Haberler

İdam avlusunda şenlik

Tarih: 22 Haziran 2007 Kaynak: Milliyet Yazan: Önder Yılmaz
Türkiye tarihinde özel bir yeri olan Ulucanlar Cezaevi, kültür ve sanat şenliğine ev sahipliği yapıyor. Ankara Merkez Kapalı Cezaevi ya da bilinen adıyla Ulucanlar, 1923''te askeri depo olarak inşa edildi. 1925''te cezaevi olarak kullanılmaya başlanan Ulucanlar, 81 yıl boyunca binlerce tutuklu ve hükümlüyü ağırladı ve geçen yıl boşaltıldı.

1. derece sit alanı ilan edilen Ulucanlar Cezaevi''nin müze ve kültür merkezi olması için çaba sarf ediliyor. Sivil toplum örgütleri, 18 Haziran''da başlayan ve 30 Haziran''a kadar sürecek "Cezaevinde Şenlik Var" adlı kültür ve sanat şenliği ile bu yolda ilk adımı atıyor.

''Bak oğlum, ben buradaydım''
Yıllar önce, "bir an evvel kurtulmak için" her yolu deneyen hükümlüler, şimdi Ulucanlar''a heyecanla giriyor. İsyanlara, idamlara, işkence ve ölümlere sahne olan cezaevinin köhne koridorlarında bu kez cıvıl cıvıl çocuklar dolaşıyor. Eski hükümlüler, çocuklarına bu kez özgürce adımladıkları avluda acı dolu anılarını anlatıyor. Kimi "İşte burada yatıyordum" diyerek derin hayallere dalıyor, kimi gözyaşları içinde sessiz kalıyor.

Yasadışı sol örgüt üyeliği ve faaliyetleri nedeniyle gençlik yıllarını Ulucanlar''da tüketen Nevruz Türkdoğan bu isimlerden biri. "Oğluma hamile olduğumu burada öğrendim" diyen Türkdoğan, cezaevinde doğurup Özgür adını verdiği oğluna kaldığı koğuşu gösteriyor.

Cezaevi kapısından girer girmez gözyaşına boğulan, ancak adının yazılmasını istemeyen eski Ulucanlar hükümlüsü ise duvarları yumruklayarak, "Ömrümüzü yedin" diye haykırıyor. 1979''de cezaevine giren ve gördüğü işkenceler sonrasında bir bacağını kaybeden eski hükümlü, "Ne hayatlar bitti burada. Kimileri gençliğini, kimileri hayatını bıraktı. Bizi silindir gibi ezdiler. Hangi işkenceyi anlatayım, hangi acıyı?" diyor.

Belgeselini çekiyor
Lise son sınıf öğrencisiyken 1995''teki Türk - İş mitinginde tutuklanan ve hüküm giyen Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencisi Murat Özçelik de Ulucanlar''ın belgeselini çekiyor. 1999''da 10 hükümlünün yaşamını yitirdiği operasyona şahit olan Özçelik, "Köpük, gaz, kurşunlar arasında, kanlar içinde öleceğimi sanmıştım" diyor.

Kimler geldi, kimler geçti?
Bülent Ecevit, 68 gençliğinin simge isimleri Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan, şair Necip Fazıl Kısakürek, sanatçı Yılmaz Güney, Dündar Kılıç, Leyla Zana ve 4 eski DEP milletvekili, BBP lideri Muhsin Yazıcıoğlu cezaevinin ünlü konuklarından sadece birkaçı.

Leyla Zana ile birlikte 10 yılını Ulucanlar''da geçiren eski DEP milletvekili Orhan Doğan da Ulucanlar''ın ilk ziyaretçileri arasında yer alıyor. Kaldığı koğuşu gezen Doğan, "10 yılım burada geçti. Feda olsun. Meraklandım. Şu an hissettiğim duygular yabancı değil" diyor.

Uçurtmayı vurmasınlar!
Daha önce siyasilerin kaldığı, sonradan adi mahkûmlara ayırılan 5. kısım koğuşları harabe gibi. 12 Eylül darbesinin ardından bir süre Ulucanlar''da tutuklu bulunan Ecevit''in 2. kattaki özel koğuşu ise hâlâ ayakta... Kırık, dökük, pislik içindeki banyosu, mutfağı ve tuvaletiyle Ecevit''in koğuşu da 5. kısmı aratmıyor.

"Uçurtmayı Vurmasınlar" filminin çekildiği Ulucanlar''ı yeniden uçurtma heyecanı şarmış. Şenlikte, filmin özel gösterimi yapılacak ardından da eski mahkûmlar ve çocuklar, uçurtmaları cezaevi avlularından özgürlüğe bırakacak.

İdamların şahidi kavak ağacı
İstiklal Mahkemeleri''yle başlayan idamların, 1972''de Deniz Gezmiş ve arkadaşlarıyla devam ettiği Ulucanlar''da, bu ölüm anlarının dimdik ayakta duran tek şahidi, avlunun ortasındaki gökyüzüne uzanan kavak ağacı. Hemen yanına kurulan darağacında üç fidanın can verdiği bu kavak ağacı ziyaretçileri infaz avlusunda tek başına karşılıyor ve büyük ilgi görüyor. Hemen herkes bu ağacın önünde hatıra fotoğrafı çektiriyor.

Şenlikte neler var?
Şenlik kapsamında söyleşiler, çocuk festivali, sinevizyon ve film gösterimleri, tiyatro, panel, şiir dinletisi, hükümlülerin cezaevlerinde ürettikleri ayakkabı, havlu gibi ürünlerin sergileri yer alıyor.

Fotoğraf: Murat Pazarbaşı
YorumlarYorum Sayısı: Henüz hiç yorum yapılmamışBütün yorumları forumda okuyun!
Bütün yorumları forumda okuyun!
Takvim
<<Haziran 2011>>
Pzt Sal Çar Per Cum Cmt Paz
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      
Haber Bölümleri
Haber Kategorileri
Yayınlanan haberlere günlük olarak yukarıdaki takvimden, haberlerin kategorilerine ise aşağıdaki listeden ulaşabilirsiniz.