|
Kongre Vadisi Tasarım
Yarışması ile İlgili Gelişmeler Üzerine Mimarlar Odası’nın Basın Açıklaması
TMMOB Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu - UIA 2005 İstanbul Kongresi
Organizasyon Komitesi, UIA 2005 İstanbul Dünya Mimarlık Kongresi’ne hazırlık
çalışmaları ve bu çerçevede açılmış olan Kongre Vadisi Tasarım Yarışması’nın
sonuçlarını ve birinci seçilen projenin uygulanmasında ortaya çıkan sorunlar
üzerine doğan tartışmalara bir açıklık getirmek amacıyla 1 Nisan 2005 tarihinde
bir basın açıklaması yaptı:
“1) Kongre Vadisi Mimari Tasarım Yarışmasının açılması, UIA ile Mimarlar
Odası arasındaki sözleşme gereğince oluşturulan UIA 22. Dünya Mimarlık Kongresi
Organizasyon Komitesi tarafından 10 Ağustos 2003 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Organizasyon Komitesi, daha önce Kongre Vadisi’nin mimarlık ortamımıza yaraşır
ve kongre teması olan “mimarlıkLARın pazaryeri - grandbazaar of architectureS”
olanağını sağlayabilecek bir tasarıma kavuşması için, meslektaşlarımızdan oluşan
bir ekibin özverili çabalarıyla sürdürdüğü çalışmaları bir “yarışma” ile
sonuçlandırmayı uygun görmüştür.
Organizasyon Komitesi bu kararı, yarışmanın parasal ödüllerinin Kültür ve Turizm
Bakanlığı’nca sağlanacağı, uygulamasının ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi
tarafından gerçekleştirileceği “taahhütleri” üzerine uygulamaya koymuştur. Bu
yöndeki güvenceler üzerine yarışma jürisinin oluşturulması için Mimarlar
Odası’na başvurulmuş, Oda’nın Yarışmalar Komitesi, daha önce tasarım
çalışmalarında emek veren meslektaşlardan oluşturduğu jüriyi Organizasyon
Komitesine bildirmiştir. Kongre Vadisi Tasarım Yarışması Jürisinin yarışma
şartnamesini ve eklerini tamamlamasıyla açılan yarışma 26 Ağustos 2004 tarihinde
sonuçlanmış ve Fatih Erduman’ın müellifi olduğu proje birinci seçilmiştir.
2) Yarışmanın Ödülleri için Kültür ve Turizm Bakanlığı Bakanlığı, kendi web
sitesi dahil, birçok destek açıklamaları yapmasına karşın, ödül paraları
ödenememiştir. Bu durum hem UIA 2005 Organizasyon Komitesini, hem de Mimarlar
Odası’nı zor durumda bırakmış, yarışmada ödül kazanan meslektaşlarımızın haklı
tepkileri ile karşılaşılmıştır. Yarışma ödüllerinin ödenmesini bir onur sorunu
yapan Merkez Yönetim Kurulumuz, meslektaşlarımızın mağduriyetine son vermek ve
bu konudaki Oda saygınlığını korumak üzere, Kongre Vadisi Tasarım Yarışması
ödüllerini Mimarlar Odası’nın kendi kısıtlı kaynaklarından ve Oda örgütü ile
dayanışma içersinde sağlamıştır.
3) Yarışma sonucu elde edilen projenin uygulanması işi ise İstanbul Büyükşehir
Belediyesi (İBB)ile 31 Ocak 2005 tarihinde bağıtlanan sözleşme kapsamında
kesinleşmiştir. . Birinci seçilen projenin uygulanması için İBB ile birlikte
girişimlerimiz henüz “fikir projesi” düzeyinde olan projenin müellifi ile
“uygulama projesi” için sözleşme yapılmasını beklemeden başlatılmıştır. Bu
süreçte, jürinin de birinci seçilen proje için verdiği karardaki; “Projenin,
Kongre’nin ana açık hava işlevlerini karşılamak konusunda zemin düzleminde
geliştirilmesi gereken bir tasarım ve ‘anti-tasarım’ nesnesi olarak stratejik
bir planlama ve alt ölçeklerde inceltilme gereği vardır…” yönündeki tavsiyenin,
müellif tarafından projeye nasıl yansıtılabileceği de açıklık kazanamamıştır.
4) Yarışma birincisi seçilen projenin müellifi Fatih Erduman’dan uygulama
projesinin oluşturulması için istenen “resmi” teklif, 24.1.2005 tarihinde
Mimarlar Odası’na verilmiştir. Proje ve kontrollük bedeli olarak 764.000 YTL
(764 milyar TL) isteyen müellifin teklifi, İBB ile sözleşmenin imzasını takiben,
Belediye’ye iletilmiştir. Çünkü bu bedel de dahil, fikir projesinin uygulanması
için gerekli tüm giderlerin İBB tarafından karşılanması koşulu vardır.
