|
Yabancılara mülk
yasağı geri geldi turizmciler gelir kaybından endişeli
Anayasa
Mahkemesi, yabancıların gayrimenkul alımlarına imkan tanıyan maddeyi iptal etti.
Turizmciler Türkiye’nin önemli bir gelir kaybına uğrayacağına işaret ediyor.
Anayasa Mahkemesi’nin yabancıların
Türkiye’de mülk edinmesine imkan tanıyan düzenlemeyi iptal etmesi, başta
turizmciler olmak üzere ekonomi çevrelerinde endişeye yol açtı. Yasaklamayı AB
ile uyum sürecine aykırı bulan turizmciler, “Rakiplerimiz İspanya ve Finlandiya
gibi ülkelerde yabancılar mülk edinebiliyor. Biz bunu engellersek ülke imajı
zarar görür.” değerlendirmesinde bulunuyor. En fazla gayrimenkulün satıldığı
Antalya’daki emlakçılar, konunun pek çok alanı yakından ilgilendirdiği
görüşünde: “Turizm kadar inşaat sektörü de zarar görür. Birçok müteahhit,
yabancılara özel konut ve villa yaparak ayakta duruyor.” Yabancı Sermaye Derneği
Genel Sekreteri Mustafa Alper ise kararın yabancı yatırımı artırma çabaları ile
çelişecek bir boyut kazanmaması gerektiğini söylüyor. Alper, belli bölgelere
dönük hassasiyetlerin mevzuat değişikliği ile düzenlenebileceğini, topyekün
sınırlamaların ülkeye duyulan güveni zedeleyeceğini belirtiyor.
Yabancıların Türkiye’de gayrimenkul
almalarını düzenleyen maddeyi iptal eden Anayasa Mahkemesi, kararın Resmi
Gazete’de yayımlandıktan üç ay sonra yürürlüğe gireceğini belirterek, hükümetin
yeni bir düzenleme yapabileceğini açıkladı. Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek, iptal
gerekçelerine göre yeni bir düzenleme yapacaklarını söyledi. Türkiye, geçen yıl
yabancıların gayrimenkul alımlarından 1,3 milyar dolar gelir elde etmişti.
Ocakta bu miktar 51 milyon dolar oldu. Türkiye’de yabancıların gayrimenkul
alımına ilişkin tartışma sürerken, Avrupa’da yaşayan Türkler bu haktan büyük
ölçüde yararlanıyor. Almanya’da 163 bin Türk, gayrimenkul sahibi.
CHP, 3 Temmuz 2003 tarihli ve 4916
sayılı kanunun bazı maddelerinin iptali ve yürürlüklerinin durdurulması
istemiyle Anayasa Mahkemesi’nde dava açmıştı. “Çeşitli kanunlarda ve Maliye
Bakanlığı’nın teşkilat ve görevleri hakkında KHK’larda değişiklik yapılması
hakkında kanuna” ilişkin kararı açıklayan Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili Haşim
Kılıç, yabancılara gayrimenkul satışına ilişkin düzenlemenin Anayasa’ya uygun
olmadığının tespit edildiğini, kararın yabancılara hiç gayrimenkul
satılamayacağı anlamına gelmeyeceğini vurguladı. “Bu kanunda getirilen yasal
güvenceler ve sınırlamalar yeterli görülmedi. Yeni yapılacak düzenleme ile
yabancılar gayrimenkul alabilirler.” diyen Kılıç, kararın oybirliği ile
alındığını vurguladı. Kılıç, “Süre vermezsek boşluk doğacaktı. Şu anda halen
devam eden tapu işleri var. Bu işlemlerin tamamlanabilmesi için kararın
yayımlanmasından itibaren üç ay sonra bu karar geçerli olacak.” diye konuştu.
