|
Yunanistan, Türk
eserlerinin tespitine izin vermiyor
 Yurtdışındaki
Osmanlı eserlerinin tespiti için çalışmalar yapan Türk Tarih Kurumu, Yunan
makamlarından onay alamıyor.
TTK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu,
bütün ülkelerde sorun yaşanmadan çalışmalarını yürüttüklerini; ancak
Yunanistan’dan 3 yıldır çalışma izni beklediklerini belirtti. Dışişleri
Bakanlığı’nın konuyla ilgili girişimlerini devam ettirdiğini kaydeden Halaçoğlu
“Yunanistan dışında Balkanlar’daki çalışmalar bitti. Ortadoğu’da problem
çıkmadı. Irak’ın mevcut durumu ile bağlantılı olarak burası dışında
çalışmalarımızı rahatlıkla yürüttük. Suriye, Tunus, Ürdün, Mısır, Libya, Cezayir
gibi yerlerde envanter çalışmaları halen devam ediyor.” şeklinde konuştu. Türk
Tarih Kurumu, yurtdışındaki tarihî eserlerin tespiti için 1999 yılında bir
çalışma başlattı. Kurum şimdiye ka- dar yabancı topraklarda Osmanlı’dan kalma 2
bin 647 tarihî eseri tescil etti.
Eserlerin birçoğundan Türkiye ilk defa
haberdar oluyor. Yurtdışındaki eserlerin şimdiye kadar tespit edilememesi
sebebiyle Osmanlı'nın Anadolu toprakları dışındaki tarihî mirası tam olarak
bilinmiyordu. Proje çerçevesinde Prof. Dr. Bozkurt Ersoy ve ekibi, Kırım
Yarımadası başta olmak üzere Karadeniz'in kuzey sahilleri boyunca sıralanan Türk
eserlerinin tespiti ile ilgili çalışmalara başladı. Ekip, Kırım'da 70 yapı
tespit etti. Balkanlardaki Türk eserlerinin tespiti çalışmaları aciliyeti sebebi
ile Bulgaristan'dan başlatıldı. Yard. Doç. Dr. Mehmet İbrahimgil ve ekibinin
yürüttüğü bu çalışma sonucu Bulgaristan'a bağlı kasaba ve köylerde 500'e yakın
eser tespiti yapıldı. Bu eserlerin yüzde 90'ı, ilk defa bilimsel yayınlara
girmesi sebebiyle önemli. Aynı ekip Kosova'da da şimdiye kadar 229 yapının
envanterini çıkardı. Makedonya'daki çalışmalar Batı, Doğu ve Orta Makedonya
olmak üzere 3 ana bölgede yapıldı. Batı Makedonya'da 409 eser tespit edildi.
Macaristan'daki çalışmaları yürüten Prof. Dr. Bekir Deniz ve ekibi, burada
Osmanlı'dan kalma 40 kadar eseri not etti.
Ortadoğu ve Afrika ülkelerindeki
çalışmaları ise Prof. Dr. Abdüsselâm Uluçam başkanlığındaki ekip yürütüyor. 2000
yılında ilk olarak Mısır'da çalışmalara başlayan ekip, Mısır Anıtlar Kurulu ile
ortaklaşa hazırlanan program çerçevesinde 311 eser tespit etti. Bu rakam
Mısır'da bilinen ve umulanın üzerinde Türk eserinin bulunduğunu da ortaya
çıkardı. Ekip Tunus'ta 190, Ürdün'de 72, Suriye'de de 564 eser tespiti yaptı.
Prof. Dr. Bekir Deniz başkanlığındaki ekip ise Avusturya ve Romanya'da
çalışmalarını sürdürüyor. Avusturya'daki çalışmalar devam ederken, Romanya'da 87
eser tespit edildi. Rüstem Bozer başkanlığındaki ekip, 2002 yılında
Kırgızistan'da çalışmalara başladı. Burada 45 eser tespit etti.Envantere
geçirilen birçok eserin restore edilmesi gerektiğini kaydeden Halaçoğlu, bu
görevi yürütmesi gereken kurumların ise Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar
Genel Müdürlüğü olduğunu söyledi. Halaçoğlu yurtdışındaki eser tespitinin
Osmanlı'nın mirasının tam olarak bilinmesi noktasında önem taşıdığını dile
getirdi. Halaçoğlu, birçok yerde bitirilme aşamasına gelinen projenin önümüzdeki
dönemlerde tam olarak kamuoyu ile paylaşılacağını ifade etti.
Zaman -
Aslıhan Aydın |
