Yardımcılar:
Vasili Zlatovcen

Atilla Aksu

Serkan Nurman

Nesli Naz Aksu

Muhammet Raşit Ayparçası

Merve Çelik

Danışmanlar:
Mehmet Zafer Kınacı

Melih Özöner

Kemal Aykaç

Proje Açıklama Raporu

" ..... ODTÜ yerleşke binalarının hemen hepsinde ortaya çıkan ancak farklı yorumlarla ortaya konmuş ortak mimari özellikler arasında taşıyıcı sistem, malzeme kullanımı, cephe anlayışı ve mekansal kurgu ön plana çıkmaktadır." (Yarışma Şartnamesi, s:31)

Projede, ODTÜ Yerleşkesine ait genel peyzajın sürekliliğinin sağlanması ve tasarımın bu peyzajın etkin bir bileşeni olması hedefi, yerleşke yapılarının ortak mimari özellikleri değerlendirilerek sağlanmaya çalışılmıştır.

Benimsenen mimari özellikler için ayrı ayrı söylenenler diğer bileşenler için de ortak özellik olarak tasarımda kabul edilmiş ve proje bu anlayışla kurgulanmıştır. Tüm tasarım bileşenleri ele alınırken kabul edilen kriterlerle örtüşmesi ve bu kriterler doğrultusunda oluşması amaçlanmıştır. Bu ortak bileşenler üzerinden tasarıma özgün, kolay algılanabilir ve akılda kalıcı duru bir ifade kazandırılması hedeflenmiştir.

Projede,Merkez, Meydan ve Park özelliklerinin tümünü bünyesinde barındıran bir toplanma ortamı yaratılmaya çalışılmıştır. Bu toplanma alanının mekansal kurgusu ile kullanım niteliği, biçimsel ifadesi ile de zihinde kalıcı, sürekli ve anlamlı algısal kotlar yaratması hedeflenmiştir. Bu bağlamda ortaya konmaya çalışılan taşıyıcı iskelet, program ve biçim yorumlarının hep birlikte sunduğu ortak mimari imge tasarımın ana önermesini oluşturmuştur. Tasarımda temel belirleyici olan bu bütünün işlevidir.

Amaçlanan bu olgunun oluşturulabilmesinin; yerleşkenin genel (yapı+çevre+bitki) peyzajı ile monolog içinde olmaktansa diyalog halinde bir ilişki kurmakla olanaklı kılınabileceği düşüncesi benimsenmiştir. Bu diyalog tasarımda süreç düşüncesinin gerekliliği inancıyla; açık, kesinlemelerden uzak, çoklu kullanımlar içeren ve güçlü algısal referanslar sunan bir mimari peyzaj yaratılması yaklaşımını ön plana çıkarmıştır.

Fiziksel ve görsel bütünlük ile eylemsel süreklilik arayışı dinamik, devingen ve yaşayan bir ortam yaratılmasında etkin olmuştur.

Alan üzerinde var olan yaya geçişlerinin güçlendirilerek kullanılması yanında, stadyum arkasındaki yolun yeni tasarlanan yaya üst geçidi sayesinde oto trafiğinden koparılmasının da yardımı ile, eğitim blokları (alle/yaya omurgasından başlayarak) ile öğrenci sosyal merkezi, sağlık ve spor merkezleri ile yurtlar ve lojmanları bağlayan yeni bir yaya aksı tasarlanmıştır. Projenin merkezinde kesişen bu yaya aksları tasarımı içinden geçilen ve toplanılan bir yaya kavşağı konumuna dönüştürmüştür.

1.Taşıyıcı Sistem Tasarımı
Tasarımda; özellikle kampüsün genelinden görülebilen mimari imgenin burada da taşıyıcı sistem ve oluşturduğu kabuk arayıcılığıyla vurgulanması ve simgesel bir algı yaratılması amaçlanmıştır.Taşıyıcı sistem salt ayakta tutan değil, mimari imgeyi oluşturan unsurlardan biri olarak kabul edilmiştir. Aynı zamanda,tüm taşıyıcı sistem mekansal kurgu için belirleyici eleman olarak da görev yapmaktadır.

