|
Haydarpaşa Limanı için deprem
uyarısı
Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) İnşaat Fakültesi İnşaat Mühendisliği
Bölüm Başkanı Prof. Dr. Yalçın Yüksel, Haydarpaşa Limanı’nın olası
bir depremde büyük zarar görebileceğini bildirdi.
Prof. Dr. Yüksel, İstanbul’a denizden yapılacak yardımlar için “tek
önemli kapı” olarak nitelendirdiği Haydarpaşa Limanı’nın, olası büyük
depremde hasar görebileceğini ve maddi hasarın da işletme kayıpları hariç
100 milyon dolar olacağını öne sürdü.
Prof. Dr. Yüksel, YTÜ öncülüğünde Ulaştırma Bakanlığı DLH Genel Müdürlüğü,
İstanbul Üniversitesi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi ve bazı özel şirketlerin
uzmanlarıyla “Doğu Marmara Depreminin Deniz Yapıları ve Kıyı Alanları
Üzerindeki Etkileri” başlıklı 3 rapor hazırlayarak ilgililere sunduklarını
söyledi.
“17 AĞUSTOS’UN ETKİLERİNİ İNCELEDİK”
17 Ağustos 1999’da meydana gelen depremin kıyı yapıları üzerinde büyük
hasar oluşturduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yüksel, bunun da önemli ekonomik
kayıplara neden olduğunu anlattı.
Depremin ardından Körfez bölgesindeki birçok yapıyı incelediklerini
anlatan Prof. Dr. Yüksel, bu çalışmalarla ilgili şu bilgileri verdi:
“Petrol Ofisi, Shell Derince, Koruma Tarım İskeleleri ile UM Denizcilik
Liman Tesisleri’nde, işletmenin tamamen durduğu ağır hasar meydana gelmişti.
TÜPRAŞ, Gölcük Tersane Kıyı Tesisleri, Derince Limanı, Transtürk İskelesi,
Aksa İskele ve Çınarcık Balıkçı Barınağı’nda orta, Tuzla Tersane
Limanı, Eskihisar Feribot İskelesi, İzmit Yat Limanı, Karamürsel Ereğli ve
Esenköy Balıkçı Barınakları’nda da az hasar tespit ettik.
Yapı tesisleri için, yürürlükteki Deprem Yönetmeliği dikkate alınarak güçlendirme
projelerinin hazırlattırılarak uygulanması gerekmektedir. Ancak kıyı yapılarının
güçlendirilmesine yönelik yapılacak çalışmalarda ve yeni planlamalarda, yürürlükteki
Deprem Yönetmeliği’ne uyumlu tasarım kriterlerinin nasıl olması gerektiği
konusunda belirsizlik var.”
“GÜÇLENDİRME ÇALIŞMASI YAPILMALI”
Prof. Dr. Yüksel, denizyolunun İstanbul için taşıdığı öneme de işaret
ederek, “Olası büyük deprem sonrası şehre yapılacak yardım ve müdahaleler
için, kara ve demiryollarının hasar görme ihtimali göz önüne alındığında,
denizden yapılacak yardımın İstanbul için en büyük şans olacağı düşünülmelidir”
dedi.
Bu konuda “tek önemli kapı”nın Haydarpaşa Limanı olduğunu belirten
Prof. Dr. Yüksel, “Liman tesislerinin projelendirilmesinde yanlış sistem seçimi,
inşa sırasında da teknik şartname ve yönetmeliklere uyulmaması nedeniyle
stratejik bir altyapı tesisi olan Haydarpaşa Limanı, depremde hasar görerek
işlevini yerine getiremeyebilir” diye konuştu. Prof. Dr. Yalçın Yüksel,
Haydarpaşa Limanı’nın, 17 Ağustos depreminde büyük zarar gören Derince
Limanı ile benzer özellikler taşıdığını kaydederek, şunları söyledi:
“Haydarpaşa Limanı’nda, olası büyük depremde oluşacak teçhizat,
ekipman ve tesislerdeki maddi hasarın tutarı, işletme kayıpları hariç 100
milyon dolardır.
Limanlarda deprem hasarları nedeniyle ortaya çıkan işletme kayıpları,
sadece ulusal değil aynı zamanda uluslararası ekonomik zararın doğmasına
neden oluyor.
Japonya’nın Kobe kentinde, 1995 yılında meydana gelen depremin Kobe Limanı’nda
yarattığı hasar ve işletme kayıpları 5.5 milyar dolardır. Sadece birinci
yılda dolaylı neden olduğu ekonomik kaybın ise 6 milyar dolar olduğu tahmin
edilmiştir.
Haydarpaşa Limanı’nda kesinlikle güçlendirme çalışması yapılmalıdır.”
RAPORLAR
Bu arada, söz konusu 3 raporda, “Haydarpaşa Limanı’nın altyapısındaki
risk faktörleri dikkate alınarak beklenebilecek hasarlar ve nedenleri” özetle
şöyle sıralanıyor: “Haydarpaşa Limanı konteyner terminali rıhtım arkası
dolgu alanında kullanılan kum dolgu malzemesi, olası depremde liman için en
büyük riski oluşturmaktadır.
Konteyner terminal sahasında kullanılan dolgu malzemesinin cinsi ve niteliğinden
dolayı, depolama sahalarında büyük ölçekli düşey deformasyonlar
beklenmelidir. Bu deformasyonlar sonucu saha kaplamasında, rıhtım hatlarına
paralel çatlak ve yarılmalar ile kabarmalar olabilir.
Saha kaplamasında meydana gelecek hasara paralel olarak, gerek parça eşya,
gerekse konteyner terminali sahasında depremden sonra elektrik, su ve saha
drenaj sistemi, tamamen hasar görerek devre dışı kalabilir.
Vinç ayaklarının bazıları raydan çıkabileceği gibi, bazı vinçlerin
devrilmesi beklenmelidir. Deprem sırasında sıvılaşma riski çok yüksek
olan konteyner terminal sahası üzerinde yer alan trafo binalarının zarar görerek,
içindeki ekipmanları ile birlikte işletme dışı kalabileceği ihtimal
dahilindedir.
Gerek parça eşya terminalindeki rıhtımlar ve gerekse konteyner terminali rıhtımlarında,
rıhtım hatlarının birleşim noktalarında blok yerleştirilmesindeki özellik
nedeniyle deprem sırasında blokların kendilerinin etkilenmesi ve diğer
blokları fazlaca etkilemeleri söz konusudur.
Limanda yapılacak detaylı etüt çalışmalarından sonra restorasyona başlanmalı,
ayrıca sismik performansı yüksek yanaşma yapıları planlanarak hayata geçirilmelidir.”
NTVMSNBC
|
