Proje Müellifi

Kutlu İnanç Bal Gazi Üni. Müh.-Mim. Fak. Mim. Böl. Mimar (Ekip Temsilcisi)

Hakan Evkaya Gazi Üni. Müh.-Mim. Fak. Mim. Böl. Mimar

Proje Açıklama Raporu

İslamiyet dininin temel esaslarından olan şeffaflık ve sadelik, önerimizi biçimlendiren en temel öğeler oldu.

İbadet alanının kıble doğrultulu saflarla, kare formda organize edilmesi alışkanlığı sürdürüldü. Bu kare formun çepherleri seffaflaştırılmış bir "Cam fanus" olmalıydı. Boylece hem ibadet alanının dışla- gün ışığıyla-, dış'ın da ibadet alanıyla kurdugu görselliği en yüksek ölçüde tutacak, taşıyıcı ve yüzeylerin aynı malzeme ile oluşturulacağı cam prizma fikri ortaya cıktı. Güçlü bir mistik ambiyans yakalamak adına, şeffaf duvar ve tavan yüzeylerine, Kuran-ı Kerim'in tüm ayetleri işlendi.

Çağlar boyu cami mimari hafızasının en güçlü formu olan kubbe, geleneksel kullanımının dışına çıkartılıp, cami iç ve dış eylemlerini altına alacak ve güneş kontrolü sağlayacak genel bir örtüye dönüştürüldü. Geleneksel kullanımda çokca rastlanılan kapalı iç avlu fikri yerine, dört tarafı açık, davetkar, basık kubbe formundaki delikli örtünün tanımladığı ve mekanlaştırdığı dış avlu yaklaşımı getirildi. İslam mimarisi tanıdık desenlerinden biri, örtü üzerinde doluluk boşluklarla ortaya çıkan yapısal bir dokuya dönüşmüş oldu. Bu desenin şeffaf ibadet alanı ve örtü altındaki dış mekan eylemlilikleri sırasında(abdest alma, bayramlaşma, cenaze namazı gibi) tavanda hep algılanırken, zeminde de gölgelerinin oluşturacağı güçlü bir mekansal etki yaratılmış oldu.

Cam prizmanın üç yanını saran, dış kabugun iki noktadan bastığı, minarelerin de konumlandığı havuz; gök kubbeyi zemine yansıtırken, aynı zamanda ibadet hacmine, insancıl bir yaklaşma sınırı olusturması açısından önemliydi. Havuz zeminine yazılması düşünülen "Allah" yazısı, ibadet sırasında gokyüzü yansımasıyla beraber mistik bir görsel etki yaratması amacıyla oluşturuldu. Havuz tabanındaki bu yazının ışıklandırılarak, gece aydınlatması etkisini; hem ibadet alanından, hem bina dışından güçlendirileceği öngörüldü.

Minareler, zarif, anıtsal landmarklar olarak kompozisyondaki yerlerini aldı. Mihrap ve minber genel yapısal dile uyumlu olarak cam panellerden oluşturuldu. Kadın mahali ve son cemaat mahalinin önündeki delikli duvarda ve abdest çeşme duvarı kabartmalarında islami desenler kullanıldı.

Cam prizmanın ısıtma-soğutma-havalandırma probleminin cepher boyunca zemine entegre calışan emiş-üfleme menfezleri ile çözülebileceği, aydınlatmanın ise geleneksel dairesel avizenin yanısıra, cam taşıyıcıların yuzeyleri boyunca aydınlatılmasını saglayacak özel detaylar geliştirilebileceği varsayılmıştır.

Cami Mimarisi Üzerine Fikir Yarışması