Özellikle dış kabuk, bu imgenin temel belirleyici ögesi olarak ele alınmıştır. Bunun için taşıyıcı bir çatkı sistemi önerilmiştir. Bu kolay algılanabilen ahşap çatkı sistemi ile, içten ve dıştan mekansal ve sütürüktürel okunabilirlik amaçlanmıştır.

Dış kabuğu oluşturan çatkı elemanlarının endüstriyel ön üretim sistemi ile hazırlanması ve yerinde çatılması, iskeletin kurgusunun ve bu kurgunun algısının, ortam içinde devinenler için yaratıcılığı tetikleyici bir unsur olacağı düşünülmüştür.

Binayı saran kabuk dışında betonarme olarak tasarlanan taşıyıcı sistem tamamen çıplak bırakılmıştır. Sistem yer yer, taşıyıcı olmanın dışında, mekansal kurguyu yönlendirici ve bölücü işlevler de üstlenmiştir.

2.Malzeme Kullanımı
Yapılı çevrede malzeme kullanımına getirdiği yorumla ODTÜ yerleşkesi, yıllardır ülkemiz mimarlık meslek disiplini içinde, özgün ve belirleyici bir rol üstlenmiştir. Malzeme seçimlerinde ve kulanım sisteminde bu rolün sürdürülebilmesi ve simgesel bir kimliğe bürünmesi gerekliliği benimsenmiştir. Bu amaçla projeye;yenilenebilir doğal malzemelerin ve endüstriyel ön üretimin geliştirilmesi, benimsenmesi ve kullanımının yaygınlaştırılmasında ODTÜ geleneğinin, geçmişte olduğu gibi, yönlendirici bir rol oynayacağı inancıyla yaklaşılmıştır. Aynı zamanda seçilen malzemelerin yerleşkenin genel görünümü ve algısı ile çakışmasına özen gösterilmiştir.

Doğal malzeme olmasının yanında günümüzde endüstriyel ön üretim teknikleri ile dayanım ve işlenme kapasitesi artırılan ahşabın iskelet sisteminin çatkısında kullanılmasına karar verilmiştir. Ahşap malzemenin hafifliği, ısı ve ses yalıtım niteliği, ısı depolama özelliği ve yangına karşı davranışı ile geçmişte olduğu gibi günümüzde de giderek mimarinin vazgeçilmezleri arasında yerini almakta olduğuna inanılmaktadır.

Endüstriyel ön üretimin sunmuş olduğu olanaklardan yararlanmak amacıyla; bina içinde, çeperlerde ve dış alan düzenlemelerinde prekast beton elemanlar etkin bir şekilde kullanılmıştır. Bu durumun işletme maliyetlerini ve bakım-onarım gereksinimlerini en aza indireceği varsayılmıştır.

Malzemenin kendi doğası ve biçimi, oluşturulan mimari imgenin en önemli bileşenlerinden kabul edilerek, tüm projede, kullanılan malzemelerin gizlenmemesi, kaplanmaması ve süsleme amaçlı kullanılmaması ön koşul olarak benimsenmiştir.

3.Cephe Anlayışı
Cephe, herhangi bir canlının bedenini saran ve biçiminin görsel ifadesi olan deri benzeri,bu projenin mimari imgesinin ifade aracı olarak bütüncül bir yüzey tasarımı ile ele alınmıştır. Bu yüzey yapının bedenini sarıp, biçimi belirlediği gibi; canlı bir organizma benzeri değişebilir, dönüşebilir bir görünüm almıştır. Yapının günün ve gecenin belli saatlerindeki değişken, içten dışa / dıştan içe geçirgen dokusu ve özellikle performans salonunun yogun şeffaflığı sayesinde, hem yerleşke geneli ile, hemde yakın çevresi ile diyalog içinde olması öngörülmüştür.

Tasarlanan yüzeyin belirlediği biçim, uzamın oluşmasında öncül bir unsur olarak kabul edilmemiştir; daha çok mekana zarf olarak giydirilmiştir. Zarfın niteliğinin içindekini, içindekinin niteliğinin de zarfı anlamlı kılacağı varsayımı ile yaklaşılmıştır. Zarf ile marufun tasarımını aynı oranda önemsemek ve dengelemek proje önerisinin asıl amacını oluşturmuştur.

