Gündem

Konut Politikaları

Tarih: Nisan 2009 Kaynak: Cecodhas, Social Housing in Europe by LSE, Crisis.org, UIA Resmi İnternet Sitesi, COHRE Derleyen: Deniz Boran
Hollanda Konut Politikasının Tarihsel Gelişimi


Hollanda konut politikasının temelleri 1901 yılındaki Konut Akti (Housing Act of 1901) ile atıldı. Bu akit 19. yüzyılın sonlarında Hollanda''daki kötü yaşam şartlarını iyileştirmek için hazırlandı.

Bu akitle merkezi hükümetin 3 ana müdahale alanı belirlendi:
- Sosyal konut birlikleri ve belediyelerin inşa edeceği sübvansiyonlu kiralık sosyal konut yapımının finansmanı
- Kira seviyesini koruma amaçlı ödenekler
- Konut kalitesini koruma amaçlı inşaat kanunları

20. yüzyılın ilk yarısında sosyal konut yapımını teşvik etmek Hollanda konut politikasının ana öğesiydi. Ancak konutların büyük kısmı belediye tarafından değil, kar amaçlı olmayan sosyal konut birlikleri tarafından inşa ediliyordu.

1950''lere kadar özellikle de 2. Dünya Savaşı''ndan sonra artan bir oranda sosyal konut yapımı teşvik edilmeye devam edildi. Bu dönemde devletin tek amacı evsizliği azaltmaktı. 1960''lara gelindiğinde ev sahipliğini artırmak Hollanda konut politikasının bir parçası oldu. 1970''lerin ortalarında devlet, satın alma ve kira arasında özgür bir seçim şansını teşvik etmeye odaklandı. Hükümet dar ve orta gelirli gruplara ev satın alabilmeleri için daha geniş imkanlar sunabilmek için ödenekler getirdi. 70''lerin sonunda Petrol Krizi''nin de etkisiyle konut sektörünün çökmesi üzerine bu politika kalktı. Ekonomik kriz nedeniyle satın alımlar düşmüştü. Bu dönemde tekrar konut eksiği olmaması için ev sahipliğine yönelik inşası süren birçok konut projesi kiralık evlere dönüştürüldü. 1980''lerin ortalarında konut sektörü tekrar toparlandı. İstikrarlı bir ekonomik büyüme söz konusuydu. Konut alanında ilgi konut eksiğinden yavaş yavaş kalite eksikliğine doğru yöneliyordu. Ancak Hollanda konut politikasındaki esas dönüşüm 1990''yılında gerçekleşti. Konut, Mekansal Planlama ve Çevre Bakanlığı 1980''lerin sonunda, artık sayısal anlamda neredeyse hiç konut eksiği olmadığını, hatta ucuz konut alanında bir ‘arz fazlası'' olduğunu ve kalite ihtiyacının giderek büyüdüğünü iddia etti. Ayrıca sübvansiyonların da doğru tahsis edilmediğini, çünkü yüksek gelir grubundan birçok insanın sübvansiyonlu (harç ve tuğla desteği) kiralık evlerde oturduğunu söyledi.

"1990''larda Konut" başlıklı raporunda bakanlık sosyal konutlarla ilgili bir rejim değişikliği duyurdu. Raporda öncelikle artık tuğla ve harç desteği yerine düşük gelirli gruplara kira desteği yapmak öngörülüyordu. Bu destekler düşük gelirli hanelerin 585 Euro''ya kadar kiralık evlerde oturmasını sağlayacaktı. Rapordaki ikinci değişiklik sosyal konut birliklerinin artık çeşitli desteklere ihtiyaç duymadan, finansal olarak bağımsız olmasıyla ilgiliydi. Kentsel yenileşme konusundaki birkaç alan dışında yapı destekleri tamamen kaldırıldı. Artık sosyal konut birlikleri mevcut ve yeni yapılan konutların satışından elde ettikleri karı ihtiyaç olan diğer alanlara aktararak ayakta kalacaklardı. Devletin bu kurumlar üzerindeki kontrolü azalmaya başladı.

