|
İzmir Kent Müzesi
ve Arşivi
Geçen hafta dile getirdiğim ''Ege İzlenimleri'' arasında; İzmir'de, tam
anlamıyla gezemesem bile çok etkilendiğim İzmir ''Kent Müzesi ve Arşivi''
nden söz etmiş ve geniş bir biçimde ele alacağımı vurgulamıştım.
Sayın Dr. Murat Katoğlu 'nun gönderdiği mektuptan çıkan ve İzmir Büyükşehir
Belediyesi Meclisi'nin, 21 Mayıs 2002 tarih ve 05/33 sayılı kararında
belirtildiği üzere, ''...İzmir'e ilişkin her türlü yazılı özel ve resmi
belgelerin; mektup, hatıra, yazışma ve benzerlerinin çoğunluğu İzmir
Milli Kütüphane Vakfı'nda bulunan 19 ve 20. yüzyıl İzmir yerel basını
koleksiyonlarının, kent hayatını oluşturan sosyal, ekonomik, kültürel ilişki
ve olaylara dair dökumanların, yabancı misyonların ve firmaların
faaliyetleri ile ilgili toplanabilecek belgeler veya kopyalarının; ailelere,
bireylere ilişkin kayda değer resimli, yazılı-sözlü, kayıtlı fotoğraflı
belgelerin...'' vb. her türlü bilgi, belge vb'yi toplamak ve değerlendirmek
amacıyla bir arşiv ve müze kurulmasına karar verilmiş.
Bu güzel iş için tahsis edilen yer, ''Cumhuriyet dönemi ilk mimarlık
eserlerinden olan ve eski eser olarak tescilli bulunan eski itfaiye binası''
olmuş ve bu amaca uygun bir biçimde restore edilmiş.
Bu işin yaşama geçirilmesi; Ege Üniversitesi ve 9 Eylül Üniversitesi'nin
değerli öğretim üye ve yardımcılarına düşmüş. Ergun Aybars, Zeki Arıkan
ve Salih Özbaran 'ın gözetiminde; Erkan Serçe, Sabri Yetkin ve özellikle
Dr. Fikret Yılmaz 'ın yoğun çabalarıyla ortaya çıkan eserle ne denli övünseler
az.
Aslında yapılan şey, bir tür ''Kent Tarihi'' ni ortaya çıkarmak.
1930'lardan başlamak üzere, İzmir Belediyesi'nin encümen kararları bile
toparlanmış ve araştırmacıların hizmetine sokulmuş. Üstelik bu türden
belgeler, elektronik ortama taşınmış ve ilgi duyan tüm kurumlara gönderiliyor.
Böylesine güzel şeylerin yapıldığını duyan İzmirliler ve İzmirli
olmayanlar da ellerindeki bilgi ve belgeleri buraya bağışlamaya başlamışlar.
Örneğin Orhan Koloğlu , kitaplığını ve konuyla ilgili olarak elinde ne
varsa bağışlamış.
Fahri Aral dostumuz, İletişim Yayınları'nda ''Tarih ve Toplum'' u çıkarırken
bu genç akademisyenlerden çok destek görmüş. Ne denli çalışkan ve
becerikli olduklarını o dönemlerden biliyor.
Çok yoğun ve yorucu bir programın sonrasında gidebildiğimiz için, ne
belgeleri doğru dürüst incelemem mümkün olabildi ne de sergilenen fotoğrafları
ve diğer görsel malzemeyi görebildim. İlk İzmir'e gittiğimde, yarım günümü
oraya ayıracağım.
Dr. Fikret Yılmaz, ''En azından şöyle bir dolaşın'' diye ısrarlı
olduysa da yorgunluk ve tembelliğimi kırabilmesi mümkün olmadı. Fahri
Aral'la birlikte onlar gezerken ben, mükemmel bir kahve ve lokantaya dönüştürülmüş
olan bahçede çayımı içtim.
Daha sonra Dr. Yılmaz'la sohbet ederken benzer işlere girişecek olan tüm
kentlere ve belediyelere, sonuna kadar katkı yapmaya hazır olduklarını söyledi.
Bir kentin ya da beldenin ''tarihini'' araştırmak ve sergilemek ve araştırmacıların
hizmetine sunmak isteyen belediyeler ya da kurumlar eğer irtibat kurarlarsa
kendilerine çok yardımcı olunacak.
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin yayımladığı dergi ve kitapları
zevkle okurdum. Bu arşiv-müzeden sonra, bu yayınlarının sayısının artacağına
eminim.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Dairesi de bir zamanlar çok değerli
kitaplar yayımlardı. Fakat maalesef, son dönemlerde bu ''yayıncılık''
faaliyetlerinin epeyce tavsadığını üzülerek saptadım. Umut ediyorum ki
yeni seçilen Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Kadir Topbaş , bu yayımcılığı
yeniden canlandırır.
İstanbul'un fethinin 500. yıldönümünde, yani 1953'te, devlet destekli
bir ''İstanbul Enstitüsü'' kurulmuştu. Bu devlet desteğinin, belediyeden
mi, yoksa bir başka devlet kurumundan mı geldiğini bilmiyorum. Bu enstitü, o
yıllarda çok değerli çalışmalar yayımlamıştı. Fakat daha sonra o çalışmalar
da tavsadı. Şimdi, Çarşıkapı'daki medresenin duvarında tabelası duruyor.
Allah bilir, tüzelkişiliği de devam ediyordur. Basit bir çalışmayla, bu
enstitü yaşama geçirilebilir.
Yapacak çok şey ve bu çok ''şey'' i yapabilecek çok insan var. İş,
''niyet etmekte.''
Cumhuriyet - Toktamış Ateş
|
