|
Ortadoğu ve Balkanlar’daki Osmanlı
eserlerinin envanteri dahi yok
Osmanlı Devleti’nin Ortadoğu ve Balkanlar coğrafyasında bıraktığı kültürel
miras, Suudi Arabistan yönetiminin Medine’de ki Ecyad Kalesi’ni yıkmasıyla
yeniden gündeme geldi.
Ortadoğu ve Balkanlardaki geniş bir coğrafya üzerinde kurulu bulanan tüm
eserleri aynı kader bekliyor. Eğer gerekli tedbirler alınmazsa Suriye’de
bulunan ve Türk toprağı sayılan Caber Kalesi, Kudüs’ün Sultan Süleyman
tarafından yapılan surları, Romanya’nın başkenti Bükreş’te bulunan Türk
Şehitliği, 4. Murat’ın Kosova’daki Türbesi ve daha birçok Türk mirası
benzer tehlikeler altında. Tarihçilere göre bölgedeki Osmanlı mirası
eserlerin bir an önce geniş bir envanterinin çıkarılması gerekiyor.
Kuruluşunun ilk yıllarında Osmanlı döneminden kalan sayısız eserlere
karşı oldukça ilgisiz kalan Türkiye Cumhuriyeti’nin elinde Türk eserleri
konusunda bir envanter dahi bulunmuyor. Marmara Üniversitesi Tarih Bölümünden
Doç. Dr. Haluk Dursun envanter eksikliğinin büyük bir kusur olduğunu
belirterek, bu bölgelerdeki Türk eserlerinin, bulundukları ülkenin yönetiminin
insafına terk edildiğini kaydetti. Dursun, SSCB’nin yıkıldığı 1990’lı
yıllara kadar Balkanlar’daki Türk eserlerinin, büyük ölçüde tahrip
edildiğini söyledi. Bölge halkının Müslüman olması nedeniyle Ortadoğu’daki
eserlerin daha fazla muhafaza edildiğini belirten Dursun, Ecyad Kalesi gibi
kimi eserlerin ise kompleksli yöneticilerin kurbanı olduğu görüşünde.
Fırat Üniversitesi Öğretim Üyesi Porf. Dr. Mustafa Öztürk de,
Balkanlar ve Ortadoğu’daki Osmanlı eserlerinin bir kayıt altına alınmasının
çok önemli olduğuna işaret etti. Öztürk, Osmanlı'nın eserlerine sahip çıkılmamasını,
‘devletin genel yaklaşımı’na bağladı. Öztürk’e göre eserlerin
korunmasında UNESCO gibi uluslararası mekanizmaların harekete geçirilmesi
gerekiyor.
Zaman
|
