|
‘Türkiye Arkeolojik Tahribat
Raporu 2002’ açıklandı
Türkiye Arkeolojik
Yerleşmeleri (TAY) Projesi kapsamında İç Anadolu Bölgesi’ndeki arkeolojik
yerleşim yerlerinin ele alındığı keşif gezisi sonucunda hazırlanan ‘Türkiye
Arkeolojik Tahribat Raporu 2002’ açıklandı.
3 yıldan bu yana sürdürdükleri TAY araştırma gezilerinde şimdiye kadar
Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin ardından geçen yıl
da İç Anadolu Bölgesi ele alındı. Bu çalışmalarda şimdiye kadar bin 459
yerleşmenin incelendi ve bunların bin 317’sinde tahribatın saptandığını
bildirdi. Gelecek yıl ise Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgesi taranacak.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) Lokali’nde düzenlenen basın toplantısında
TAY Proje Koordinatörü Oğuz Tanındı tarafından açıklanan raporun, bu yıl
Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, ilgili Bakanlıklar, Jandarma Genel
Komutanlığı, üniversiteler ile Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu ve
UNESCO’nun da aralarında bulunduğu toplam 515 kurum ve kuruluşa gönderildiği
belirtildi.
Tanındı, yaptığı konuşmada, çeşitli üniversitelerden ve üniversite
dışı insanların biraraya geldiği bağımsız bir ekip olarak Türkiye’nin
arkeolojik yerleşmelerinin envanterini çıkarttıkları çalışmanın 10. yılına
girdiğini belirterek, bu çalışmalarını 2 yıldan bu yana da kurdukları
‘Tarih Arkeoloji Sanat ve Kültür Mirasını Koruma Vakfı’ (TASK) çatısı
altında sürdürdüklerini kaydetti.
3 Yıllık Keşif Çalışması
3 yıldan bu yana sürdürdükleri TAY araştırma gezilerinde şimdiye kadar
Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin ardından geçen yıl
da İç Anadolu Bölgesi’nin ele alındığını anlatan Tanındı, bu çalışmalarda
şimdiye kadar bin 459 yerleşmenin incelendiğini ve bunların bin 317’sinde
tahribatın saptandığını bildirdi. Tanındı, 58 bin 298 kilometre yol
katederek gerçekleştirdikleri çalışmada gözlemledikleri tahribatı 7 bin
664 dia, 12 bin 467 dijital fotoğraf ve 153 saatlik filmle belgelediklerini söyledi.
Gelecek yıl ise Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgesinin taranacağını dile
getiren Tanındı, elde ettikleri verileri ‘www.tayproject.org’ web
sitesinde yayınladıklarını anlattı.
Tanındı, sitede 6 bin 500 yerleşim yerinin fotoğrafının ve bunlarla
ilgili tahribat raporunun yer aldığını belirterek, amaçlarının arkeolojik
yerleşmelerle ilgili eksiksiz bir veri tabanı oluşturup, bu bilgileri
kamuoyuna açmak olduğunu söyledi. “Türkiye’nin gelişmesinin
engellenmemesi ancak kültür ve tabiat varlıklarının da korunması” düşüncesine
sahip olduklarını ifade eden Tanındı, “Bunun için neyin nerede olduğu
bilinmeli, tahribatı belirlenmeli ve koruma altına alınmalı” diye konuştu.
Tanındı, İlk Tunç Çağı’na kadar olan döneme ait yerleşimlerin
taranmasının tamamlanmasının ardından sonraki dönemlere ait yerleşim ve
eserlerin de başka ekiplerce araştırılacağını, bu çalışmaları yürütmek
için parasal desteğe ihtiyaçlarının bulunduğunu kaydetti.
Tahribatın Boyutu
Türkiye’deki tahribatı “çok korkunç” diye değerlendiren Tanındı,
“Türkiye’deki arkeolojik tahribat yoğun, yaygın ve sürekli. Bölgesel ya
da belirli yerleşmelere yönelik değil. Biz burada konuşurken bile en azından
10-15 höyük bir greyderin, bir definecinin kepçesi, kazması altında yok
oluyor” dedi. Daha sonra dia gösterisi eşliğinde Oğuz Tanındı tarafından
özetlenen raporda, Haziran-Ekim 2002 döneminde gerçekleştirilen çalışmada
TAY ekibinin İç Anadolu Bölgesi’nde 20 bin 27 kilometre yol yaptığı ve
515 yerleşim yerinin tarandığı belirtildi. Rapora göre, bu yerlerden
439’undaki tahribat belgelendi.
Bu tahribatların 149’u tarım, 83’ü yapılaşma, 83’ü definecilik ve
kaçak kazı, 55’i define ve tarım, 22’si tarım ve yapılaşma, 17’si
define ve yapılaşma, 15’i yol, 12’si doğal, 2’si maden ve ocak, 1’i
de baraj yapımından kaynaklandı.
NTVMSNBC
|