|
17 yıl sonra nihayet
Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşar
Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Öztürk, M/V Ulla'nın ardından Sinop ve Samsun'da
depolanan İtalyan zehirli atıklarının üzerine gideceklerini söyledi. Atıkları
Türkiye'den 'mutlaka göndereceklerini' belirten Mustafa Öztürk, 'Ulla, mart
ayında gidiyor, o sorun çözülüyor. Ulla gönderildikten sonra İtalya'dan zehirli
variller sorununun bertarafı ile ilgili gereğini yapmasını isteyeceğiz' dedi.
Türkiye'nin, Basel Anlaşması gereği
Basel Sekreteryası'na İtalya'nın zehirli atık sorununu çözmesini isteme hakkının
bulunduğunu belirten Mustafa Öztürk, şunları söyledi:
'Bu sorun da Ulla'da olduğu gibi
uluslararası ilişkilerle çözülecek. Ulla'nın gönderilmesi Türkiye için örnek bir
uygulama olacak. İtalya'dan bu sorunun bertarafı ile ilgili gereğini yapmasını
isteyeceğiz. Bu konuyu tartışma ortamına taşıyacağız. Biz Basel'e başvurduktan
sonra İtalya, 'Ben Türkiye'ye geleceğim zehirli atık bertaraf tesisi kuracağım'
diye bir öneri getirirse bu da düşünülebilir. Çünkü bizim bertaraf tesislerine
ihtiyacımız var.'
Depoda yer kalmadı
Sinop Çevre Dostları Derneği Başkanı Hale Özen, 17 yıl öncekilerin dışında Sinop
kıyılarına en son 31 Ekim 2004 tarihinde zehir yüklü bir varil daha vurduğunu,
depolarda artık yer kalmadığını söyledi. Denize 3 bin varilin atıldığının
bilindiğini belirten Özen, 'Kıyıya bugüne kadar 450'den fazla varil vurdu.
Bunlardan 267 tanesi Sinop'un Soğuksu Köyü'nde depolanıyor. Ama sayı sürekli
artıyor. Bu variller denizden delik deşik çıkarıldı. Varillerden sıvı akıyor ve
bu variller altı toprak olan bir eski jandarma binasında depolanıyor. Orada sıvı
havuzu oluşmuş durumda, toprak zehirli sıvıyı emiyor. Zaten toprağın zehirli
olduğu Greenpeace tarafından İngiltere'de yaptırılan analizlerde ortaya çıktı.
Ayrıca o deponun altından 13 köyün içme suyu kaynağı geçiyor' dedi.
Köylüler zehirleniyor
Çevre Bakanlığı'nın İtalya'ya karşı basiretli davranmadığını öne süren Hale
Özen, 'Uyanık İtalyanlar bizim tarafa 'Size katı atık entegre tesisi kuralım'
diye öneri getirdiler. Bizimkiler de bu projeye kucak açtılar. 'Önce varillerini
al, tesisi sonra görüşürüz' diyemiyorlar. Köylüler zehirleniyor, kimsenin
umurunda değil. Soğuksu civarında bugün ölümlerin büyük çoğunluğu kanser
nedeniyle meydana geliyor. 13 köyün muhtarı bu varillerin gönderilmesi için
mücadele ediyordu. Bir köyün muhtarı da kanserden öldü' dedi.
Varilleri gemiler bırakmıştı
Zehirli atıklarla dolu 450'den fazla varil 1988 yılında Karadeniz kıyılarına
vurmuştu. Variller, Romanya'ya atık taşıyan İtalyan şirketleri tarafından
Karadeniz'e getirilmişti. Varilleri Romanya'da bertaraf edilecek tesis
bulunmadığı için aynı gemiler tarafından Karadeniz'e atılmıştı. 2000 yılında
Çevre Bakanlığı Karadeniz'e atılan ve o tarihten beri Karadeniz Bölgesi'nde
depolarda tutulan İtalyan toksik atıklarını İzmit'teki İzaydaş Atık Yakma
Tesisi'ne göndermek istemişti. Ancak bu karar başta uluslararası çevre örgütü
Greenpeace olmak üzere çevre örgütleri tarafından engellenmişti. Samsun ve
Sinop'ta depolanan zehirli atık yüklük varillerin İtalya tarafından geri
alınması için köylüler de defalarca eylem yapmıştı.
Bakarsan kıyıdan Ulla çıkmaz sudan
İskenderun Körfezi'nde 2 bin 200 ton toksik atıkla batan M/V Ulla'nın
çıkarılmamasını protesto eden sivil toplum örgütleri miting düzenledi. 24 sivil
toplum örgütünün oluşturduğu 'Ulla Karşıtı Platform' tarafından önceik gün
düzenlenen mitinge yaklaşık bin kişi katıldı. Göstericiler, 'Balık balık yan
gider, Ulla buradan her an gider. Böyle bakarsan kıyıdan, Ulla çıkmaz sudan.
Sermaye Atığı. Ulla İspanya'ya sıra İtalya'da. Bu körfez bu halk satılık değil'
sloganları attı.
Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri Ortak
Sekreteri Okyat Demirkan, Ulla ve atığının çevreye verdiği zararı hafife aldığı
gerekçesiyle Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe'nin korkması gerektiğini ifade
ederek, 'Enerji İhaleleriyle bugün yargılananlar, geçmişte 'Nükleer Santral
istemiyoruz diye gökyüzüne de yazsalar nükleer santral kuracağız' diyorlardı. Ne
oldu, bugün hesap veriyorlar.
Gün gelecek bu hesap da sorulacak' diye
konuştu.
Çevre Mühendisleri Odası Genel Başkanı Cihan Dündar ise 'Mücadele sonuna kadar
götürülmelidir. Türkiye'nin, Avrupa'nın atık çöplüğü olmadığının altı çizilmiş
oldu' dedi. Mersin Kazanlı Belediye Başkanı Kenan Yıldırım da beldesinde krom
artı 6 içeren atığı verdiği mücadele ile geldiği yere göndermeyi başardıklarını
belirtti.
Akşam - Halit Sapmaz, Hülya Ünlü |
