|
Dev şirketler,
vergisi 400 kat artan reklam tabelalarını sökmeye başladı
Belediyelerin açık hava reklamlarından
alınan vergiyi yüzde 40 bine varan oranlarda artırması sebebiyle işlek caddeler,
bina duvarları ve otobüs duraklarına reklam asmanın cazibesi kalmadı.
Yılbaşından önce ışıksız tabelanın
metrekaresinden 250 bin Türk Lirası (TL), ışıklı tabelalarda ise 375 bin TL
vergi alınırken, yeni yılla birlikte bu rakam ışıksız tabelalarda ilçelere göre
metrekare başına 20 ile 100 Yeni Türk Lirası, ışıklı tabelalarda ise 30 ile 150
YTL’ye yükseltildi. Yüzde 8 bin ile yüzde 40 bin arasında değişen artış ile
birlikte 3 bin YTL’ye (3 milyar TL) mal olan bir reklam tabelasının vergisi 4
bin YTL’yi geçince dev şirketler tabela sökmeye başladı. Geçen yıl açık hava
reklamcılığına yaklaşık 5 milyon dolar ayıran Ülker, İstanbul Çamlıca’daki 9
Cola Turka panosunu, Carrefour ise Ümraniye ve İçerenköy mağazalarında bulunan
tabelalarını söktü. Carrefour şimdi de Bayrampaşa’daki tabelasını sökmeye
hazırlanıyor. Coca Cola ve Polisan Boya ise bayilerine “Tabelalar sizin olsun,
artık vergiyi siz ödeyin” çağrısında bulundu. Tabelalarını sökmeyen firmalar ise
vergi maliyetine katlanacaklarını, ancak yeni tabela yaptırmayacaklarını
bildiriyor.
İstanbul Bağdat Caddesi’nde 200
metrekarelik bir bina cephesine verilecek reklamın yıllık vergisi 20 bin YTL’yi
buluyor. Ankara’da çift taraflı totem tipi ışıklı tabelanın vergisi için 80 bin
YTL, İzmir’de ise bir binanın cephesinin vergisi için 30 bin YTL’yi gözden
çıkarmak gerekiyor. Giyim firması Collezione’un sahibi Ekrem Akyiğit, İstanbul
Mahmutbey’deki mağazalarının önüne 40 bin YTL harcayarak iki adet ışıklı
tabelanın yer aldığı totem yaptırdıklarını, ancak şimdi bir yıllık vergisine
aynı miktarın istendiğini belirtiyor. Protesto amacıyla totemlerin üzerine siyah
bez geçiren firma, çalıştıkları bir bankanın sponsor olması üzerine bezi dün
kaldırdı. Akyiğit, belediyelerin yeni şehircilik anlayışı adı altında yüksek
fiyat uygulayarak çevre kirliliğinin önüne geçmeye çalıştığını, ancak esnafı
mağdur ederek iş yapmanın yanlış olduğunu vurguluyor.
Faruk Güllü’nün sahibi olduğu Güllüoğlu
Baklavaları, geçen yıl 10 milyar TL ödenen İstanbul’daki 14 şubesi için bu yıl
toplam 50 bin YTL (50 milyar TL) tutarında reklam vergisi ödedi. Sadece
Şirinevler’deki şubesi için ödenen miktar 15 bin YTL. Firma itibarı açısından
eski reklamlarını kaldırmayı düşünmediklerini belirten yetkililer, açmayı
planladıkları yeni şubelerde ya tabela kullanmayacaklarını ya da küçük tabela
kullanacaklarını belirtiyor.
Birleşik Markalar Derneği Başkanı
Saruhan Tan da firmaların önceden yapılmış anlaşmaları olduğunu belirterek,
vergi oranlarındaki ani artışı uygun bulmadıklarını söylüyor. Ekonomik
istikrarın yakalandığı bir ortamda bu artışa bir anlam veremediklerini
vurgulayan Tan, firmaların ilan vermeyerek fahiş artışları protesto
edebileceklerini kaydediyor. Reklam veren sayısının yarı yarıya düşebileceğini
dile getiren Tan, dernek olarak resmi girişimde bulunmaya hazırlandıklarını
bildiriyor.
İşleri yarı yarıya azalan açık hava
reklamcıları işçi çıkarıyor
Belediyelerin reklam vergilerinde yaptığı artış, açık hava reklamcılarını
vurdu. Firmaların ilan ve reklamlarını geri çekmesi veya yeni sipariş vermemesi
sebebiyle birçok reklamcı iş yapamaz hale gelirken, yılbaşından bu yana işler
yüzde 50 oranında azaldı.
Açık hava reklam pazarı 100 milyon
doların üzerinde büyüklüğe ulaştı. İstanbul Ticaret Odası’na kayıtlı yaklaşık 2
bin açık hava reklamcısı bulunuyor. Ar Tanıtım’ın sahibi Ekrem Gökkaya, küçük
esnafın maliyetini en aza indirmek için küçük tabela yaptırmaya başladığını,
büyük işletmelerinse reklam siparişlerini kestiklerini ifade ediyor. Yılbaşından
bu yana sektörde yaşananları “Türkiye’nin en büyük ekonomik krizlerinden biri
olan 2001 krizinde dahi bu kadar yara almamıştık.” sözleriyle özetleyen Gökkaya,
birçok firmanın işçi çıkarmaya başladığını kaydediyor.
Çoğu işyerinin tabela yaptırmaktan
korkar hale geldiğini belirten Sentek Reklam yetkilisi Serdar Kara da,
müşterinin artık tabela maliyetinden önce “Bunun vergisi kaç Yeni Türk Lirası
olacak?” diye sorduğunu dile getiriyor. 3 bin YTL’ye mal olan bir tabelanın
vergisinin 4 bin YTL’yi geçtiğine dikkat çeken açık hava reklamcılığı firması
yetkilisi Numan İskit, son 2 aydır işçi ücreti veremeyecek hale geldiklerini
dile getiriyor. İskit, günü iç mekanlara reklam yaparak kurtardıklarını ifade
ediyor.
Zaman - Ercan Baysal |
