|
Anıt şehitlere yakışmıyor
Çanakkale şehitleri anısına yapılan abidenin mimarı olan Prof. Dr. Doğan
Erginbaş , 1960 yılında, henüz tamamlanmadan açılışı yapılan anıtın,
eksik olan bölümlerinin tamamlanması ve zaman içinde oluşan hasarın onarımı
için hiçbir özveriden kaçınılmamasını istedi.
Hükümetin, abideyi onarmak için karar aldığını anımsatan Erginbaş,
projenin çevresinin ve müzenin, Çanakkale şehitlerinin destansı mücadelesine
yakışır biçimde düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
Doğan Erginbaş, 84 yaşında bir mimar. İTÜ Mimarlık Fakültesi'ni
1943-44 öğretim yılında bitirmiş, 1977 yılında emekli olana dek, mezun
olduğu okulda öğretim üyesi olarak çalışmış. Abidenin projesini de son
sınıf öğrencisiyken çizmiş. O dönemi şöyle anlatıyor:
Tamamlanamadan açılışı yapıldı
''Mezun olduğumuz yıl arkadaşım İsmail Utkular 'la birlikte girdiğimiz
proje yarışmasını kazandık. Bizim için onur verici bir olaydı. Projenin
temeli, 19 Nisan 1954'te atıldı ve 1960'ta ihtilal olunca, daha tamamlanmadan
açılışı yapıldı.''
Anıtkabir'in mimarı olan Prof. Dr. Emin Onat 'ın öğrencisi olduğunu
ifade eden Erginbaş, hocasına yardım için, Anıtkabir'in bazı planlarının
çiziminde de çalıştığını vurguluyor.
Projenin tamamlanması, gerekli yerlerin onarımı konusunda fikir almak için
Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu 'nun kendisiyle görüştüğünü
anlatan Erginbaş şunları söyledi:
''Abidenin tavanı beton olarak kaldı. Zaman içinde rüzgâr, yağmur ve çimentolu
sular granit taşında lekeler oluşturdu. Dıştan yirmi beşe yirmi beş, içten
ise on altıya on altı ölçüsünde olan ve dört kare sütun üzerinde yükselen
anıtın, denizden ve karadan görülebilmesi çok önemliydi. Bu nedenle yer
olarak Hisarlık Burnu'nun seçilmesini önermiştim''.
'Kabir' planda yok
Erginbaş, abide onarılırken, tavanın iç kısmına 12 metre çapında ay
yıldız yapılmasını, kalan bölümün de beton rengi mozaikle kaplanmasını
önerdi.
Sütunların dış cephesine yapılan 8 rölyefin heykeltıraş Prof. Dr.
Ferit Özşan tarafından yapıldığını ve 1999 yılı Kasım ayının
sonunda açıldığını anımsatan Doğan Erginbaş, ''Projede yer alan Vatan
ve İstiklal panosu da eksik. Türk ulusunun tarihsel gelişimini anlatan, tam
ortada ve önde Atatürk heykelinin yer aldığı bir rölyef yapılması
gerekli. Bu anıtın kara tarafında yapılmalı. Abideyi galeri şeklinde çevreleyen
müzede toprak doldurulan bölüm boşaltılarak, planın aslında olduğu gibi
müze olarak hizmet vermeli'' diye konuştu.
Abidenin az ötesinde, geçen yıllarda yapılan kabrin planda olmadığını,
kaldırılması gerektiğini belirten Erginbaş, şöyle devam etti:
Kırmızı halı tepkisi
''O dönem Osmanlı'nın 23 vilayeti varmış. Bunu simgelemek amacıyla
abidenin önüne 23 adet plaket yerleştirilmeli. Abidenin duvarının dibine
otopark olmaz. Orası başlangıçta müze olarak tasarlanmıştı. En kızdığım
şeylerden birisi de şehitleri anmak için düzenlenen törenlerde yere kırmızı
halı serilmesi. Şehitlerin can verdiği o kutsal toprağın üzerine kırmızı
halı serilmesini ben kabullenemiyorum.''
Cumhuriyet
|
