|
Türkiye'de Beton:
Ülkemizin büyük bölümü deprem kuşağında yer
almakta, sıkça karşılaşılan afetlerde büyük can ve mal kaybı yaşanmaktadır.
Bu nedenle yapı güvenliği açısından betonun kalitesi vazgeçilmez bir
unsur olarak ön plana çıkmaktadır. Ülkemizde kullanılan betonların durumu
ise hazır beton teknolojisinin kullanılmasıyla beraber memnuniyet verici gelişmeler
göstermeye başlamıştır. Günümüzde yüksek katlı binaların yapımından
barajlara, prefabrikasyondan metro inşaatlarına kadar geniş bir yelpazede
kullanılan hazır beton, inşaat teknolojisinde vazgeçilmez bir unsur olarak
karşımıza çıkmaktadır. Diğer yandan elle beton dökmenin gayri-ekonomik
olduğunun ve yeterli mukavemet elde edilemediği için büyük riskler taşıdığının,
beton kullanıcılarına anlatılması gerekmektedir.
Ülkemizin büyük bir bölümü, bu arada büyük şehirlerin hemen hemen tümü
deprem kuşağında yer almaktadır. 01.01.1998 tarihinde yürürlüğe giren
yeni deprem yönetmeliği bu durumu gözönüne alarak, yapı kalitesinin yükseltilmesi
ve depreme gerçekten dayanıklı binalar üretilmesi için deprem bölgelerinde
kullanılacak en düşük beton dayanım sınıfını C 20 olarak belirlemiş, böylelikle
bir deprem esnasında olası can ve mal kaybını en aza indirmeye yönelik önemli
bir adım atılmıştır.
Yüksek teknoloji kullanılarak hazırlanan, içindeki karışım oranları
bilgisayarlarla kontrol edilen, malzeme kalitesi standartlara uygun, taşınması
ve gerekli yerlere ulaşması transmikser ve pompalar vasıtasıyla iyice
kolaylaşan ve bütün bunları hızlı ve ekonomik şekilde gerçekleştiren
hazır beton teknolojisi, günden güne yaygınlaşmakta ve inşaat sektörünün
vazgeçilmez unsurlarından biri olmaktadır.
Hazır Beton Sektörü’nde 2002 Yılı Verileri – 2001’le Karşılaştırma
– 2003’e Bakış:
1999 Depremleri'nin ardından ruhsat yasaklarının kalkmasını ve yeni
yasal düzenlemelerin oturmasını bekleyen, umutlarını bağladığı 2000 yılını
tam bir durgunluk içersinde geçiren, canlanmayı beklediği 2001 yılında ise
tüm sektörler gibi büyük krize yakalanan inşaat sektörü, 2002 yılında
da, ihtiyacı olan canlanmaya ne yazık ki kavuşabilmiş değlidir.
Hazır beton endüstirisi de, inşaat sektörümüzün yukarıda özetlenen
profilinden farklı bir durumda değildir. THBB üyesi üreticilerin (72 firma)
verilerine göre, 2002 yılı hazır beton üretimi 17.457.930 Metreküp'tür.
Toplam hazır beton üretimi ise 25.467.930 Metreküp olmuştur. (2001 yılında
THBB üreticilerinin toplam üretimi 16.5 Milyon Metreküp, Türkiye genelindeki
üretim ise 22.5 Milyon Metreküp olmuştur.) THBB üyesi hazır beton üreticileri,
Türkiye'deki toplam yıllık üretimin yaklaşık % 70'ini temin etmektedirler.
(Ayrıntılı bilgi için İstatistikler bölümüne bakılabilir.)
Hazır Beton Endüstrisi'nin İnşaat Sektörü'ndeki Yeri:
Bir yapınının en temel unsuru, o yapının ayakta durmasını sağlayan
betonarme taşıyıcı iskelettir; beton ve çelik, inşaatın temel girdisini,
betonarme ise inşaatın temel uygulamasını teşkil eder. Dolayısıyla, beton
inşaat sektörünün en temel girdisi, ekonomik olarak vazgeçilemeyecek
malzemesidir. Mevcut koşullarda, betonun bir yanının genel maliyetindeki payı
% 10'u ancak bulmaktadır.
Afet Yönetmeliği ve ilgili diğer yasal hükümler uyarınca, ülkemizde
birinci ve ikinci derece deprem bölgelerinde BS 20 sınıfının altında beton
kullanılması yasaktır ve bu nitelikte betonlar, ancak yeterli donanımı ve
laboratuvarı bulunan hazır beton tesislerinde üretilebilir. Depremlerde yıkılan
binalarda yapılan teknik araştırmalar, standart dışı, kalitesiz beton
kullanımının ve bilinçsiz uygulamaların bu yıkımlarda çok önemli rol
oynadığını ortaya koymaktadır. Nitekim, özellikle son depremlerden sonra
THBB'nin uyarı girişimleri de dikkate alınarak, pek çok valilik ve
belediyemiz, inşaatlarda elle beton dökümünü ve belli sınıfların altında
beton kullanımını yasaklamışlardır. Hal böyleyken, bazı bölgelerimizde
hala şantiyelerde ilkel yöntemlerle hazırlanan veya standart ve denetim dışı
şantiye santrallarında üretilen betonlar kullanılmaktadır.
Avrupa Birliği Teknik Mevzuat Uyumu Açısından Hazır Beton Sektörü:
Türkiye Hazır Beton Birliği, Avrupa Hazır Beton Birliği (ERMCO) üyesi
bir kuruluş olarak, ülkemizin katılmayı hedeflediği Avrupa Birliği'nde ve
diğer ülkelerde beton konusundaki yeni hukuksal düzenlemeleri yakından
izlemekte ve Türkiye'ye uyarlanmasına gayret etmektedir. TS 11222 Hazır Beton
Standardı'nın, THBB ve TSE'nin işbirliğiyle EN 206 Avrupa Beton Standardı
paralelinde gözden geçirilerek yenilenmesi (Şubat 2001), bunun somut bir örneğidir.
Bu alanda, diğer sektörleri olduğu gibi, hazır beton sektörünü de yakından
ilgilendiren bir nokta, Türk Akreditasyon Kurulu'na (TÜRKAK) yetki ve işlerlik
kazandıracak olan yasanın bir an önce TBMM'inden geçerek, yürürlüğe
girmesidir. Sektörde kalite denetiminin ve standardizasyonun yaygınlaşması açısından
son derece önem taşıyan bu düzenleme, Avrupa Birliği Teknik Mevzuat Uyumu
kapsamında gerçekleşmesi gereken düzenlemelerdendir.
|
