|
Karadeniz çöpten can
çekişiyor
 Kıyı şehirlerin çöplerini taşımak
zorunda kalan Karadeniz kimilerince 'çöp deniz' olarak nitelendiriliyor. Hergün
binlerce ton çöp Karadeniz kıyılarına dökülerken, koku yapmaması için de üstleri
toprakla örtülüyor. Çöplerden sızan sular ise sağlığı tehdit ediyor.
Trabzon’da hergün onlarca çöp kamyonu
Moloz mevkiine kentin çöpünü döküyor. Hazırda bekleyen iş makinası da üzerini
toprakla örtüyor. Bu yöntem sadece Trabzon’da değil, Rize ve Giresun’da da
uygulanıyor.
Karadeniz’e kıyısı olan ilçelerde de
durum farklı değil. Ancak yılların birikimi artık hem Karadeniz'i, hem de
Karadenizli'yi tehdit ediyor.
Dağ görüntüsünü alan çöpler,
Karadeniz’de yıllarca başta kanser olmak üzere sağlık sorunlarının ana kaynağı
olarak gösterilen Çernobil'den bile daha tehditkar hale geldi.
Dereler Karadeniz’e çöp taşıyor
Karadeniz'e hayat veren dereler, denizdeki kirliliğin ana kaynağı oldu.
Yeşilin orta yerine dikilen çok katlı binalar, atılan çöpler, kanalizasyon ve
dere yataklarına kurulan işletmeler hem havayı, hem de suyu kirletiyor.
Maçka'da Değirmendere, Vakfıkebir'de
Fol, Akçaabat'ta Söğütlü deresinden Karadeniz’e zehir akıyor. Doğayı hoyratça
tahrip eden Karadeniz insanı da faturayı zehir soluyarak ve damacana suyu alarak
ödüyor.
Çarpık yapılaşma çevreyi tehdit
ediyor
Karadeniz’de hızlı çarpık yapılaşmanın yarattığı çevre sorunları da dere
boylarında her geçen gün ağırlaşıyor. Dere ve vadilerdeki yapılaşma heyelan
tehlikesini artırırken, su baskınlarına da davetiye çıkarıyor.
Trabzon'daki Değirmendere belediyenin
kanalizasyon akıttığı derelerden biri.
Dere boyunca dizilen asfalt fabrikası,
sanayi sitesi ve kömür işletmeleri hem Değirmendere'yi, hem de vadiyi
zehirliyor.
Yağmur yağdığında dere bulanınca
Trabzon’da su kesintisi yaşanıyor. Yeterli arıtma olmadığı için de suyun bu
denli bol olduğu topraklarda halk damacana suyu içiyor.
Atasu barajıyla birlikte Trabzon'un
içme suyu sorunu bitecek. Ama başta Değirmendere olmak üzere bölgeye hayat veren
Fol, Aksu, Söğütlü gibi derelerin bir an önce kurtarılması gerekiyor.
Arıtma tesisleri yapılıyor
Çevre ve Orman Bakanlığı’nın belediyeleri uyarmasıyla Artvin, Rize,
Trabzon., Giresun, Ordu’da katı atık tesislerinin yapımına başlandı.
Ancak bu tesislerin faaliyete geçmesi
en az iki yıl sürecek. Arıtma tesisleri bitene kadar da Karadeniz’de manzara
değişmeyecek.
Karadeniz’e için çevre projesi
Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe, Türkiye'nin, AB süreciyle birlikte en
önemli çevre sorununu katı atıkların bertarafı olarak nitelendirdi. Çöp sorunu
önemli boyutlara ulaşan Karadeniz Bölgesi'nde çözüm yolları aranıyor.
Bölgede, uygun depolama alanlarının
yokluğu, katı atık yönetiminin yetersiz oluşu nedeniyle çöpler çoğunlukla boş
alanlara veya sahile yakın yerlere dökülüyor.
Çevre ve Orman Bakanlığı da, katı
atıkların bertafına yönelik bölge çapında çalışma başlattı.
Samsun
Samsun'da uzun yıllardan beri önemli sorun olan çöp, 1999’da başlatılan
fizibilite çalışması projesiyle hayata geçiriliyor. ‘Samsun Katı Atık Projesi’
adıyla başlatılan proje, Samsun'a çağdaş bir katı atık istasyonu kazandırmayı
hedefliyor.
Proje çalışmaları kapsamında Samsun'un
yanı sıra çevre belediyelerin de atık istasyonu olarak kullandığı Yılanlıdere
Çöp İstasyonu da rehabilite ediliyor.
Sinop
Sinop merkez ve ilçe belediyelerinin ortak sorunu olan çöp konusuna köklü
çözüm getirebilmek için Sinop Belediyesi çalışmalarını sürdürüyor.
Sinop Belediye Başkanı Zeki Yılmazer,
katı atık merkezi için kaynak arayışında olduklarını söyledi. Proje
gerçekleştirilirse Sinop'un çöp sorunu önemli ölçüde çözülmüş olacak.
Sinop yıllarca Çukurbağ yöresindeki çöp
istasyonunu kullanıldıktan sonra şimdi kenten 20 kilometre uzaklıkta bulunan
Meşe Dağı yöresine katı atıkları döküyor.
Ordu
Ordu da çöp sorunu konusunda önemli sıkıntı yaşayan iller arasında yer
alıyor. Ordu’nun Gölköy İlçesi Damarlı beldesinde bir bölgenin çöp alanı olarak
tahsis edilmesi çalışmaları sürdürülüyor.
Bu amaçla, Ordu Belediyesi ile Gülyalı,
Perşembe, Ulubey, Gürgentepe, Kabadüz ve Gölköy ilçe ile Saraycık Belde
belediyeleri ortak bir çalışma başlattı.
Ordu'da, katı atıklar yaklaşık 20
yıldan bu yana Durugöl Mahallesi'nde Melet Irmağı havzasındaki bir bölgeye
dökülüyor.
Rize
Rize’de ise, çöp alanı şehrin içinde kalmış durumda. Rize Belediye Başkan
yardımcısı Mehmet Çolakoğlu, valilik binası karşısında bulunan çöp alanının
şehrin içinde kaldığını söyledi. Çolakoğlu, şehir merkezindeki bu vahşi
depolamayı ortadan kaldırmak için var güçleriyle çalıştıklarını belirtti.
Zonguldak
Zonguldak'ın Kozlu Beldesi karayolu kenarında bulunan deniz kıyısındaki katı
atık sahası 20 yıldır ‘vahşi depolama’ alanı olarak kullanılıyor.
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi
Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanı Yrd. Doç. Dr. Yılmaz
Yıldırım, ‘vahşi depolama’ şeklinin kötü kokulara, görüntü kirliliğine neden
olduğunu belirtiyor.
Zonguldak Belediye Başkanı Secaattin
Gonca da, Çevre ve Orman Bakanlığı'nın katı atıklarının depolanması ve bertarafı
için başlattığı projeye kentin de dahil edildiğini belirtti. Gonca, proje
kapsamında yer tespiti çalışmalarına başladıklarını da söyledi.
CNN Türk - Hüseyin Yılmaz |
