|
Yıkımlar Başladı,
Agora Gün Yüzüne Çıkıyor
Kent merkezinde dünyanın en büyük
“Antik Agorası” olarak kabul edilen tarihi İzmir Agorası’nda İzmir Büyükşehir
Belediyesi’nin desteğinde yürütülen kazı çalışmalarında önemli mesafeler kat
edilirken, tarihi mekanın çevresindeki metruk yapılar da yıkılmaya başlandı.
Kamulaştırılan 14 binanın yıkımı için
ilk balyozu, Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu ile tarihi Agora’nın
kurulduğu yıllardaki giyim tarzı ile bir tiyatro oyuncusu vurdu. Kocaoğlu, Agora
ve çevresini “Arkeoloji ve Tarih Parkı” haline getirerek kent ile
bütünleşmesini, turizm-ticaret ağırlıklı olarak gelişmesini sağlayacak proje
çerçevesinde yıkımların devam edeceğini söyledi.
Yıkımların başlaması nedeniyle
gerçekleştirilen basın toplantısında, Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nin
tiyatrosu da Aristofanes’in “Barış” isimli oyunundan bir bölüm sundu.
Yıkım için 02.12.2004 ve 04.02.2005
tarihlerinde gerçekleştirilen ihalelerden ilki katılımın olmaması, diğeri ise
teklif sunan tek firmanın aşırı yüksek bedel talep etmesi nedeniyle iptal
edilmişti. 23.02.2005 tarihinde yapılan ihaleyi ise Özbüker Hafriyat Limited
Şirketi kazandı. Şirketle imzalanan sözleşmenin ardından yıkım kararları alınan
14 binanın yıkımına hemen başlandı.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz
Kocaoğlu, "Agora ve Çevresi Koruma, Geliştirme ve Yaşatma Projesi" çerçevesinde
bir yandan İzmir Agorası’nda devam eden kazılara destek verdiklerini, diğer
taraftan da tarihi kalıntılar üzerindeki metruk yapıları yıkarak kazı alanının
genişlemesi önündeki engelleri ortadan kaldırdıklarını söyledi.
Kocaoğlu, “1. Derecede Arkeolojik SİT
bölgesinde bulunan yapıların kamulaştırmaları ve yıkımlar önümüzdeki süreçte de
devam edecek. Böylece, Agora ve çevresinin Arkeoloji ve Tarih Parkı olarak
düzenlenmesinin önü açılacak” dedi.
Agorada yürütülen kazılar ve
kamulaştırmalar için bugüne kadar yaklaşık 3 milyon YTL (3 trilyon TL)
harcadıklarını belirten Kocaoğlu, şöyle konuştu:
"İzmir, bazı araştırmalara göre 5000,
bazı araştırmacılara göre ise 7000 yıllık geçmişe sahip bir kent. Doğal olarak
bu binlerce yıllık geçmiş sürecinde ev sahipliği yaptığı çeşitli uygarlıkların
izlerini taşıyor.
Kentin ilk kurulduğu yer olan Bayraklı
Tepekule höyüğü; ikinci kez doğduğu Kadifekale, kentimize özgü bir ayrıcalık
yaratıyor. Kadifekale eteklerindeki henüz gün yüzüne çıkarılmamış tiyatro ve
stadyumdan başka, Osmanlı döneminin hoşgörülü İzmir'inin kanıtları
sayabileceğimiz camiler, sinagoglar, kiliseler,hanlar, sebil ve şadırvanlar
kentimizin sadece geçmişini değil aynı zamanda geleceğine ait zenginlikleridir.
Kentimizin içinde mücevher gibi duran Roma Devlet Agorası ise ayrı öneme sahip.”
İzmir Agorası dünyada, kent merkezinde
bulunan en büyük agora olarak bilindiğini anımsatan Kocaoğlu, “Bu tarihi yapı,
kentimiz için olduğu kadar, tüm insanlık ve dünya kültürü için de önemli;
korunması ve gelecek kuşaklara taşınması gereken bir tarihi miras. Agoranın
korurun gün yüzüne çıkarılmasını insanlık tarihine bir görevimiz olarak
görüyoruz” dedi.
Ne yazık ki, İzmir Agorası da,
ülkemizin yok olan birçok tarihi ve mimari değerleri gibi, bugüne kadar hak
ettiği ilgiyi görmemiş. İzmir Belediyesi'nin katkılarıyla yapılan 1930 ve
1940'lı yıllardaki kazılar sürdürülememiş.
Agoranın, kentsel miras olarak
insanlığın hizmetine sunumunda, maalesef gerekli özen gösterilmemiş. Bunca
kültürel zenginliğin ortasında "kentsel imge fakirliği" yaşamamıza şaşırmamak
elde değil. İzmir'in tarihsel ve kültüreli zenginliğini, mutlaka kentimizin
geleceği için kullanmalıyız; dünya turizmi ve kültür hareketinin hizmetine
sunmalıyız.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, işte bu
tespitler ışığında, "İzmir Agorası" nın gün ışığına çıkarılmasını sağlayacak
arkeolojik kazı çalışmalarına destek verirken, aynı zamanda kentin geleceğini de
hazırlıyor.
Bölgenin çağdaş bir anlayış ile
düzenlenmesi için hazırlanan proje ve çalışmalar kararlılıkla sürdürülecektir.
Arkeoloji ve Tarih Parkı Olacak
"Agora ve Çevresi Koruma, Geliştirme ve Yaşatma Projesi" çerçevesinde tarihi
Kemeraltı'nın doğusunda kalan 13 hektarlık Agora ve Çevresi Koruma Alanı,
bütünlük içinde İkiçeşmelik ve Eşrefpaşa Caddelerine sınır hale getirilip
"Arkeolojive Tarih Parkı" olarak düzenlenecek. 1. ve 3. derece SİT alanı sayılan
bu bölgedeki kültür varlıklarına yeni işlevler kazandırılacak.
Neler Yapılacak?
"Agora ve Çevresi Koruma, Geliştirme ve Yaşatma Projesi" kapsamında tarihi
kalıntılar üzerindeki binalar yıkılacak. Yapılacak düzenleme ile Agora,
algılanan ve kullanılan bir değere dönüştürülecek. Arkeoloji ve Tarih Parkı
alanında el sanatları sergi ve satış, sanatsal çalışma, turizm danışma ve
rehberlik birimleri oluşturulacak ve açık alan düzenlemeleri yapılacak.Tescilli
sivil mimari örneği yapılara müze, kültür evi, kütüphane, kafeterya gibi kültür
ve turizm amaçlı işlevler kazandırılacak. Agoranın önünde geniş bir park
yapılacak. Agoraya ulaşım kolaylaşacak.
İzmir Büyükşehir Belediyesi |
