|
Ahlat Selçuklu
Mezarlığı’ndaki binlerce taş ayağa kaldırılacak
Dünyanın
en büyük ‘tarihî Müslüman mezarlığı’ olarak bilinen Ahlat Selçuklu
Mezarlığı’ndaki şahadet taşları ayağa kaldırılıyor.
100 bin metrekare üzerine kurulu ve on
binlerce mezarın bulunduğu Selçuklu Mezarlığı için Kültür ve Turizm Bakanlığı
kolları sıvadı. Mezarlıkta bulunan ve sayısı on binlerle ifade edilen şahadet
taşları tekrar dikilecek. Taşların üzerindeki yazılar günümüz Türkçesine
çevrilecek. Bitlis’te bulunan Selçuklu Mezarlığı 639 yılında Ahlat’ın
Selçuklular tarafından fethedilmesi ile birlikte oluştu. İki kısımdan meydana
gelen tarihî mezarlıkta çoğu şehit olmak üzere 60 bine yakın insanın yattığı
söyleniyor. Halk arasında içinde birçok yatırın da bulunduğu yönünde oluşan
inanç, Selçuklu Mezarlığı’na ayrı bir önem kazandırıyor. Mezarlığın ‘kutsal’
olarak kabul edilmesi aynı zamanda Selçuklu Mezarlığı’nı Moğol istilasından da
korumuş. Ancak geçen zaman içinde mezarlıkların baş ve ayak kısmına
yerleştirilen şahadet taşlarının çoğu toprağa gömülmüş. 1995 yılına kadar
yapılan kazı çalışmalarında mezarlıktaki tarihî eserlerin çıkartılması, mezar
sayısının tespit edilmesi amaçlanmış. Kaynak yetersizliği sebebiyle 1995
yılından bu yana yürütülemeyen çalışmalar Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından
yeniden başlatılıyor. Bakanlık uzmanlarınca hazırlanan ‘kurtarma projesi’nin
önümüzdeki günlerde hayata geçirilmesi planlanıyor. Proje çerçevesinde 60 bin
civarındaki mezarın baş ve ayaklarında bulunan taşlar yeniden ayağa
kaldırılacak. Sandukalar ortaya çıkarılacak. Şahadet taşlarının üzerinde bulunan
yazılar günümüz Türkçesine çevrilecek.
Selçuklu Mezarlığı’ndaki taşların
okunmasının Türkiye’nin inanç turizmine yeni bir boyut kazandıracağını söyleyen
Van Müzesi Müdürü ve Sanat Tarihi Uzmanı Ahmet Mete Tozkoparan, mezarlığın ‘en
büyük Müslüman mezarlığı’ olması dolayısıyla dünyada eşinin bulunmadığını
söyledi. Tozkoparan, taşların üstündeki yazıların, Selçukluların ölümden sonraki
hayat ile ilgili görüşlerini net bir şekilde ortaya koyduğunu anlattı.
Geçtiğimiz günlerde mezarlığı ziyaret
eden Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç da, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın
kendisine yönelik ilk talimatının Selçuklu Mezarlığı’nın restorasyonunun
yapılarak dünya medeniyetlerine tanıtılması olduğunu söylemiş ve “Buralara
sadece kültür ve turizme sahip çıkmak için yönelmiyoruz. Kendi mirasımıza ve
şanlı ecdadımızın geçmişine sahip çıkmak istiyoruz.” demişti.
Zaman - Aslıhan Aydın |