|
'Yorgun' üretilen demir dayanmıyor
Hurda malzemeden üretilen 'yorgun' inşaat demirinin depremde binaların yıkılmasında
en önemli etkenlerden olduğu ortaya çıktı
Hurda malzemeden yetersiz teknolojiyle üretilen "yorgun" inşaat
demirinin depremde binaların yıkılmasındaki en önemli etkenlerden biri olduğu
ortaya çıktı. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Türk Konut'un yasal zorunluluk
olmamasına rağmen laboratuvar kurup test ederek ortaya çıkardığı depreme
dayanıksız inşaat demiri üretimiyle ilgili İskenderun ve Karabük Demir Çelik
İşletmeleri ile özel haddehanelerde inceleme başlattı. Türkiye'de bugüne
kadar 225 bin konut yapan Yapı Kooperatifleri Merkez Birliği (Türk Konut),
1999'da meydana gelen Marmara Depremin'den ders çıkararak inşaatlarda kullandığı
demirlerin testi için yasal zorunluluk olmamasına rağmen "demir
laboratuvarları" kurdu.
İnceleme başlatıldı
Laboratuvarlarda özellikle hurda malzemeden üretilen inşaat demirlerinin çekme,
akma ve kopma dirençleri test edilirken 2002'de Ankara Eryaman'daki inşaatlarda
kullanılmak üzere 28 firmadan alınan 60 bin ton demirden 9 bin tonunun
"yorgun ve depreme dayanıksız" olduğu ortaya çıktı. Kooperatif
yetkilileri 9 bin ton demiri firmalara iade ederken Sanayi Bakanlığı da Türk
- Konut'un ihbarı üzerine, Karabük ve İskenderun Demir Çelik İşletmeleri
ile Ankara çevresindeki özel haddehanelere, teknik ekip gönderip demir üretimiyle
ilgili inceleme başlattı.
Türk Konut Genel Başkanı Yılmaz Odabaşı, Bingöl depreminde 84 öğrenciye
mezar olan Çeltiksuyu YİBO'nun peynir kalıbı gibi üst üste çöktüğünü
hatırlatarak şunları söyledi:
"Katları dolapların tuttuğu görüldü. Peki, kolonlar nerede? İçindeki
demir sağlıklı olmazsa kolon tabii çökecek. Kolonun içine ha bu yorgun
demiri koymuşsun ha kavak ağacı koymuşsun, çok farkı yok."
Başkaları kullanıyor
Satın alınan demiri en az 9 şiddetindeki depreme göre test ettiklerini
kaydeden Odabaşı şöyle devam etti: "Testlerimizde, aldığımız
demirin yüzde 9'unun 5 şiddetinde bir depreme bile dayanıksız olduğunu
tespit ettik. İade ettiğimiz bu demirler, muhtemelen başka birilerine satılarak
inşaatlarda kullanıldı. "
Firmaların yasal zorunluluk olmadığı için demir testi yapmadığını ve
denetlenmediğini vurgulayan Odabaşı, "Biz 1999 depreminden ders aldık
ve sorumluluğumuz, iş ahlakımız gereği laboratuvarları kurduk. Bunun
nedeni üretimden kaynaklanıyor. Hurda malzemelerin çoğu haddahanenelerde
yetersiz teknolojiyle demire dönüşüyor. Yorgun demir de deperme dayanıksız
oluyor" diye konuştu.
Milliyet
|