1990 Konut Reformu sonucunda konut birlikleri organizasyonel ve finansal anlamda ciddi bir değişim geçirdi ve bağımsız birer sosyal işletmeye dönüştü. Ancak bu sosyal konut sektörünün küçülmesine sebep olmadı. Konut birlikleri hala sosyal sorumluluklarını yerine getiriyorlar, ama aynı zamanda da oldukça başarılı, risk alan yatırımcılar konumundalar, problem alanlarından kaçmıyorlar ve genelde çok iyi mimari işlere imza atıyorlar.

İşin operasyonal ve finansal kısmının yerel yönetimlerden konut birliklerine geçmesiyle de bağlantılı olarak, son on yılda Amsterdam konut sektöründe çok daha girişimci bir yaklaşımın uygulandığını söyleyebiliriz. Sonuç çok daha verimli oldu ve müşteri ile satıcı arasındaki mesafe kısaldı. Ayrıca son on yılda inşa edilen yapıların kalitesinde ve mimari tasarımında da ciddi iyileşmeler oldu. Merkezi devlet desteği kalktığı halde konut birlikleri ve özel sektörün ortak projeler yürütme politikası gerçekleştirilebildi. Merkezi hükümet bir süpervizörden çok bir iş ortağı gibi hareket etmeye başladı. Esas etkinlik alanı mekansal planların geliştirilmesi ve uygun inşaat alanlarının belirlenmesiydi.

2000 yılında ise Hollanda Parlamentosu "İnsanlar Ne İster, Nerede Yaşar? (What People Want, Where People Live)" başlıklı bir doküman yayınladı. Bu dökümanda 2010 yılına kadar konut politikasının 3 ana amacı belirlendi.
- İnsanların seçme özgürlüğünü artırmak
- Sosyal değerleri gözetmek
- Hükümet müdahalesini ve kontollü bir pazar yapısını sağlamak

Konut, Mekansal Planlama ve Çevre Bakanlığı''nın açıkladığına göre ise 2000''lerde Hollanda Konut Politikası''nın hedefleri şöyle:
- İnsanlara daha fazla söz hakkı vermek
Hollanda devleti yıllardır sadece ev eksiği konusuna odaklandığı, yani konut konusuna sadece sayısal olarak yaklaştığından belli bir suçluluk hissediyor. Dolayısıyla bundan sonra insanlara konut konusunda daha fazla söz hakkı vermek istiyor. Devlet bu konuda ev sahipliğini iyi bir araç olarak görüyor. Çünkü ev sahibi olan kişilerin evleriyle daha ilgili olduğu biliniyor.

- Zor durumdakiler için fırsatlar yaratmak

Hollanda''da bazı grupların konuta erişimi daha düşük. Hükümet konut politikası ve farklı diğer politikarla bu insanların durumunu iyileştirmeyi hedefliyor.

- "Bakım ve konut" kombinasyonunu teşvik etmek

Hollanda nüfusu giderek yaşlanıyor. Yaşlanan nüfusun beklentilerini karşılamak için içinde bakım ünitelerinin de olduğu konut tiplerini teşvik etmek istiyor.

- Yeşil alandaki konut talebini karşılamak

İnsanların kentten kaçma ve yeşil alanda yaşama isteği artıyor. Devlet bu talebi karşılamak, ancak bunu ekolojik dengelere zarar vermeden yapmak istiyor.

- Kent içinde konut kalitesini artırmak

İnsanların kentten kaçmasıyla kent nüfusunun azalacağı düşünülerek kentteki konut kalitesini artırmak üzere çalışmalar yapılıyor.

- Yapı alanında sürdürülebilirliği sağlamak

Yapı alanında da enerji tasarrufunu ve çevre dostu yapı malzemelerini teşvik ediyor devlet.


Konut Politikaları
Konut Politikaları
Gündem Arşivi
Dönem için hazırlanan gündemlerin listesi aşağıdadır. Ayrıntılarına ulaşmak istediğiniz gündem başlığını listeden seçiniz.