Proje Müellifleri
Özgür Top, Mimar
Kahraman Kartal, Mimar
İskender Hüseyin Kulu, Mimar
Barış Ekmekçi, Peyzaj Yüksek Mimarı

Yardımcı
Emre Yolcu, İç Mim.Öğr.

Konsept
Antalya kent merkezi içinde önemli bir konuma ve işleve sahip proje alanı bir hücre olarak kavramsallaştırılmıştır.

Hücre, yaşamın temel birimidir. Her hücre bir sitoplazma ve çekirdekten meydana gelir. Çekirdeğin içinde ise kromozom adı verilen ipliksi parçalar bulunur. Kromozomlar, molekül yapıları çok iyi bilinen DNA zinciri ile ‘‘histon’’ denilen protein zincirinden oluşur. DNA zincirleri de özgül proteinleri sentezlemekle görevli ‘‘gen’’ adı verilen birimlerden oluşur. Her canlı da trilyonlarca hücreden meydana gelir. Hücreler arasında mükemmel bir uyum ve işbirliği vardır. İnsan vücudundaki bütün hücreler başlangıçta tek bir hücrenin bölünerek çoğalmasıyla meydana gelmiştir. Ve, daha en başından, vücudumuzun şu anki yapısı, şekli, tasarımı ve tüm özellikleriyle ilgili her türlü bilgi bu ilk hücrenin çekirdeğindeki kromozomlarda mevcuttur.

Bu bağlamda temel yaklaşım, parkın kendi içinde kapalı, duvarlarla çevrili, çevresinden izole bir sistem olmaktan çıkarılıp, Antalya yaşamının temel bir birimi (hücresi) ve çevresiyle seçici geçirgen bir zar gibi anlamlandırılmasıdır.

Park ve çevresinin bir bütün olarak ele alınması ve kent merkezinin dönüşümünde önemli bir rol üstlenen yakın çevre proje alanlarıyla eklemlenmesidir. Planlama ve tasarıma ilişkin konsept; kentin fragmanter yapısı içerisinde işlevsel, mekansal ve görsel sürekliliği olan bir kentsel bütün yaratmaktır. Taşıt ulaşımı yanı sıra, yaya ulaşımının öncelikli kriter olarak göz önüne alınması ilke olarak benimsenmiştir. Bu alanların birbirinden kopuk, bağımsız birimler olarak kalmamasında, yaya ulaşımının önemli bir rolü vardır. Bu bağlamda proje alanına yaya ulaşımının daha rahat sağlanabileceği şekilde düzenlenmiş ve kent meydanıyla bütünlük oluşturacak şekilde tasarlanmıştır. Atatürk Parkı ile meydan bağlantısı yaşayan yeşil yaya köprü ile, migros ile park bağlantısı kanyonun üzerinden, Konyaaltı sahili ile seyir tepesinden yapılan yaya köprüsü ile sağlanmıştır. Park içerisinde araçlar sadece servis amaçlı giriş çıkış yapabilmektedir.

Proje alanlarının birbirleriyle ilişkilerinde, rollerin birbirini tamamlaması konusundaki yaklaşım ise, monofonksiyonel alanlar yaratmanın önüne geçmektir. Kurgunun temel ilkesi yılın her mevsimi, günün her saati yaşanabilecek alanlar yaratılmasıdır. Sadece barınma yada sadece ticaret işlevinin yer almadığı; yeşil doku, rekreatif donatılar, iş yerleri, yönetim birimleri ve kamusal alanların birbirine eklemlendiği bir yaşam çevresi oluşturmak temel hedeftir. Mekansal ve zamansal ayrıma gidilmeden bütünleşik, sürekliliği olan mekanlar yaratmak esastır.

Proje alanının düzenlenmesine ilişkin hedef, yeşil dokusuyla; dolu / boş, kapalı / açık, kamusal / özel alanlarıyla; rekreasyon, eğitim, spor, kültür, ticaret gibi donatıları ve çeşitli aktiviteleri ile bir “kent parkı” ve bir “sosyal mekan” yaratmaktır. Bu düzenlemede en önemli ilke, parkın yeşil dokusunun korunmasıdır. Yapı birimleri ve yaya sirkülasyonun tasarımı, bu ilke çerçevesinde ele alınmıştır.

Önemli yaya sirkülasyonu olan Dumlupınar Bulvarı, 100. Yıl Bulvarı, Atatürk Parkı ve Konyaaltı sahili ile parkı bağlayan yollar göz önünde bulundurularak parkı daha geçirgen bir yapıya büründürecek olan kentsel meydan yaya sirkülasyonunun en iyi sağlanması amaçlanarak Dumlupınar Bulvarı’na konumlandırılmıştır. Meydanın bu konumdaki diğer bir önemli etken ise park içerisindeki kot farklılıklarıdır. Park topografyanın sağladığı bu kot farklılıklarından faydalanılarak 3 farklı kotta düzenlenmiştir; Meydan, Yaşam Omurgası (kromozom) ve Gölet - Kanyon

a. Meydan (Toplanma Odağı): Parkın dış mekanla ilişkisini güçlendiren ve toplanma ve dağılma odağı olarak kullanılması amaçlanan bu kotta otobüs durağı, otopark , fıskiyeli havuzlar, büfeler, oturma birimleri, ağaç kasaları düzenlenmiş ve meydan sergi ve fuar alanı olarak kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Kentsel bir simge olarak düşünülen DNA yorumlanmıştır.

