Proje Müellifi:
Kumru Alpaydın, Mimar, Anadolu Ü., Ekip Başı

Yardımcılar:
Necdet Beker, Mimar, Osmangazi Ü.
İlke Senli, Öğrenci
Mercan Doğan, Öğrenci
Erhan Coşkun, Hacettepe Ü., Maket

Kente İlişkin Kavramlar
Yarışma Alanının Kent İçindeki Konumu

Yarışma alanı, Kahramanmaraş kentinin merkezinde, kentin önemli bulvarlarının kesişim noktasındadır. Yakın çevresinde önemli kamu yapıları bulunur. Belediye Hizmet Binası, İl Emniyet Müdürlüğü, Sütçü İmam Üniversitesi Kampüsü, Valilik ve Adliye bu yapılardan bazılarıdır. Yani yarışma alanı, kentin fiziksel olarak merkezinde olduğu gibi işlevsel olarak da merkezindedir.

Kentin, planlı gelişimi için kurgulanmış olan üst ölçekli planlamanın ve makro gelişim zincirinin önemli bir parçasıdır.

Çağdaş kent yaşamının gereği olan, yapısal ve işlevsel sürekliliğin merkezinde bulunan bu alan bugünkü haliyle, kent yaşamında işlevsel bir kesintiye ve süreksizliğe işaret etmektedir. Bu alan, kentin merkezinde hem bir işlevsizlik alanı hem de yapılaşmış ya da tasarlanmış kentsel alanda eksiklik yaratmaktadır.

Ayrıca Maraş kenti, tarihi oldukça gerilere uzanan kadim bir kenttir. Tarihin izleri bütün kent içine yayılmıştır. Maraş Kalesi ve kentsel koruma bölgesi kentin çeperlerinde önemli bir landmark yaratır. Kent merkezi çevresindeki önemli referans tarihi alanlara yakınlığı ile merkezin kendisinde ve çeperlerinde kurgulanan, kent belleğindeki izleri modern kent yaşamı içinde yeniden yorumlamaya dayanan örüntünün önemli bir parçasıdır. Yarışma alanı, bu tarihi dokunun eteklerinde, tarihi dokunun Maraş’a kazandırdığı kimlikle biçimlenebilecek mesafededir.

Maraş Terminali ve Stadyum ise, tarihi dokunun aksi yönde, kenti kimliklendiren, iki önemli, çağdaş kullanımdır.

Proje alanı, bu önemli kentsel referansların arasında, kentsel bir ritmin ve tansiyonun, çağdaş olan ile tarihi olan arasında yakalanabileceği bir noktada, kentsel bir gerilimin eşiğindedir.

Alanın kent içindeki konumu kurgulanırken, bu gerilim alanı çıkış noktası olarak alınmış ve kentin giriş kapısından, yani terminalden, stadyumu da içine alarak tarihi dokuya ve ardından maraş kalesine uzanan aks, projenin ana verisi kabul edilmiştir.

Maraş kenti, sert iklim özellikleriyle, yapının ve özellikle dış mekanların kurgulanmasında özel bir duyarlılık gerektirmektedir. Tasarımda, iklimin yaratacağı dış mekan kullanımı zorluklarına karşı geliştirilen tavır, yapının kimliğini de oluşturan arkitektoniklere dönüşmüştür. Dış mekanda hafif konstrüktif elemanlardan imal edilen pavyonlar, genel olarak sergileme işlevini yüklenirler. Aynı yöntemle imal edilen konstrüksiyonlar, bütün yayalaştırma alanı boyunca yayılır ve çeşitli fonksiyonların yarı açık kabuğunu oluştururlar.

Yarışma Alanının Yakın Çevresi İle Değerlendirilmesi
Yarışma alanı; kentin çok önemli iki bulvarının kesişim noktasındadır. Sandalzade ve Ali Sezai Bulvarları’na, hakim biçimde etkiyecek bir başlangıç noktasındadır.

Ayrıca, proje alanının hemen güneyinde hala kullanımda olan bir yerel pazar yeri mevcuttur.
Pazar yerleri tarihte; ticaretin geleneksel biçimde, değiş-tokuş yöntemiyle yapıldığı ilk ticari alanlardır. Bu alanlarda ticaret sergilemeye dayanır. Bu noktadan hareketle, programda istenen geleneksel ve çağdaş, kültürel ve sanatsal sergilemeler, kentten gelen bu referansla birlikte yorumlanmıştır. Projede, pazar yeri, tasarımı biçimleyen kentsel bir kavrama dönüşür. Terminalden başlayıp, maraş kalesiyle son bulan kentsel aks üzerindeki odak noktalarının pompaladığı yaya hareketleriyle beslenir. Pazar yeri de bu yaya jenaratörlerinden biridir.

