|
İstanbul'un konut
ihtiyacı var mı?
Bu soruyu kime sorarsanız sorun cevap
aynı; 'Elbette var!'... Bu cevabın ciddi verilere dayandığını hiç sanmıyorum.
Eski 'zihniyet'le yaratılmış bir 'konut
ihtiyacı' olgusu hepimizin bilincine yerleşmiş durumda.
Oysa görünen gerçek çok farklı.
Altyapısı yetersiz, trafiği kilitlenmiş, yeşil alanlar, yok edilmiş bir şehir
İstanbul. Bu şehrin artık göçü tetikleyen 'yeni konutları' kaldırmaya tahammülü
yok.
Popülist yaklaşımları içselleştiren
yöneticilerin başvurduğu basit bir yöntem var. O da şu; 'Her yıl İstanbul 300
bin göç alıyor. Öyleyse konut yapalım. Sadece o da değil, derslik yapalım,
sağlık hizmeti de üretelim.' Bu zihniyet dün gecekondulara altyapı götürdüğü
gibi, bugün 'toplu konutlar'a prim veriyor. Sonra da göçü durdurmak için akla
hayale gelmeyen, 'vize' gibi yöntemler öneriliyor. Eğer göçün durdurulmasını
istiyorsanız, önce konut yapımını durdurun. İstanbul ancak böyle kurtulur. Böyle
rahat inşaat ruhsatı verilen bir kentin çağdaş dünyada olduğunu sanmıyorum.
Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 2000
verilerine göre, İstanbul'da bina sayısı 870 bin civarında. Konut sayısı ise
yaklaşık 3 milyon 400 bin. Bu rakamların ne kadar doğru olduğu tartışmalı.
Çünkü, işin uzmanları bina sayısının 2 milyona yakın olduğunu söylüyor.
Rakamlar bir yana, gözle görülen
gerçekler de var. İstanbul'un dört bir yanında 'toplu konutlar' üretiliyor.
Halkalı, İkitelli, Beylikdüzü, Kıraç bölgeleri devasa konutlara sahip.
Anadolu yakasında yeni yapılaşmanın çığ
gibi büyüdüğü bir Kurtköy gerçeği var. Buradaki rakamlar çarpıcı. 50 bin konut
üretilmiş durumda. Pendik Belediye Başkanı Erol Kaya inşaatı devam edenler bir
yana bitenlerin yüzde 30'unun boş olduğunu söylüyor.
Ayrıca Avrupa yakasında
Büyükçekmece'den Tekirdağ il sınırına kadar korkunç bir yazlık ev stoku var.
Yılın 8 ayı neredeyse boş tutuluyor. Hiçbir ekonomik değer de taşımıyor.
Bunların yanında özellikle TOKİ'nin son
bir yıl içinde İstanbul'u boğan inanılmaz konut atağı var. Sadece Kadıköy
Ataşehir ve Ataköy'de yaklaşık 30 bin konut yapımına izin verildi.
Şehir içlerindeki yüzlerce yeşil alan
satıldı. Bu alanlara yüksek katlı konutlar için izin verildi. İstanbul'un dört
bir yanı 'uydu kentler'le donatıldı.
Bu işler yapılırken tek ölçü var;
devlete para kazandırmak.
TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar'a
'İstanbul betonlaşıyor, bunu neden yapıyorsunuz?' dediğimde cevabı aynen
şöyleydi: "Devletin paraya ihtiyacı var." İstanbul böyle bir anlayış sonucu
buralara geldi. Daha 50'li yıllarda 'taşı toprağı altın' diye talan edilen bu
şehir şimdi 'devlete para kazandırmak' uğruna betonlaştırılıyor.
Artık buna bir 'son nokta' konulmalı.
Kuşkusuz, İstanbul'un birçok şeye ihtiyacı var; ama öncelikle planlamaya sonra
da 'depreme dayanıklı, yaşanabilir' konuta ihtiyacı var. Yapılacak konutlar
öncelikle 'mevcut deprem riski taşıyan binalara' bir çözüm için üretilmeli, aksi
göçü teşvik etmekten başka işe yaramaz.
Bugün Paris'te, Londra'da Moskova'da konut yapmak kolay mı? Eğer İstanbul bir
dünya şehri olacaksa ve o şehirlerle yarışacaksa İstanbul'da da kolay olmamalı.
Sabah - Mahmut Övür |
