|
Çevreciler: F-1 yanlış yerde
Çevreciler F-1'e karşı olmadıklarını, ancak yerinin dikkatli seçilmesi
gerektiğini söylüyor. Projede beş dönüm gözüken tesisin 2 bin dönümü
kaplayacağı da iddia ediliyor.
Temeli üç gün önce atılan Formula-1 tesisinin ÇED raporu ve ruhsatının
olmadığını belirten çevreciler, tesisin Anayasa, yasa ve uluslararası sözleşmelere
de aykırı olduğunu ileri sürüyor.
Temeli 10 Eylül'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından atılan
Formula-1 (F-1) tesisinin yasalara ve uluslararası sözleşmelere aykırı, yer
seçiminin yanlış olduğunu ve çevresel açıdan riskler taşıdığını öne
süren çevreciler, bilimsel rapor hazırlıyor. 13 oda, sendika ve STK'nın oluşturduğu
platformun hazırladığı raporda, İstanbul'un içmesuyunun yüzde 35'ini sağladığı
Ömerli Havzası'na kurulacak tesisin ruhsatı, planı ve ÇED olurunun bulunmadığı
vurgulanıyor. 'F1 etkinliğine karşı olunmadığı, hâlâ yeni bir yer seçimi
için zaman bulunduğu' uyarısının yapılacağı raporda yer alacak iddialar
şöyle:
Bölgede, İSKİ İçme Suyu Havzaları Koruma ve Kontrol Yönetmeliği'nin
10/b maddesine göre turizm alanı kurulamaz.
Tarım Bakanlığı, bölgenin turizm alanına alınması şartıyla mera vasıflı
bu alanın Mera Yasası'na göre tahsis amacının değiştirilmesi istemini
uygun görmüştür. Bu durum İSKİ Yönetmeliği'ne aykırı.
F-1 yatırımı Mera Yasası'nda belirtilen kamu yatırımı niteliğini taşımıyor.
Çevre ve Orman Bakanlığı kayıtlarında burası mera değil Orman Yasası'na
tabi orman. Bu parseller Orman Yasası'na göre değerlendirilmeli. 1994'te hem
2/B, hem de 'Amme müesseselerine ait ormanlar parçalanarak satışına ve müesseseleri
toprağı ile birlikte devir edilemez' şerhleri konulmuş ve bu valilikçe ilan
edilmiş durumda.
Proje İmar Yasası'na da aykırı. Alan için İTO Yönetim Kurulu'nca 15 Ağustos
2003'te İstanbul Metropolitan Alan Alt Bölge Nâzım İmar Planı değişiliği
istenmiş ama ilgili kurumların onay ve oluru alınmamış olduğundan plan değişikliği
yapılmamış. Üst ölçekli plan değişikliği olmadan 1/1000 ölçekli
Uygulama İmar Planı'nın onaylanması, projenin tasdik edilmesi ve ruhsat
verilmesi mümkün görülmüyor.
Alan, 1/25000 ölçekli Ömerli İçme Suyu Havzası Çevre Düzeni Planı'na
göre orman ve ağaçlandırılacak alan kapsamında. Dolasıyla parsellerin büyük
bölümünün kamulaştırılması gerekiyor.
'Yasadışı projeye temel attı'
Projenin ÇED planı ve oluru yok. Başbakan, yasadışı bir projenin temelini
attı.
İTO Başkanı Mehmet Yıldırım'a göre proje alanı 5 dönüm. 5
kilometrelik yarış pisti, otopark, garaj, oteller, konaklama evleri, atölyeler,
yedek parça üniteleri, tribün ve seyir terasları yapılacağı düşünülürse,
2 bin dönümü kapsayacağı ortaya çıkıyor. Bu haliyle bile turizm değil
sanayi yatırımı.
Bu yatırımın hemen yanında, 18 delikli golf alanı, 200 yataklı otel ve
bir üniversite inşa edilmesi, alanı cazibe merkezi haline dönüştürecek.
Çöp, kanalizasyon ve trafik, bölge ekolojisine baskı oluşturacak.
Tapu kayıtlarında, bölgede yoğun, hızlı bir el değiştirme ve tapuların
birkaç elde toplanması görülüyor. Bu durum, sonraki dönemlerde benzer
projeler için spekülatif yatırımları artıracak.
Çevrenin orman olduğu ve tesisteki üniteler düşünüldüğünde,
kimyasal madde ve yakıt depoları risk yaratıyor. Tesisin patlama veya sabotajı
önleme garantisi yok.
Ekolojik denge bozulacak
F-1 dışında da motor ve gece yarışları yapılacak. Her mevsim gürültü
ve ışık etkisi olacak. Gürültü yaklaşık 5 kilometre alanda yaban hayatı
etkilediğinden, canlılar bölgeyi terk edecek. Ekolojik denge, su kalitesi ve
biyo çeşitlilik bozulacak.
Gürültü, ileride oluşabilecek yerleşim alanlarını da huzursuz edecek.
Ömerli, İstanbul'un tek su kaynağı. Nitekim Darlık Barajı ve ileride yaşama
geçecek Melen Projesi'nin suyu Ömerli'ye akacak. Yani su kalitesinin
bozulmaması gerekiyor. Proje alanından barajı besleyen ana kaynak olan Değirmendere
geçiyor.
Bu kadar büyük bir yatırıma ayrılacak 60 milyon dolar, kültürel varlıkların
ortaya çıkarılmasına ve restorasyonuna ayrılsa, ülke tanıtımına F-1'den
daha çok katkı ve daha çok turist gelmesini sağlar.
Proje, İstanbul halkı değil, belli kişilerin katılıp para kazandığı
bir etkinlik olacak. Bundan kamu yararı düşünülemez.
Yer seçimi Türkiye'nin imza koyduğu Bern Konvansiyonu ve Biyolojik Çeşitlilik
Sözleşmesi'ne aykırı. Çünkü bölgede dünya üzerinde yalnız bir bölgede
yetişen ve korunması gereken iki bitki türü var.
F-1 yarışları için ülkede sigara yasağının kaldırılması gerekiyor.
Yani, yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç var. Çünkü yarışan takımların
sponsorları dev tütün şirketleri. Reklam yasağı kalkarsa, tüketim yaklaşık
yüzde 50 artacak ve yılda 2 milyar dolar olan sağlık harcamalarına 1 milyar
dolar daha eklenecek.
F-1 yatırımının bu şekilde gerçekleştirilmesi, Anayasa'nın 'Tarım
alanlarının korunmasını' öngören 45., 'Çevrenin korunmasını' öngören
56., 'gençliğin uyuşturucu maddelerden korunmasını' öngören 58., 'Tarih,
kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını' öngören 63. ve 'Ormanların
korunmasını ve geliştirilmesini' öngören 169. maddelerine aykırıdır.
Proje bu haliyle uluslararası alanda ülkemizin tanıtımına olumsuz etki
yaratacak.
Radikal
|
