|
Tarihî eserler
yıkılsa bile yerine aynısı yapılabilecek
İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü,
Marmara Bölgesi’ndeki tarihi cami, tekke, külliye, medrese, türbe, mevlevihane,
han ve imaretleri projelendirmeye başladı.
Bugüne kadar ihmal edilen projelendirme
sayesinde tarihi eserler yıkılsa bile orijinalinin aynısı yeniden yapılabilecek.
Projelendirme çalışmasının içinde rölöve (halihazır durumun tespiti),
restorasyon (yenileme), restitüsyon (tamamlama) ve çevre düzenlemesi yer alıyor.
Türkiye genelinde 18 bine yakın tarihi eserden neredeyse tamamının bugüne kadar
projelendirilmemesi ise dikkat çekiyor. İstanbul Vakıflar Bölge Müdürü Dr. Adnan
Ertem, projelendirme çalışmasında en küçük detayların bile kayıt altına
alınacağını belirterek, “Bugüne kadar tarihi eserlerimizin onarımları küçük
parçalar halinde projelendiriliyordu. Şimdi en ince ayrıntılar bile kayıt altına
alınacak. Hiçbir şey olmasa da tarihi eserlerimizin tamamını orijinaline uygun
şekilde geleceğe taşıyacağız.” dedi. Dr. Adnan Ertem, proje çalışması bittikten
sonra tarihi eserlerin muhtemel depremde hasar görse, hatta yıkılsa bile
aynısının yapılabileceğini söyledi.
Vakıflar Bölge Müdürlüğü, ilk
çalışmasını 1999 depreminde en büyük zararı gören tarihi Fatih Camii’nden
başlattı. Boğaziçi, Yıldız Teknik ve İstanbul Teknik üniversitelerinden 35
kişilik bilimsel heyet Fatih Camii’nin ve bölgenin zemin inceleme çalışmalarını
bitirdi. Zeminde birkaç santimetrelik kaymalar tespit eden heyet, üstyapıdaki
onarıma geçmeden kaymayı önlemek için külliye etrafına beton enjekte edilmesi
kararı verdi. Koruma Kurulu’na bildirilen proje için çalışmalar önümüzdeki ay
başlayacak. İlk etapta depremde zarar gören Akdeniz ve Karadeniz medreselerinin
ön ve arka taraflarındaki zemine beton enjekte edilecek. Zemin
sağlamlaştırıldıktan sonra ise muhtemel depreme dayanıklılığını test etmek için
modelleme çalışması yapılacak. Proje gereği tespit edilen verilerin tamamı
bilgisayar ortamına aktarılacak ve bilgisayar üzerinde uygulanan deprem
senaryosu ile mevcut caminin deprem sırasında nerelerinin zarar göreceği tespit
edilecek. Daha sonra ise bu tespite göre orijinaline uygun üstyapı güçlendirme
çalışması yapılacak. Fatih Camii’nde uygulanan çalışma Türkiye’de bu alanda
yapılmış ilk çalışma olacak.
İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü
halihazırda 24 tarihi eserin proje çalışmalarını bitirmek üzere. Bölge Müdürü
Adnan Ertem, bitirilen bazı projelerin Koruma Kurulu’na verildiğini, bazılarının
ise son aşamaya geldiğini belirterek, “Bu sene ise 52 tarihi eserin daha projesi
için ihalesi yapılacak. Ayrıca bunlar dışında Süleymaniye Camii de dahil olmak
üzere 6 caminin daha çalışması devam ediyor.” şeklinde konuştu.
Projelendirilecek tarihi eserler arasında Beyoğlu Elif Efendi Tekkesi’nden
Beşiktaş Sinan Paşa Camii Medresesi’ne, Beyazıt Camii’nden Kasımpaşa
Mevlevihanesi’ne, Fatih Amcazade Medresesi’nden Eminönü Selamet Han’a kadar
toplam 100’e yakın eser bulunuyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü, proje çalışmaları
için 5 trilyon 138 milyar liralık bütçe ayırdı.
Zaman - Tuncer Çetinkaya |