Ali Sezai Bulvarı, kentin diğer bulvarlarına nispetle yapısal sürekliliği daha çok kesintiye uğramış, mevcut gediklerle işlevsel sürekliliği azalmış bir kentsel arterdir. Bu açıdan tasarımın, Ali Sezai Bulvarı'na etkisi ve koyduğu tavır, bu bulvarın gelişimi açısından son derece önemlidir. Bulvarda eksik yapı yüzeylerinin yarattığı gedikler, yaya hareketini doğrultusundan ve sürekliliğinden saptırmaktadır. Bu yüzden, bulvara ait kararlı, tasarlanmış, güçlü ve imajinatif bir yapı yüzeyinin gerekliliği kaçınılmazdır.

Alanın kuzeyinde, bugün trafiğe açık olan, ancak yaya hareketleri için son derece uygun, maraş kalesi ve tarihi doku yönünde doğrudan bir açılım sağlayan, kentin güçlü bulvarlarının ortasında kalmış alan, sergileme temasının tarihi bir sergilemeye dönmesiyle yayalaştırılmıştır. Yayalaştırmanın bu son noktası, kullanıcıyı maraş tarihi dokusuna ve maraş kalesine yönlendiren bir kentsel odak olarak tasarlanmıştır.

Programın Yorumlanması
Yarışma kapsamında önerilen program, kentin tamamıyla organik ilşkili, merkezi ve bütünleştirici kullanımlara işaret etmektedir. Proje alanının güçlü fonksiyonel merkeziliğinin, tasarımı yönlendirmesiyle alanda yeni bir sosyo-kültürel çekim merkezi yaratılmıştır.

Sergileme teması, tasarımı biçimleyen ana temadır. Tasarımın kentle ve yakın çevresiyle kurduğu ilişki de sergileme (gösterme) kavramıyla biçimlenmiştir.

Tasarım alanı ölçeğinde belirlenen, her üç odak da, temalı bir sergileme fonksiyonu çevresinde yorumlanır.

Mevcut pazar yeri, ticari bir sergileme alanı olarak yorumlanmıştır. Hemen önündeki yayalaştırılmış alan, panayır alanı olarak tanımlanmış ve projenin ilk odağı, ticari serileme olarak belirlenmiştir.

Tasarım alanı, sergi park temasıyla tasarlanmış, bütün alan kentsel ölçekte bir gösteren olarak, kentliye tutulan bir ayna gibi yorumlanmıştır. Kentlinin kendini gerçekleyebileceği fonksiyonların bir araya geldiği bu alan, kentsel üretimlerin sergileneceği pek çok sergiyi, organize peysaj alanlarının içinde yorumlar.

Alanın, dönüşebilen, dinamik, herkesin kolaylıkla kullanabileceği ancak; niteliksiz işlevlerin alanı istilasına izin vermeden, kültürel ve sosyal, çağdaş kentliyi anlatan bir kimlikle donatılması hedeflenmiştir.

Tasarımı biçimleyen sergi temalı yayalaştırma, yüz yüze ilişkileri zorunlu kılacak biçimde ölçeklendirilmiştir. Alanda önerilen bütün işlevler bu ana arter üzerinden yaya hareketleriyle beslenir. Dolayısıyla; kentliye ait geri bildirimlerin; ritmin, dengenin ve tansiyonun ölçülebileceği gösterge bu ana arterdir.

Kent merkezleri, dönemsel belirişine bağlı olarak farklı adlar almakla beraber, işlevleri hep aynıdır: insanı, birey olarak insan konumuna ek olarak, kentli olarak insan konumuna yükseltmek! Dolayısıyla tasarımda, atölyelerin, gösteri alanlarının ve sergileme alanlarının biçimlenişi çok önemlidir. Kentlinin kendini gerçekleyeceği, dolayısıyla tasarlanan merkeze aidiyet göstereceği alanlar öncelikli olarak bu alanlardır.

Yeme içme alanları ve küçük satışlar, yapısal ve rekreatif olarak iki biçimde yorumlanmışlardır. Kent merkezini tanımlayan ana yapının içinde ve bütün yayalaştırma boyunca yer alan hafif ve yarı kapalı kentsel elemanların içinde yer alırlar.