Üst meydanı parka bağlayan önemli noktalardan biri olan alt meydan da üst meydanın alt kotunda, yönetim, ticaret, internet kafe, market, otopark çıkışı, tuvalet işlevleri düzenlenmiştir.

b. Yaşam Omurgası (Kromozom): Deniz ve kanyon manzarasına hakim bir noktada kapalı ve yarı açık mekanlarıyla doğal ve görsel geçirgenliğe sahip, kentsel yaşam alanı olarak tasarlanmıştır. Bu yaşam alanında çocuk oyun - eğitim alanı kafeler, sanat atölyeleri, kanyonu gören bakı terasları, yeme içme birimleri, yazlık sinema, su bahçeleri, etkinlik çayırı, restoran, botanik bahçe ile DNA zincirleri kromozomu tamamlamaktadır.

c. Gölet - Kanyon: Bir peyzaj unsuru olarak su, park içerisinde kimi yerde, göğün mavisi üzerine düşen yeşilin gölgelerinin yansıdığı bir ayna - gölet, kimi yerde görsel ve işitsel bir senfoni yaratan su sahnesi olmuştur. Göletin kıyısında akvaryum, amfi - tiyatro, iskeleler, yeme içme birimleri yer almaktadır. Gölet gezi yolu ile kanyona bağlanmaktadır. Kanyonda gezi yolu, sera, hayvan barınakları, yeme içme birimleri ve dağcılık kulübü tasarlanmıştır.

Finansman ve Yönetim Modeli
Yarışma alanı içinde barındırdığı kültürel, ticari aktiviteler, turistik aktiviteler, günübirlik tur aktiviteleri, paralı spor aktiviteleri, akvaryum ve yüksek rant getirecek nitelikli yapılarla beraber bir yap – işlet - devret modeliyle hayata geçirilecek, yatırımcılar tarafından cazip hale getirilecek, tamamen öz sermayesiz ve özelleştirme mantığıyla elde edilecektir. Bunun yanısıra çevre fonlarından faydalanılacaktır. Yap - işlet – devret modeliyle proje alanının bir kısmı özel sektöre açılacak ve tüm finansmanı bu şekilde sağlanacaktır.

Peyzaj Tasarım Kararları
Bir kenti yaşatan en önemli unsurlardan bir tanesi de yeşil sistemlerdir. Kentin nefesi, yaşam damarları olan bu sistemin ya da sistemlerin sürdürülebilirliğinin sağlanması günümüz şehir hayatında şart olmuştur.

Yeşil sisteme dair geniş ölçekli planlama kararları alınırken Antalya’nın bir kıyı kenti olmasının avantajı olarak, yeşil sistemin kıyı boyunca devam etmesine özen gösterilmiştir. Meydan alanı içerisindeki tüm mevcut ağaçlar korunmuştur.

Aynı şekilde kentin içinde yer alan kent ormanları dikkate alınarak bu devamlılık kentin içinde de düşünülmüş kıyı ile de bağlantıları sağlanmıştır. Kentin yeşil dokusunun korunması ve bir çok noktada yeşil devamlılığın sağlanıp sistemler oluşturulması sayesinde kentin genelinde yeşil bir ekolojik koridor oluşturulmuş ve ekolojik süreklilikte sağlanmıştır.

Bitki Örtüsü
Bitki örtüsü meydandan parkın içlerine doğru değişen bir karakter göstermektedir. Meydan ağaçlandırması parkın aksiyel karakterine uygun olarak yapılmış olup yeşil alan içerisinde de devam ederek yönlenme sağlamaktadır. Meydan ve yakın çevresinde yapılan bitkisel düzenlemede kent parkı olgusunu destekleyen bitkisel materyal kullanılmıştır. Alanın içerisinde topografyayla oynanarak tepelerle alana görsel bir zenginlik ve hareket kazandırılmıştır. Diğer bölgelerde ise parkın doğal bitki örtüsü ve endemik bitkiler ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Bitkiler manzarayı kapatmayacak şekilde yerleştirilmiş ve park içerisinde gölge alan yaratacak büyük yapraklı ağaçlar kullanılmıştır. Mevcut bitkiler ise mümkün olabildiğince korunmuş, mümkün olmayan bölgelerde ise park içerisinde uygun yerlere taşınmıştır.

Kanyonun içerisinde yer alan yok olma tehlikesi altında bulunan sulak alan sistemine su sağlanması ve önceden kurutulmuş alanların geriye kazanılması amacıyla politikalar geliştirilmelidir. Hemen hemen bütün sulak alanlar kendilerinden çok uzakta kaynaklanan yer üstü ve yer altı suları ile desteklenirler. Tarım nedeniyle, sulama teminin sulak alandan yapılması taban suyunun azalmasına ve aşırı miktarda kimyasal madde birikimine neden olan yoğun tarımsal etkinlikler kaldırılacak ve sulak alanlar su kıyısı bitkileriyle rehabilite edilecektir.

Antalya Büyükşehir Belediyesi Konyaaltı Doğa ve Kültür Parkı Alanı Mimari ve Çevre Düzenleme Proje Yarışması