5) Belediye olanakları, müellifin talepleri ve Kongre gereksinimleri
çerçevesinde bir sözleşme imzalamak üzere müellif İBB tarafindan davet edilmiş,
16 Şubat 2005 günü yapılan görüşmelerde vermiş olduğu teklifin mali, hukuki ve
kongre gereksinimleri açısından uygun görülmediği İBB yetkilileri tarafından
müellife açıklanmıştır. Projeye uygulama olanağının bulunabilmesi için, İBB’nin
getirdiği çeşitli yaklaşımlar müellif için ikna edici olmamıştır. Toplantıya
Organizasyon Komitesi adına katılan temsilci, Yarışma Şartnamesinin Vadide yer
alacak “etkinlikler için ayrılacak alanların sayısı, büyüklüğü, mekansal biçim
ve kimlikleri koşullar göz önüne alınarak yarışmacı tarafından önerilir”
koşulunu ve Yarışma Jürisinin eksik bulduğu noktaları müellifin yerine getirmesi
halinde uzlaşmaya varmak için bir adım atılabileceğini, yapılacak işin çerçevesi
belli olunca müellifin hakları korunarak proje bedelinin saptanabileceğini
belirtmiş, ancak müellif bu öneriyi kabul etmemiştir. İBB yetkilileri müellifin
uzlaşmaz tutumuna karşın yine de bu projenin temini için her türlü desteği
vereceklerini belirtmişler ve müelliften konuyu yeniden değerlendirmesini
istemişlerdir.
6) Müellif 17 Şubat 2005 tarihinde ikinci bir teklif vermiş, bu teklifte de,
Sultanahmet Meydanı ile Karaköy Meydanının tasarımını proje kapsamından
çıkarmasına rağmen, genel anlayışında ve konuya yaklaşımında esasta bir
değişiklik önermediği, Jürinin de işaret ettiği eksiklikleri gidermeyi kabul
etmediği görülmüştür.
7) Bu gelişme üzerine İBB, 12 Mart 2005 tarihinde Kongre Vadisi Tasarımı
uygulama projelerinin temininde müellif ile birlikte çalışma imkanının
kalmadığını resmi yazılı olarak bildirmiştir.
8) Bu gelişme üzerine Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu, 25 Mart 2005 tarihli
toplantısında konuyu tartışmış ve bundan sonra atılacak adımın Kongre
Organizasyon Komitesinin yetkisi dahilinde olduğu görüşü ile durumun taraflara
bildirilmesi kararını almıştır.
9) Bu bilginin alınmasından sonra ivedi görüşen Kongre Organizasyon Komitesi
“Kongre'ye çok az sure kalmış olmasını da dikkate alarak, Vadi için yeni bir
tasarımın, uygulamayı üstlenen İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile eşgüdüm
halinde UIA 2005 İstanbul Kongre Ofisi bünyesinde yapılmasına” karar vermiştir.
Sonuç
UIA 2005 Kongresine hazırlanırken, kendi içine kapalı, yalnızca bir mesleki
kongrenin asgari standartlarını karşılayan “bilimsel” bir yapılanma yerine,
süreçleri ve sonuçları paylaşan, katılımcı ve “mimarlık” adına toplumda kalıcı
izler bırakacak bir kongre amaçlanmıştır. Çalışmalarımızı olabildiğince toplumla
paylaşmak, mimarlık ortamında yer alan ve mimarlık ortamı ile ilgili tüm kişi ve
grupları işin içine çekmek ilke edinilmiştir. İşte bu nedenle Kongre’nin amblemi
de bu alanda Türkiye’de ve belki de Dünya’da ilk kez internet ortamında açılan
uluslararası bir Logo Yarışması ile elde edilmiştir.
Kongre Vadisi’nin tasarımına da bu nedenle önem verilmiş, Kongrenin resmi,
yalnızca kayıtlı kişilerin girebileceği toplantı salonlarının dışındaki
mekanlarını kent halkına, İstanbul’a, topluma açmak, mimarlık ve kentle ilgili
her şeyin özgürce konuşulup tartışılabileceği, mimarlık ürünlerinin
sergilenebileceği, mimarlık birikiminin ve mimarların hayallerinin toplumla
paylaşılabileceği bir “pazaryeri” ortamı oluşturmak hedeflenmiştir.
UIA 2005 Kongresi Dünyanın her yerinden binlerce mimar ve mimarlık
öğrencisinin katılacağı, tüm Dünyanın gözünün üstünde olacağı bir büyük buluşma
olacaktır. Böylesi bir etkinliğin mekanının tasarımını yapmak, müellifi olmak,
her mimarın ömür boyu onur duyacağı bir “mesleki deneyim” olmasına karşın, Fatih
Erduman’ın bu uzlaşmaz tutumunu anlamakta güçlük çekilmektedir.
Konuyu, yukarda açıklanan tüm boyutlarıyla değerlendirmeden, yarışmanın
uygulanamaz duruma gelmesini önemsemeden, sadece sonuca bakarak Odamızı ve
Organizasyon Komitesini eleştiren meslektaşlarımızdan da sağduyu, anlayış ve
destek bekliyoruz.
İstanbul’u, Kongre Vadisi ile, tüm resmi ve özel galerileri, sergi salonları,
meydanları, sokakları ile bu büyük Kongreye hazırlıyoruz. Başarıya inanıyoruz.
Bu bir mimarlık şenliği, bir mimarlık bayramı olacak.
Meslektaşlarımıza ve mimarlık ortamımıza saygılarımızla duyururuz.”
Arkitera |