Tasarıma İlişkin Kavramlar
Sergi Park
Kültür park ve kent merkezi kavramlarının ortak bir tema çerçevesinde, çok fonksiyonlu, yeşille iç içe, kentle organik ilişkili olarak yorumlanmasıyla ortaya çıkmış, fonksiyon ve mekanı aynı anda tanımlama amacı taşıyan tasarıma özgü bir kullanımdır. Lineer ve akışkan bir dış mekanı tanımlar.

Alanda bulunan kot farkları, tasarımın dilini oluşturan, asal geometrik ve basit formların birbirine göre kotlanmasıyla, sergi park içinde bütün alana yayılmıştır.

Sergi Geçit
Alanın, Ali Sezai Bulvarı’na çephesini oluşturur. Bulvarda eksikliği görülen tasarlanmış ve kararlı yapı yüzeyini ve yayaların bulvardan içeriye, yayalaştırılmış alana çekilmesini sağlar. Yapı-yeşil hiyerarşisinin başlangıcını oluşturur. Tasarlanan merkez, sergi geçiti yapısıyla başlar ve yeşile doğru parçalanarak, sergi park içinde küçük, yarı açık dış mekan örtülerine evrilerek kaybolur.

Merkezin Yakın Çevresine Etkilerinin Değerlendirilmesi
Tasarlanan merkez, kent içinde bir kavşak noktası, kentin tarihi yüzüyle, çağdaş yüzünü birleştiren, birbirine ulaştıran bir bağlaç niteliğindedir.

Kentin merkezinden, tarihi kentsel alanlara açılım sağlar. Ayrıca bu açılımın başlangıç noktasında yer alan tarihi sergilemelerle, maraş kentinin tarihi alanlarının görülmesini de kentsel bir senaryoya bağlar.

Ali Sezai Bulvarı’na koyduğu, kararlı, tasarlanmış ve fonksiyonel yüzeyle, bulvardaki yüzey sürekliliğini güçlendirir. Bulvarın gelişimine katkı sağlar.

Tasarımın Yapı Ölçeğinde Değerlendirilmesi
Tasarım, Ali Sezai Bulvarına konulan güçlü bir yapı yüzeyinin, sergi park yayalaştırmasına ve yeşil alana doğru parçalanarak evrilmesi olarak tanımlanır.

Panayır alanından, tasarım alanına uzanan aks, alanda, +534.0 (±0.00) kotunda çökük bir meydana dönüşür. Sergi ve seminer salonlarına, atölyelere, kafelere ve yarı açık eylem alanlarına bu kottan ulaşılır.

Yaya aksı bir üst düzlemde, +537.0 kotuna ulaşır. Bu kot bir toplanma alanıyla yapıyla buluşur. Bu kotta, Ali Sezai Bulvarı yönünde, yapı ticari alanları içerir. Ticari alanlar hem yaya aksından hem de Ali Sezai Bulvarı’ndan beslenir. Bu sayede Ali Sezai Bulvarı’nda var olan ve giderek gelişmesi öngörülen ticari fonksiyon, tasarım alanı içinde de kesintiye uğramamış olur. Atölyeler, sergi geçitini besleyecek şekilde bu kotta da devam eder.

+541.0 kotunda yapı yeme içme alanlarını ve atölyeleri içerir .

Yapının 100 araçlık kapalı otoparı ve teknik merkezi içeren, Ali Sezai Bulvarı’ndan giriş alan bir de bodrum katı vardır.

Konsept
- Kentin iki ucundaki, iki önemli referansın [maraş kalesi ve maraş terminali], birbiriyle ilişkisini kuracak, yeni bir kentsel düzlem yaratmak.

- Kentin önemli landmarklarının, kentsel bir öyküyle ilişkilendirilmesi ve bunun gerçekçi fonksiyonlara dönüştürülmesi.

- Kent fiziki merkezinde yer alan tasarımın, kentin bütününe ait bir tavır geliştirmesi. Bu yolla tasarımın özgünlüğünün ve yerine aitliğinin pekiştirilmesi.

- Sergileme teması çerçevesinde, alanın yakın çevresiyle gerçekçi fonksiyonel bağlar kurulması.

- Panayır alanı, sergi park, tarihi sergileme odağı gibi arkitektoniklerle, kentsel bağlar ve landmarklar yaratılması.

- Kentin çeşitli noktalarından alana ulaşan yaya hareketlerinin, lineer ve akışkan mekansal hareketlerle, kentin önemli referans alanlarını besleyecek şekilde yönlendirilmesi.

YorumlarYorum Sayısı: Henüz hiç yorum yapılmamışBütün yorumları forumda okuyun!
Bütün yorumları forumda okuyun!