Kararın yürürlüğe gireceği tarihe kadar geçecek sürede hükümetin boşluğu
dolduracak gerekli değişiklikleri yapabileceğini belirten Kılıç, “Eğer bu
değişiklik yapılmazsa, yapacak bir şey yok. O zaman bu karar yürürlükte olur.”
ifadesini kullandı. Kılıç, söz konusu karar için 3 aylık süre belirlediklerinden
yürürlüğün durdurulması isteminin ise kabul edilmediğini söyledi.
İptal edilen madde Tapu Kanunu’nun
yabancılara gayrimenkul satışıyla ilgili 35. maddesini yeniden düzenliyor.
Yapılan değişiklikle söz konusu madde ‘karşılıklı olmak ve kanuni sınırlamalara
uyulmak kaydıyla, yabancı uyruklu gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde bu
ülkelerin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticari şirketlerin TC
sınırları içinde taşınmaz edinebilecekleri’ şeklinde düzenlenmişti. Yasa
değişikliğiyle yabancı uyruklu gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde bu ülkelerin
kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin 30 hektardan
fazla taşınmaz edinebilmesi Bakanlar Kurulu’nun iznine tabi kılınmıştı. Kararı
değerlendiren Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek, mahkemenin yabancılara mülk satışını
tümüyle yasaklamadığını belirterek, “Sadece yasal güvence ve sınırlamaların
yeterli görülmediğini ifade ediyor. Yeterli güvence ve sınırlamalar
öngörülebilirse satışlar mümkündür demektir.” şeklinde konuştu.
‘Yasakla bir yere varılamaz’
AK Parti Grup Başkan Vekili İrfan Gündüz de "Yasaklarla hiçbir yere
varılamaz; yasaklarsanız ülke kaybeder, halk kaybeder." dedi. Suudiler ve
Kuveytlilerin Yunanistan'da ‘harıl harıl' ev aldığını dile getiren Gündüz,
“Türkiye'de adam gayrimenkul alıp cebinde mi götürecek? Bir zamanlar Turgut
Özal, ‘Boğaz köprülerini satacağım' dediğinde 'Sattırmayız' dediler, satıldı.
Sanki millet Boğaz Köprüsü'nü alıp cebinde mi götürdü?” diye konuştu. Gündüz,
yabancılara gayrimenkul ve emlak satışıyla ilgili her türlü şeyi yapacaklarını
kaydetti. TBMM Anayasa Komisyonu Sözcüsü Mehmet Ali Bulut ise iptalin şimdiye
kadar yapılan uygulamaları etkilemeyeceğini söyledi. Mahkemenin yeni yasa
yapılması için verdiği 3 aylık süre zarfında da gayrimenkul satışı
yapılabileceğini kaydeden Bulut, Meclis'in 3 ay içinde yeni bir yasa çıkarması
gerektiğini, aksi takdirde yabancılara satış yapılamayacağını dile getirdi.
Öte yandan Akdeniz Turistik Otelciler
Birliği Başkanı Osman Ayık, “Bütün dünya ile ekonomik ve kültürel entegrasyona
girilmeye çalışıldığı bir dönemde, böyle bir kararın alınması, herkesi olumsuz
etkiler.” dedi. Kararın ‘karşılıklılık’ ilkesine de ters düştüğünün altını çizen
Ayık, “Bugün Türkler Almanya’da, Amerika’da veya başka bir Avrupa ülkesinde
istenilen şartları yerine getirmeleri halinde toprak alabiliyor. Ama onlar
toprak almak isterse biz karşı çıkıyoruz. Bu doğru değil.” şeklinde konuştu.
Türkiye Otelciler Birliği Başkanı Ahmet Barut, yabancılara mülk satışı
yapılamamasının sektöre dolaylı olarak olumsuz yansıyacağına işaret ederken,
Antalya Emlakçılar Odası Başkanı Şeref Sağnak ise kararın döviz girişine engel
olacağını ifade etti. Sağnak, sadece turizm veya emlakçılar değil inşaat
sektörünün de söz konusu karardan büyük zarar göreceğini vurguladı.
Zaman - Murat Aydın - Uğur Sağındık
|