|
Yıkım kolaylaşıyor
Doğal afetlere karşı riskli binayı sahibi bir ayda yıkmazsa devlet yıkacak.
Hükümet, yapılaşmayı Avrupa Birliği standartlarına yükseltmek için İmar
Kanunu'nu değiştiriyor. Hem kırsal hem de kentsel yapılaşmayı kapsayan kanunun
adı da, yapılaşmadan önceki planlama sürecini de kapsayacağı için Planlama ve
İmar Kanunu olarak değiştiriliyor.
Başbakanlık, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ve ilgili birimler tarafından
hazırlanan 'Planlama ve İmar Kanunu Tasarısı Taslağı', bakanlıklar, belediyeler
ve sivil toplum örgütlerinin görüşüne sunuldu. Taslakta deprem ve diğer doğal
afetlere hazırlık açısından çok tartışılacak düzenlemelere de yer verildi.
Taslağın ana hatları şöyle:
Belediyenin iki yılı var
Belediyeler ve il özel idareleri, doğal veya teknolojik afetlere bağlı sosyal ve
ekonomik zararlar konusunda önlemler hazırlayıp uygulamakla yükümlü adres
olacak.
Bu amaçla 'Risk Yönetim Raporu' hazırlanacak. Rapordaki kararlar, 'Çevre
Düzeni Planı' ve imar planlarıyla uygulamalara esas teşkil edecek. Belediye ve
il özel idareleri yürürlükteki planların Risk Yönetim Raporu'na uygunluklarını
'iki yıl içinde' sağlayacak.
10 gün içinde tebligat
Planlama, imar ve yapı mevzuatına, ilkelerine ve standartlarına aykırı olan ve
bu nedenle afetler karşısında ağır hasar görebileceği belirlenen binalar, mercek
altına alınacak. Zemin ya da yapı nedeniyle bir kısmı ya da tamamı yıkılabilecek
binalarla ilgili teknik rapor bakanlık veya idare encümenlerinde karara
bağlanacak. Bina sahibine de 10 gün içinde tebligat yapılarak can ve mal
güvenliğini tehdit eden bina ya da faaliyeti ortadan kaldırması istenecek.
Masraflar ödetilecek
Eğer bu yapı ve faaliyetler, tebligattan itibaren bir ay içinde bina
sahipleri ya da müteahhitleri tarafından ortadan kaldırılamazsa, bina bir ay
içinde güvenlik güçleri yardımıyla tahliye edilecek, daha sonra yıkılarak enkazı
taşınacak. Masraflar da yüzde 20 fazlası ile yapı sahipleri ve müteahhitlerden
tahsil edilecek.
Kat malikine baypas
Eğer bina için Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, belediye ve il özel idareleri,
'Esaslı tadilat veya güçlendirme yoluyla risk yok edilebilir' kararı verilmişse,
ruhsatlı yapıların sahipleri, tebligat tarihinden itibaren 6 ay içinde
güçlendirme projesini onaylatmak, ruhsata bağlatmak ve bu tarihten itibaren bir
yıl içinde projeleri gerçekleştirmek zorunda olacak.
Kat mülkiyeti bulunan yapılarda, güçlendirme ve esaslı tadilat için hissedar
oluru zorunluluğu bulunmayacak. Bu işlemler ilgilisi tarafından
gerçekleştirilmediği takdirde belediyeler ve il özel idarelerince resen
gerçekleştirilecek.
Ruhsatın da süresi olacak
'Planlama ve İmar Kanunu Tasarısı Taslağı'na göre: 'Yapı ruhsatı süresi', iki
yıllık yapıya başlama süresi de dahil, ruhsat tarihinden itibaren beş yıl
olacak. İlk iki yılda en az subasman seviyesine gelinmemesi veya binanın beş yıl
içinde bitirilmemesi durumunda, ruhsat uzatımı için başvuru yapılacak.
Yapılmazsa verilen ruhsat hükümsüz sayılacak. Ruhsat yenileme müracaatında
bulunulması halinde, ilk ruhsat tarihindeki mevzuat, plan, ruhsat ve ekleri esas
alınarak, beş yılı aşmamak üzere ek süre verilerek yapı ruhsatı yenilenecek.
Ancak, ruhsat harcı yapının tamamı üzerinden hesaplanarak iki kat olarak
uygulanacak.
'Dönüşüm' bölgeleri belirlenecek
Taslak, Tarlabaşı, Süleymaniye gibi kentsel açıdan önemli ancak harap durumdaki
yerler konusunda belediyelere çok geniş bir planlama ve uygulama yetkisi
veriyor. Buna göre Belediyeler ve il özel idareleri, doğal veya teknolojik afet
riskine, kentsel tehlikelere maruz yerlerde, sosyal ve teknik altyapının
niteliksiz olduğu yerlerde, bu sorunları çözmek amacıyla kentsel ve kırsal
dönüşüm bölgeleri belirleyecek. Bu kurumlar, kentsel ve kırsal dönüşüm
bölgelerinde, afet tehlikesine karşı tedbirler almak; doğal ve kültürel
değerleri korumak; yöresel mimariyi desteklemek; yerel kalkınma programlarını
gerçekleştirmek; çöküntü alanlarını canlandırmak; sosyal ve teknik altyapı
yetersizliğini gidermek; çevre kalitesini artırmak; güvenli yapılaşmayı sağlamak
gibi amaçları gerçekleştirmek üzere Dönüşüm Amaçlı İmar Planlarını uygulamakla
yükümlü olacak.
Tüm planlar 'uyumlu' olacak
Tasarıya göre, kentsel ve kırsal yapılaşmada planlama dönemi başlayacak.
Planlar, Ülke Mekânsal Politika Planı, Bölge Planı, Çevre Düzeni Planı, Nâzım
İmar Planı, Uygulama İmar Planı ve Kırsal Yerleşme Planı'ndan oluşacak. Her
plan, yürürlükteki üst planın ilke ve hedeflerine uyacak ve bir alt planı
yönlendirecek. Farklı planlar büyültme veya küçültme yolu ile elde edilemeyecek.
Nâzım imar planı onaylanmadan uygulama imar planı onaylanamayacak. Planlarda,
afet sonrası kullanılmak amacıyla, kamu kuruluşlarına ait taşınmazlardan
başlanmak üzere ihtiyaç duyulan konumda ve miktarda arazi 'rezerv' olarak
belirlenecek. Bu alanların gerekli altyapı hizmetleri ilgili idare tarafından
bir yıl içinde tamamlanacak.
Radikal - Nazif İflazoğlu |
