. Bu tür
depremlerin Türkiye’nin farklı bölgelerinde de görülebileceğini söyleyen Kalafat
şu bilgileri verdi: “Arap ile Avrasya Plakası arasında bulunan Anadolu’ya, her
yıl 1,7 cm itme var. Aktif deprem kuşağında yer alan bu yörede sarsıntılar
bitmez.”
Bingöl’de yaşanan depremler için
“Beklenmeyen şeyler değildi.” değerlendirmesinde bulunan Jeofizik Mühendisleri
Odası İstanbul Şube Başkanı Yard. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu, Erzincan’ın doğusundan
Karlıova’ya kadar kırılmayan fay hattının bulunduğunu söyledi. Depremlerin öncü
özellik göstermediğini belirten Gündoğdu, uyarıcı olarak algılanmasını istedi.
Gündoğdu şöyle konuştu: “Oluşum karmaşık. Büyük enerji var. Deprem olmaz
diyemeyiz. Ama ne zaman olacağını da bilemiyoruz. Bölgede büyük bir deprem
olacağını 15 yıldır söylüyoruz. Önlem alınması gerektiği konusunda kafa
yorulmuyor.”
Kuzey Anadolu ile Doğu Anadolu fay
hatlarının birbirine yaklaştığını ifade eden Ulusal Deprem Konseyi Başkanı Prof.
Dr. Haluk Eyidoğan, deprem aktivitesinin devam etmesi sebebiyle bölgeye daha
fazla barınma ve yiyecek malzemesi gönderilmesini istedi. Türkiye Jeofizik
Kurumu Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ercan ise, “İran’da meydana gelen depremden sonra
Varto-Karlıova-Erzincan üçgeninde gerginlik birikiyor, boşalacaktır, diye
uyarmıştım ve bu deprem oldu. Alışılmışın dışında art arda gerçekleşti. 5,7’nin
öncü 5,9’un ise ana deprem olduğu görülüyor. Ancak yeni bir deprem gelebilir mi,
bunu bilemiyoruz.” Kandilli Rasathanesi de yoğun artçı depremlerin beklendiğine
dikkat çekerek, hasarlı binalara girilmemesi konusundaki uyarısını yeniledi.
Prof. Oktay Tüysüz
Bingöl ve civarı deprem ürettiği için kritik bir özellik taşıyor. Bölgede
ciddi zarara yol açacak bir deprem olabilir. 3 yıla kadar bir hareketlilik
bekliyoruz.
Prof. Ahmet Ercan
5,7’nin öncü 5,9’un ise ana deprem olduğu görülüyor. Yeni bir deprem gelirse
büyüklüğü 7 olur. 150 kilometre doğusu ve batısı çekince altında.
Doç. Oğuz Gündoğdu
Erzincan’ın doğusundan Karlıova’ya kadar kırılmayan fay hattı var. Oluşum
karmaşık. Büyük enerji var. Deprem olmaz diyemeyiz. Ama zamanını bilemiyoruz.
Dr. Doğan Kalafat
Fay hatları içerisinde farklı büyüklükte deprem üretebilecek kırıklar
mevcut. Son depremler için öncü veya artçı denemez. Anadolu’ya, her yıl 1,7 cm
itme var.
Zaman - Habibe Demircan |