Yaratılan mimari peyzajın önemli bir bileşeni olan bu kabuk / zarf, genel yerleşke peyzajı içinde etkili bir Doku oluştururken, algısal yapısı ile öğrencilerin hayal gücü ve yaratıcılıklarını tetiklemek konusunda önemli bir rol üstleneceği inancı tasarım sürecini şekillendirmiştir.

4.Mekansal Kurgu
Tasarımda elde edilmeye çalışılan mekansal kurgunun temelinde; "mekan işlevlerinin değişken kullanımı, mekanın olasılık-dışı, ikircikli, önceden kestirilemez, dinamik ve düzensiz görünümü, işlevsel zenginlik yanında yapının bildirişimini de artıran unsurlardır" düşüncesi yatmaktadır. Bu yaklaşım mekanın; zamana biçim veren dinamiklerin ortaya çıkmasını sağlayacak bir olanaklar alanı olarak düşünülmesine ve bu doğrultuda tasarlanmasına yol açmıştır.

Ortak etkinlik alanları ile öğrenci toplulukları bölümü proje içinde ayrıştırılmış ve ayrı giriş çıkışlarla birbirinden bağımsız kullanım olanağı sunulmuş olmasına rağmen, mekansal geçişlerin ve mekanlar arası ortak kullanım alanlarının kesinlemelerden uzak yapısı, işlevsel bütünlüğün ve zenginliğin garantisi olarak düşünülmüştür.

Projede, yaya kavşağı konumunun etkin olarak yaratılması ve mekansal geçişler sayesinde; açık ve kapalı kullanımların dengesinin gözetilmesine olanak sağlanmıştır. İç mekanlarda aranan işlevlerin değişken kullanımı meydan tasarımında da belirleyici olmuş ve 3 farklı yapıda meydan tasarlanmıştır. Bu meydanların fiziksel kurgusunun (biçim), tasarımda öngörülen işlevsel yapıları ile örtüşmesi amaçlanmıştır.

Meydan A
Tüm ünüversitede yapılacak gösteri ve toplu etkinlikler için kullanılabilecek bir boşluk olarak tasarlanmıştır. Bu meydanın yine benzer amaçlı kullanımlara sahne olan stadyum ile görsel ve fiziksel bağı kurulmuştur. Meydanın yerleştiği alandaki çukurluk bina kazısından çıkacak toprakla doldurularak kotu yükseltildi. Böylece meydan çevre bağlantıları ve yapı içindeki performans salonu fuayesi ile aynı kota getirilirken tüm yerleşke ile meydan arasında karşılıklı görsel iletişim kurulmuştur.

Bu alan genel kullanıma uygun olabilmesi ve bütüncül bir algı yaratmak amacıyla tamamen boş bırakılırken çeperleri kesin tanımlı bir düzlem olarak tasarlanmıştır. Meydanda gerçekleştirilecek eylemlerin programlı ve mekanın fiziksel yapısı gibi tanımlı olacağı varsayılmıştır. (konserler, gösteriler, mezuniyet törenleri, toplantılar, performans ve enstelasyon organizasyonları gibi)

Meydan B
Daha çok gündelik yaşam pratikleri, spor ve diğer serbest zaman etkinliklerine sahne olacak bu mekan sınırlarının tanımsızlığı gibi mobilya ve peyzaj olarak ta esnek, rekreasyonal ve hareketli bir kurguya kavuşturulmuştur.

Meydan C
Yoğunlukla öğrenci topluluklarının kullanımı için öngörülmüş ve derslikler ile çalışma salonlarından direkt bağlantı ve açılım sağlanmıştır. Böylece üretimin zaman zaman içerde ve dışarda gerçekleştirilebileceği ortak çalışma ve geçişler kurgulanmıştır. Öğrenci topluluklarınca örgütlenen çalıştayların, sergilerin, küçük performans ve gösterilerin, kermeslerin ve gündelik oyunların bir sahnesi olarak ele alınmıştır.

YorumlarYorum Sayısı: Henüz hiç yorum yapılmamışBütün yorumları forumda okuyun!
Bütün yorumları forumda okuyun!