|
İTÜ 'tsunami'yi 'havuza yatırdı'
 İstanbul'da beklenen depremin dev
dalgalar yaratma ihtimali ve hasarı, dev bir akvaryumda araştırılıyor...
Bilim adamları, beklenen İstanbul depreminin 'tsunami' yani dev dalgalar
yaratacağını da iddia edince, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) duruma
el koydu.
Şimdi İTÜ'lü bilim adamları, üniversite tesislerinde kurulan dev bir
akvaryumda yıkıcı deniz dalgalarının neden olacağı tahribatı araştırıyor.
Çalışma, İTÜ Hidrolik Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Sedat Kabdaşlı
öncülüğündeki ekip tarafından yürütülüyor. Tsunami tehlikesinin önemsenmesi
gerektiğini vurgulayan Kabdaşlı, bu konuda şunları söylüyor:
"Herkes deprem deyince bina güvenliğini düşünüyor, ancak tsunami
de önemli bir tehdit. Marmara kıyıları bu tür çalışmalarla modellenmeli
ve tsunamiye vereceği tepki ortaya çıkarılmalı. Böyle bir çalışmanın
maliyeti, 200 - 300 bin doları bulur. Bu da üniversitenin bütçesini aşar.
Ancak bu çalışmalarla bizden başka kimse ilgilenmiyor."
Bilgisayar da devrede
Tam 22 metre uzunluğundaki dev akvaryumda yapılan 'tsunami araştırması ise'
şöyle: Dev akvaryumda, elektronik bir piston aracılığıyla suni dalga oluşturuluyor.
Bu dalganın diğer uçtaki kum ve çakıllar üzerinde yarattığı
hareketlilik, tahribat ve dalganın ulaşabileceği boy hesaplanıyor. Kayıt
cihazları ve basınçölçerlerle tsunaminin etkisi çok boyutlu inceleniyor.
Prof. Kabdaşlı ve ekibi, İngilizler'in geliştirdiği bir bilgisayar
programını Deniz Kuvvetleri Oşinografi ve Hidrografi Dairesi'nin Marmara
Denizi'ne ait sayısal verileriyle birleştirerek olası bir tsunaminin
etkilerini sanal ortamda tespit etti.
Hiç önlem alınmamış
Kadıköy sahilini örnek model olarak alan çalışmaya göre, Marmara'da
derinliğin 40 - 50 metre olduğu yerde, tsunami maksimum dalga yüksekliğine
ulaşıyor. Aynı anda deniz dibinde de erozyon oluşuyor. Kabdaşlı, "Kadıköy
sahilindeki deniz deşarj hattı, 50 metre derinlikte yer alıyor. Bu erozyon
etkisi borulara zarar verebilir. Ancak görülüyor ki, kıyı yapıları
planlanırken, tsunaminin etkisi bir kriter olarak göze alınmamış"
diyor.
Deprem fırtınası sürüyor
Balıkesir'in Sındırgı ve Bigadiç ilçelerinde dört günde 30 deprem
kaydedildi. Büyüklükleri 2.8 ile 3.9 arasında değişen sarsıntılar her
iki ilçenin sakinlerini huzursuz ederken, Balıkesir Vali Yardımcısı Caner
Akay, iki ilçede sık aralıklarla meydana gelen küçük depremlerin
"deprem fırtınası" olarak adlandırıldığını söylerken şöyle
konuştu: "Kandilli Rasathanesi yetkilileriyle sık sık görüşüyoruz.
Deprem fırtınasının bir işaret veya öncü olup olmadığı konusunda bir
şey söylemenin mümkün olmadığını vurguluyorlar. Bölgedeki enerji boşalması
iyiye işaret." Balıkesir bölgesindeki fay hatlarının parça parça
olduğunu belirten Akay, bu fayların büyük bir deprem yaratmasının
beklenmediğini de kaydetti.
Çanakkale, Bursa ve Elazığ yine sallandı
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü
Müdürlüğü Çanakkale Ayvacık açıklarında dün saat 08.15'te 7.9
kilometre derinlikte, Richter ölçeğine göre 3.7 büyüklüğünde bir deprem
olduğunu açıkladı. Bursa Orhaneli'nde dün saat 07.30'da 3.0 büyüklüğünde
bir sarsıntı meydana gelirken can veya mal kaybı olmadı. Elazığ Sivrice
civarında da dün saat 15.31'de 3.9 büyüklüğünde deprem oldu.
Milliyet
|
