Yazar: Sema-Murat Soygenis
Yayın Evi: Birsen Yayınevi
Dil: Türkçe - İngilizce
Sayfa Sayısı: 256
Boyut: 27 cm x 19,5 cm
Tarih: 2003
Yer: İstanbul
ISBN: 975-511-328-2

Eve gelip kitabı şöyle bir karıştırınca ikinci sürprizle karşılaştım. Bu genç mimarlar mimarlığın hem uygulamasına hem de kuramına ilişkin çalışmalarını bir araya getiriyorlardı. Uygulamacı mimarların genellikle kuramsal konulara fazla eğilemediğini, kuramsal konular üstünde çalısanların da uygulama sorunlarından uzaklaştıkları düşünülürse, bu da olumlu bir gelişmeydi. Soygenişler bu ikisini birbirinin ayrılmaz iki parçası gibi görüp ele almışlar, kitapları da öyle hazırlanmıştı.

Zamanla sürprizlerin sayısı çoğaldı. Birinci Yıldız Mimarlık Buluşmasında kitabın yazarlarından biri olan Murat Soygeniş'le tanıştım. Büyük bir alçak gönüllülükle böyle bir toplantının başarıyla gerçekleştirilmesi için koşuşturuyordu. Ne küçük dağları ben yarattım havalı bir uygulamacı, ne de yanına yanaşılamayan bir akademisyen görüntüsü içindeydi. Sabırla eleştirileri dinliyor, daha ileride daha iyi organizasyonlar yapılacağını, bunun bir ilk deneme olduğunu anlatmaya calışıyordu.

Aradan bir süre daha geçti. Zaman zaman olduğu gibi, Kıbrıs'da çalışmakta olduğum üniversitede bir kitap sergisi açıldı. Yerli yabancı kitaplar ya indirimli ya da taksitle satılıyordu. Ben de dolaşırken "Yapı 2" diye bir kitap gördüm. Sedat Hakkı Eldem'in aynı adı taşıyan kitabını biliyordum, önce onun yeni baskısı sandım. Ama içine bakınca onu da Murat Soygeniş'in hazırlamış olduğunu öğrendim. Yayınevi Sedat Hakkı Bey'in kitabındaki eksiklikleri tamamlayacak, orada ele alınmayan kimi konuları da kapsayacak bir kitap daha yayınlamaya karar vermiş, o da bu işi üstlenmiş. Büyük ustanın anısına bir gönül borcu olarak da ilk kitabın formatını korumaya karar vermişler, yalnızca onun bir tür devamı olduğunu anlatmak amacıyla adında küçük bir değişiklik yapmışlar.

Son sürpriz ise kısa bir süre önce hazırlanan bu yeni bir kitaba bir sunuş yazısı yazıp yazamayacağımın sorulması oldu. Böyle şeylere alışık olmadığım için hem şaşırdım, hem de hoşuma gitti. Onların böyle bir şeye gereksinimleri olmadığını biliyorum ama böylesine çalışkan ve üretken uğraşdaşlarıma destek vermem gerektiğini düşündüm. Yapabilir miyim, yapamaz mıyım demeden kabul ettim.

Soygenişler'in ikinci kitabı da, birincisi gibi, onların belli bir dönem içinde yaptıkları çalışmalardan oluşuyor. Yalnız burada uygulama alanındaki çalışmalarına ağırlık vermişler, yani daha çok tasarımlarını ve uygulamalarım bir araya getirmişler. Mimarlığın ne olduğu, nasıl olması gerektiğine ilişkin kuramsal düşüncelerine ilk kitaplarındaki kadar çok yer ayırmamışlar. Belki ürettikleri yapılar ve tasarımlar mimarların düşüncelerini yansıtmaya yeter diyerek bu tür çalışmalarını başka bir biçimde bir araya getirmeyi düşünmüşlerdir. Yazılı anlatımlar tasarımların daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak ölçüde kullanılmış.
İlk kitaplarıyla karşılaştırıldığında hızlarını hiç kesmedikleri görülüyor. Aynı üretkenlikle sürdürdükleri çalışmalarını bu kitaplarında da bulmak olası. Üstünde çalıştıkları konuların çeşitliligi ise mimarlığa adımını yeni atmaya başlayanlardan oldukça deneyimli olanlara kadar geniş bir kesimin ilgisini çekecek nitelikte. Bunu çalışmaların sunuluşunda da gözlemek olası. Elle çizilivermiş bir anafikir Eskizinden bilgisayarla hazırlanmış ayrıltılı görünüşlere kadar çeşitli anlatım olanaklarından yararlanıyorlar. Bu da kitabı tekdüze olmaktan çıkarıyor, okumayı, izlemeyi keyifli bir biçime sokuyor.

Soygenişler'in tasarımları masa gibi eşyalardan kent düzenlemelerine kadar geniş bir yelpaze çiziyor. Biçimsel dilleri ise yalın, amaçlarına ulaşmak için dolaylı yollar seçmiyorlar. Bu yaklaşım da onları açık-seçik sonuçlara götürüyor. Çağdaş ama zamanına bağlı olmayan bir mimarlık anlayışlarının olduğu gözleniyor. Buna ulaşmak titiz araştırmalara dayanıyor, tutumlu ayrıntı çözümlerinin geliştirilmesini gerektiriyor. Onlar da öyle yapmışlar. Böylece kolay okunabilir bir mimarlık diline ulaşıyorlar.

Çağdaş Türk Mimarlığı denince çoğu kimsenin dudak kıvırdığı, hatta böyle bir şey de var mı, dediğini biliyorum. Elimden geldiğince bunun yanlış olduğunu anlatmaya çalışıyorum. Mimarlığımızın çağdaş bir düzeye gelebilmesi için her kuşağm olumlu bir katkısı var, her dönemde yüz akı sayılacak yapıtlar oluşturuluyor. Soygenişler'in çalışmaları da bu düşüncemi doğrulayan nitelikte, kitapları savımı destekliyor. Bundan sonra "Genç Kuşak Türk Mimarları" dendiği zaman onları yok saymak kolay olmayacak. Rahatlıkla onlardan daha başarılı çalışmalar bekleyebileceğimizi, onların da bu beklentiyi boşa çıkarmayacağını söyleyebilirim.
Üstün Alsaç