|
Konak Meydanı yeniden
canlandı, Kastamonu konakları turist çekti
İzmir Konak Meydanı ve Çevresi
Düzenleme Projesi ile Kastamonu Tarihi Kent Dokusu İyileştirme Çalışmaları bu
yılki Aydın Doğan Ödülü'nün sahibi oldu.
İzmir yakın geçmişte ünlü Konak
Meydanı'nı yeniden eskisi gibi kullanır oldu. Kastamonu ise tarihi konaklarını
yeniledi ve turistlerin dikkatini çekti. Bu iki şehre yenilikler getiren
isimlerse Aydın Doğan Vakfı'nın 9'uncusunu düzenlediği Aydın Doğan Ödülü'nün bu
yılki sahipleri. Konusu "Kent mimarisi, kent dokusu" olan ödül bu yıl İzmir
Konak Meydanı ve Çevresi Düzenleme Projesi ile Kastamonu Tarihi Kent Dokusu
İyileştirme Çalışmaları'nın oldu. İzmir Konak Meydanı ve Çevresi Düzenleme
Projesi'nin yaratıcıları mimar Ersen Gürsel ve Haluk Erar. Ödülü paylaştıkları
kişi ise eski Kastamonu valisi Enis Yeter. Yeter şu an Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı müsteşarı. Ödül sahipleri projelerini ve sonuçlarını anlattı.
Konak Meydanı'yla ilgili proje
öncesinde nasıl bir hazırlık yaptınız?
Haluk Erar: İzmir'in kentsel tarihi üzerine kitap okuduk. Bu bir kamusal
alan düzenlemesi olduğu için orada yaşayan kişilerle ve uzmanlarla görüştük.
Mimarlar, şehir planlamacıları, tarihçiler, aydınlatmacılar, mühendisler, peyzaj
mimarları ve sanatçılardan oluşan bir ekiple çalıştık. "Var olan olumsuz fiziki
yapıyı nasıl olumlu hale dönüştürebiliriz?" sorusunun cevabını birlikte aradık.
"Yağmur suları artık nereye
gideceklerini biliyor"
İstanbullu olmanıza rağmen gide gele
ikinci memleketiniz İzmir olmuştur herhalde.
Ersen Gürsel: Evet. Haftanın beş günü
İzmir'deydik. Günde 16 saat çalışıyorduk. Kendimizi İzmirli gibi hissetmemizde
halkın ve merhum Ahmet Piriştina'nın çok etkisi oldu. Projeyi hep desteklediler
çünkü. Bu saatlerimizin bir kısmını çevredeki kahvelerde oturarak, halkla
konuşarak ve fikirlerini alarak geçirdik. Belediye binasının çatısına çıktık,
vapurların Konak İskelesi'ne getirdiği insanların indikten sonra hangi yönlere
gittiğini izledik. Projemizin belirleyici hatlarını onların istikametleri
oluşturdu.
Düzenleme sayesinde Konak Meydanı'na
neler eklendi?
Haluk E.: Bu proje 20 hektarlık bir alanı kapsıyor. Bunun yaklaşık 5 bin
metrekarelik alanı doğal taşlarla kaplandı. Meydana bir kaktüs bahçesi ekledik.
Kent tarihi parkı yaptık. Bir de bizim meydana en önemli katkımız yağmur
sularının artık nereye gideceklerini çok iyi bilmeleri oldu.
"İzmirlilere yitirdikleri meydanı iade
ettik"
Projenin amacı neydi?
Ersen G.: İzmirlilere eskiyi anımsatacak ama bugünü de yansıtan bir proje
hazırladık. Tabii onları meydana yabancılaştırmadan... Konak Meydanı
Sarıkışla'nın 1955 yılında yıkılmasıyla önemini yitirmeye başlamıştı. Biz
yitirilmiş kamusal alanı İzmirlilere iade ettik. Amaç İzmir halkının meydanı
tekrar yaşatmaya başlamasıydı. Projenin hayata geçmesiyle Konak İskelesi
işlevini artırdı. Kemeraltı Çarşısı canlandı. Yaya hareketi hızlandı, merkez
önemini tekrar kazanmaya başladı. Meydanın değişiminin ardından çevredeki dükkan
sahipleri dükkanlarını güzelleştirmeye, tabelalarını yenilemeye ve binalarını
boyamaya başladı.
"Cepheleri yeniledik, sokakları
güzelleştirdik"
Sizin çalışmalarınız sayesinde
Kastamonu'da ne değişti?
Enis Yeter: Konaklama, alışveriş ve yemek yemek için yeni yerlerin
yaratılması turist sayısını artırdı. Kurduğumuz el sanatları çarşısı sayesinde
ebru, el dokumaları, sepet örme, ahşap boyamacılığı, bakırcılık gibi el
sanatlarının yapıldığı ve ürünlerin satıldığı bir mekana sahip oldu Kastamonu.
Şehrin kültürünü koruyan bir çalışma oldu bu.
Kastamonu Tarihi Kent Dokusu
İyileştirme Çalışmaları'na hangi tarihte başlandı?
1997'de Kastamonu valisi olduğum dönemde başladım. 2003'te valilik görevinden
ayrılana kadar da sürdürdük. Valilik olarak en önemli işlerimizden birinin
kültürel dokuyu, eski mimariyi yaşatmak olduğu için çalışmalara başladık.
Sonra eski konakları yenilemeye
koyuldunuz, değil mi?
Evet. Sadece şehir merkezinde 500'ün üzerinde tarihi yapı var. Biz ilk olarak
Sirkeli Konak'ı satın aldık ve restorasyonunu tamamladık. Konağı otel ve
restoran olarak hizmete soktuk. Sonra tarihi bir evi satın aldık, onardık, 75.
Yıl Cumhuriyet Müzesi haline getirdik. Arkasından devamı geldi. Valilik olarak
konakları satın aldık ve onları otel ve restoran haline getirmeyi sürdürdük.
Cepheleri yeniledik, sokakları güzelleştirdik.
Kaç tarihi yapı restorasyondan
geçti?
30. En işlevsel yenilemelerden biri Hükümet Konağı'nın zemin katında
yapıldı. Depo olarak kullanılan bu yeri müzehaline getirdik.
Projenin mimarı kimdi peki?
Vedat Tek. Tek, İstanbul Sirkeci Postanesi'nin, Moda Vapur İskelesi'nin,
Ankara'da İkinci Meclis Binası'nın ve Kastamonu Hükümet Konağı'nın mimarı. Mimar
ve restoratörlerin yanı sıra köy ustaları ve endüstri meslek lisesi mezunları
ile de çalıştık.
Milliyet - Elif Berköz |
