|
Vakıflar mülklerini alamadı
Türkiye'deki
azınlık cemaatleri, mal edinme hakkını 1936 yılındaki beyannameyle
kaybetmişti. Cemaat vakıflarının 1819 mülk edinme başvurusundan 440'ı
onaylandı.
Tasarrufları altındaki mülklerine tapu kaydı alabilmek için İstanbul
Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne başvuran cemaat vakıflarının büyük çoğunluğu
umduklarını bulamadı. Toplam 1819 başvurudan 226'sı değerlendirmeye alınmazken,
574 başvuru, 'ilgili mülkler tapu kayıtlarında bir başkasına ait olduğu'
gerekçesiyle reddedildi. 579 başvuru ise 'belgeler eksik olduğu' gerekçesiyle
geri çevrildi. Çoğu, tapu kaydı zaten vakıflara ait olan mülklere ilişkin
440 başvuru onaylandı.
'AB Uyum Yasaları' kapsamında değiştirilen '2762 sayılı Vakıflar
Kanunu'na ilişkin çıkarılan, 'Cemaat vakıflarının tasarrufları altındaki
mülklerini tescil etmeleri'yle ilgili yönetmelik gereğince, 100'ü aşkın azınlık
vakfı, İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne başvurdu. Yasal değişikliğin
yapıldığı '9 Ağustos 2002'den önce 'satın alma, vasiyet ya da bağış'
yoluyla vakıfların tasarrufuna giren mülklerle ilgili olarak, toplam '1819'
başvuru yapıldı.
Bunlardan, tamamı Rum vakıflarına ait 226 başvuru, 'ilgili yönetmelikte
yayımlanan başvurabilecekler listesi'nde adı geçmeyen vakıflarca yapıldığı
gerekçesiyle dikkate alınmadı.
Eksik belgeye iki ay süre
Ankara'daki Vakıflar Meclisi'nde incelenen '1593' başvurudan 574'ü
reddedildi. Bunlardan 302'sinin Rum, 232' sinin Ermeni, 13'ünün Musevi vakıflarına,
27'sinin de Bağımsız Türk Ortodoks Kilisesi Vakfı'na ait olduğu öğrenildi.
Buna gerekçe olarak, 'ilgili mülkün tapuda kamu, özel hukuk, tüzel ve gerçek
kişilere ait olduğu' gösterildi. 579 başvuru da, 'belgeler eksik olduğu'
gerekçesi ve 'iki ay içerisinde yeniden başvurmaları' kaydıyla geri gönderildi.
Tapulu mallar tescillendi
Buna karşılık, 408'i Rum, 26'sı Ermeni ve dördü Musevi ve ikisi
Bulgar-Ortodoks vakıflarına ait olmak üzere; 440 mülkle ilgili başvuru
onaylandı. Bunlardan tamamına yakını, 'ilgili mülkler tapuda kendi adlarına
kayıtlı olduğu' için olumlu yanıt aldı. Böylece, azınlık vakıflarının
tapulu mülklerinin kendilerine ait olduğu 'yeniden' tescillendi.
Erenerol'un vakfına da ret
Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne başvuran vakıflar arasında, ilgili yasa değişikliği
tartışıldığı sırada 'milliyetçi' bir tutum takınan, Sevgi Erenerol yönetimindeki
Bağımsız Türk Ortodoks Kilisesi de var. Vakfın 29 başvurusundan 27'si
reddedilirken, ikisi de belgeleri eksik olduğu gerekçesiyle geri gönderildi.
1936 Beyannamesi'nde yer alan mülklerini tescil ettirebilmek için başvuruda
bulunduklarını belirten Erenerol, "Beyanname dışı mülkler için
beyanda bulunmadık. Bunlar da reddedildi. Sonuç, normal. Devlet ne gerekiyorsa
öyle hareket ediyordur. Hakkım varsa, verir" dedi. AİHM'ye başvurmak
gibi niyetlerinin olmadığını söyleyen Erenerol, "Ben Türkiye
Cumhuriyeti'ni tanırım. Memleket kaçmıyor ya! Benim mallarım da bu
memlekette olduğuna göre, daha vaktimiz var" diye konuştu.
'Dava açacağız'
Ermeni cemaati avukatlarından Luis Bakar, başvuruların hiçbir kriter gözeltilmeden
yanıtlandığını ileri sürerek, şunları söyledi:
"Vasiyet ya da bağış yoluyla vakfın tasarrufuna giren mülkleri, 'Bu
başkasının üzerine kayıtlıdır' diye reddetmişler. Evet, zaten başkasının
adına kayıtlı olan malı vakfın adına tescil ettirmek için başvurmuştuk.
Böyle yanıt mı olur? Bölge müdürlüğü aleyhine dava açmayı düşünüyoruz."
İstanbul'da Rumca yayımlanan İHO Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Andrea
Rumbopulos da, başvuru yapan vakıflara verilen yanıtların dayanaksız olduğunu
savunarak, şöyle konuştu:
"Böyle olacağı, yönetmelik çıktığında belliydi. Bu yüzden iki
üç kez değiştirildi. Türkiye'de hukuki yollar tükenirse AİHM'ye gideceğiz.
Cemaatimiz 1970'lerden beri mallarını kaybediyor. Bakın, Fener Rum
Patrikhanesi tüzelkişilik olarak kabul edilmediği için başvuruları doğrudan
reddedildi. İşi burada çözmek isterdik, ama olmuyor."
'O mallar başkasının'
İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü yetkilileri ise başvuruların, tapu
kayıtlarında kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerçek kişilere ait olduğu için
reddedildiğini belirterek, şu açıklamayı yaptı:
"Tapuda başka bir kurum, kuruluş ya da kimseye ait olan malı bir vakfın
tasarrufuna nasıl verelim. Ayrıca, vasiyet ya da bağış yoluyla edinildiği
ileri sürülen başvurularda da yeterli belge gösterilmedi. Yalnızca, 'Bu mülk
bizimdir' deniyor. Biz de, 'Eksik belgeleri tamamlayın' dedik. Ancak, vakıfların
adına tescilli görülenlerin tamamını kabul ettik. Nihai kararı da, Vakıflar
Meclisi verdi."
Radikal
|
